II SA/Sz 1053/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-02-02

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący, czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą z ojcem. Brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w tym brak przeprowadzenia dowodów potwierdzających prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, skutkował wydaniem wadliwych decyzji administracyjnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Kierownik MOPS odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka dla O. W. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że dochód rodziny przekroczył ustalone kryterium. Skarżąca A. W. podniosła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem, z którym zamieszkuje, i utrzymuje się z renty rodzinnej po matce. Wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nr [...] z dnia [...]r., II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. złożonego przez A. W. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka dla O. W. Podstawą odmowy przyznania świadczenia było przekroczenie kryterium dochodowego. Organ I instancji ustalił, iż zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003r. /Dz.U.Nr 228,poz. 2255 ze zm./ zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, zaś dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł, natomiast kwota dochodu uprawniającego do przyznania świadczeń rodzinnych wynosi [...] zł, w ocenie organu dochód A. W. przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że nie prowadzi ze swoim ojcem wspólnego gospodarstwa domowego. zamieszkuje z nim w lokalu, który w części odziedziczyła po matce. Jako źródło dochodów A. W. wskazała rentę rodzinną po zmarłej matce. Podkreśliła także, że wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi samodzielnie. Decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 5, ust.1 i 3, art. 47 ust.2 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z 2003r. ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, iż A. W. we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego zgłosiła swojego ojca D. W. dołączyła także zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w [...] o uzyskiwanych przez siebie i ojca dochodach za [...]r. Według oceny organu II instancji podstawą przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka jest art. 47 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że prawo takie ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002r., a stosownie do art. 5 ust.1 cyt. ustawy zasiłek ten przysługuje jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika że dochód rodziny A. W. w [...]r. wyniósł [...] zł tj. na osobę [...] zł. wobec czego organ odwoławczy uznał, że kryterium dochodowe określone zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy zostało przekroczone. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] A.W. W skardze podobnie jak w odwołaniu podniosła, że wraz ze swoim ojcem nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazała go we wniosku jako osobę wspólnie zamieszkującą. Koszty utrzymania mieszkania /za wyjątkiem czynszu/ ponosi samodzielnie z renty rodzinnej jaką otrzymuje po śmierci matki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że wydana została z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony. Przepis pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Funkcjonowanie prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa /por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r. sygn. akt SA/810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45/. Zgodnie z wyrokiem SN z 23 listopada 1994r. III ARN 55/94, ONSAPiUS 1995, Nr 7 poz. 83 ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują się w prawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujące dochód rodziny /art. 3 pkt 2 cyt. ustawy/ przewidują zaliczenie do niego jedynie dochodu strony oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe bez względu na tytuł i źródło ich utrzymania. W rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, przyjmując, że skarżąca prowadzi wraz z ojcem wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynikało, iż zamieszkuje razem z dzieckiem i swoim ojcem w jednym mieszkaniu. Nie wynika jednak z tego wniosku, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że nie prowadzi z ojcem gospodarstwa domowego. Utrzymuje się wraz z dzieckiem z renty rodzinnej, jaką otrzymuje po śmierci matki. Z akt sprawy nie wynika aby przeprowadzono dowody potwierdzające prowadzenie przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem. W szczególności nie wynika, aby dokonano oględzin mieszkania pod kątem możliwości prowadzenia przez skarżącą odrębnego gospodarstwa domowego, czy też przesłuchania świadków na tę okoliczność. Wobec nie wyjaśnienia przez organy obu instancji czy A. W. faktycznie prowadzi z ojcem wspólne gospodarstwo domowe, nie można też stwierdzić, czy zasadnie żądały od niej oświadczania o dochodach ojca. Tym samym nie można stwierdzić czy zaszły przesłanki z przepisu art. 5 ust.1 cytowanej ustawy. Naruszenie przez organy orzekające w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego przepisów art. 7 i 77 kpa skutkowało wydaniem wadliwych decyzji administracyjnych. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Wyżej wskazana sprzeczność występująca w sprawie, dotycząca sprzeczności dowodów, jakim organ administracji posługiwał się przy wydawaniu decyzji stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa uwzględniając wydatki jakie skarżąca poniosła na dojazd do Sądu i z powrotem w kwocie [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło