II SA/Sz 1062/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-02-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na doręczeniu decyzji organu I instancji stronie zamiast jej pełnomocnikowi, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 40 § 2 kpa (doręczenie decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi) i art. 10 § 1 kpa (brak zapewnienia czynnego udziału strony), nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdy strona mimo naruszenia mogła wnieść odwołanie, a materiał dowodowy był jej znany, sąd oddala skargę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę M. S. za wykonywanie międzynarodowego przewozu okazjonalnego bez wymaganego zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała przewóz 11 osób z Polski i 5 osób do Polski tego samego dnia, co organ uznał za przewóz okazjonalny nie spełniający warunków zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym doręczenia decyzji organu I instancji stronie zamiast pełnomocnikowi, a także naruszenia ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez prowadzenie równoległych kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lutego 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę. W ramach kontroli drogowej w dniu 3 grudnia 2006 r. funkcjonariusz Straży Granicznej dokonał kontroli pojazdu przekraczającego granicę należącego do przedsiębiorstwa M S, prowadzącej firmę "(...)" stwierdzając wykonywanie międzynarodowego przewozu okazjonalnego bez stosownego zezwolenia. W konsekwencji, decyzją z dnia (...), nr (...) Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył na M S prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "(...)", karę pieniężną w wysokości 6.000 zł w związku z wykonywaniem transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Od decyzji tej M S, reprezentowana przez pełnomocnika K Z, złożyła odwołanie. Komendant Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, decyzją z dnia (...)., nr (...)uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Placówki Straży Granicznej. Ponownie rozpatrując sprawę, po zawiadomieniu M S o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, Komendant Placówki Straży Granicznej w dniu (...). wydał decyzję nr (...), którą na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 6.000 zł. Zdaniem organu, wykonując międzynarodowy przewóz okazjonalny w dniu 3 grudnia 2006 r. strona naruszyła art. 18 ust. 2 oraz art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym stanowiące, że nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeśli: 1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tą samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego, albo 2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo 3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2. Organ I instancji wskazał, że zgłaszany przez stronę w postępowaniu zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na prowadzenie niniejszego postępowania i wydanie decyzji, pomimo równolegle prowadzonego postępowania kontrolnego w przedsiębiorstwie strony przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego - jest niezasadny, albowiem kontrole drogowe, a taką była kontrola w dniu 3 grudnia 2006 r., na mocy ustawy o transporcie drogowym zostały przez prawodawcę potraktowane w sposób szczególny i nie są w żaden sposób ograniczone przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto, organ I instancji uznał, że podnoszony zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 kpa poprzez "podstępne uzyskanie oświadczenia kierowcy, w wyniku wprowadzenia go w błąd", nie znajduje uzasadnienia w świetle ustalonych faktów. Od przedmiotowej decyzji M S, działając poprzez pełnomocnika K Z, złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o doręczenie mu decyzji z dnia 21 czerwca 2007 r. Skarżąca zarzuciła w odwołaniu: - naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej, pomimo braku podstawy prawnej do wszczęcia postępowania z uwagi na toczące się równolegle postępowanie kontrolne prowadzone przez inny organ wykonujący zadania z zakresu administracji, - naruszenie zasad skodyfikowanych w art. 7, 8 i 9 kpa, poprzez podstępne uzyskanie przez organ oświadczenia kierowcy w wyniku wprowadzenia go w błąd, - naruszenie art. 77 kpa, poprzez nie przeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, - rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, skutkujące nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, - naruszenie art. 10 kpa, poprzez nie zapewnienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz nie uwzględnienie argumentacji skarżącej podniesionej w odwołaniu z dnia 16 lutego 2007 r., - naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik strony podał, że w dniu (...)r. Wojewódzka Inspekcja Transportu Drogowego podjęła czynności kontrolne w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącej w W. W dniu (...)organ ten wydał decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, w tym również za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie okazjonalnego przewozu międzynarodowego. W dniu 3 grudnia 2006 r. Straż Graniczna na Przejściu Granicznym przeprowadziła kontrolę autobusu marki Mercedes (...) W wyniku tej kontroli, w dniu (...) Komendant Drogowego Przejścia Granicznego wydał decyzję nakładającą na przedsiębiorcę karę w kwocie 6.000 zł, zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr (...) z dnia (...) Podstawą decyzji również było wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie okazjonalnego przewozu międzynarodowego. Zdaniem skarżącej, zgodnie z regulacją zawartą w art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorstwa. Przepisy mówiące o kontroli zawarte w ustawie o transporcie drogowym i rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego dotyczą całego postępowania kontrolnego, a nie tylko wykonywanych czynności kontrolnych. Wszczęcie kontroli przez jednostkę Straży Granicznej naruszało zatem art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zakazujący przeprowadzania dwóch kontroli jednocześnie, w związku z czym nie miało charakteru legalności, a funkcjonariusze Straży Granicznej nie byli osobami faktycznie uprawnionymi do dokonywania czynności kontrolnych. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w art. 82 i 84 wskazuje enumeratywnie sytuacje, w których zakaz podwójnej kontroli jest wyłączony. Nadto, pełnomocnik strony podniósł, że oba prowadzone równolegle postępowania kontrolne zakończyły się nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie tego samego przepisu (wg poz. 2.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym), w wyniku wykonywania transportu drogowego bez zezwolenia na okazjonalny przewóz międzynarodowy. W ocenie strony, pozbawiona jakichkolwiek podstaw prawnych jest argumentacja przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem decyzja wydana na skutek kontroli Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego "nie konsumowała merytorycznie naruszenia" z dnia 3 grudnia 2006 r. Dodatkowo M S wskazała, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż organ I instancji dokonując ustaleń w zakresie, jaki rodzaj przewozu był świadczony w dniu 3 grudnia 2006 r., oparł się wyłącznie na dokumentach okazanych do kontroli i w czasie jej sporządzonych. Zdaniem strony, w toku postępowania nie udowodniono, iż przedmiotowy przewóz był przewozem okazjonalnym, a nie regularnym. Dokumenty sporządzone podczas kontroli podpisywane były wyłącznie przez kierowcę zatrudnionego u kontrolowanego przedsiębiorcy, na żądanie i zgodnie z poleceniami funkcjonariusza Straży Granicznej. Funkcjonariusz dokonujący czynności kontrolnych w sytuacji, gdy kierowca nie mógł odnaleźć zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, które posiadał przy sobie, zasugerował mu, aby wypełnił zieloną książkę formularzy jazd, oświadczając tym samym, iż wykonuje przewóz okazjonalny i wtedy będzie mógł kontynuować jazdę. Jednak po wypełnieniu wszystkich dokumentów przez kierowcę, funkcjonariusz zażądał złożenia zeznań w budynku Straży Granicznej. Takie podstępne nakłonienie pracownika przedsiębiorcy do złożenia wyjaśnień nie zgodnych ze stanem faktycznym stoi w rażącej sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa skodyfikowaną w art. 8 kpa, zasadą praworządności ujętą w art. 7 kpa oraz wymienionym w art. 9 kpa obowiązkiem organów administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto, na uwagę zasługuje fakt, że w znajdującej się w aktach sprawy notatce służbowej z (...) funkcjonariusz Straży Granicznej uznał. iż kierowca nie dokonał przewozu okazjonalnego. Poza dokumentami podpisanymi przez kierowcę w toku kontroli organ nie dysponuje żadnymi innymi dowodami na to, iż przedmiotowy przewóz był przewozem okazjonalnym, a nie regularnym. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że okoliczność wykonywania międzynarodowych przejazdów okazjonalnych bez zezwolenia była przedmiotem postępowania prowadzonego przez ITD w okresie od (...) do (...). i za ten czyn została na skarżącą nałożona kara pieniężna decyzją z dnia (...) Zatem sprawa będąca przedmiotem postępowania została poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Okoliczność taka, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a niniejsze postępowanie winno zostać umorzone. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest elementów wymienionych w art. 107 § 3 kpa, w szczególności: wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom strony oraz kierowcy; uzasadnienia dla uznania, iż przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę nie jest przewozem regularnym oraz uzasadnienia dla wyłączenia stosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W efekcie rozpatrzenia sprawy na skutek złożonego odwołania Komendant Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w dniu (...). wydał decyzję nr (...), którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy organ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ustawy z dnia 12.10.1990 r. o ochronie granicy państwowej (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1944 ze zm.) określają zasady przekraczania granicy państwowej. Zgodnie z ww. przepisami, osoby przekraczające granicę państwową są obowiązane poddać się kontroli granicznej wykonywanej przez uprawnionych funkcjonariuszy Straży Granicznej. Kontrola graniczna obejmuje czynności kontrolne przeprowadzone w przejściach granicznych w celu zapewnienia, że przekroczenie granicy przez osoby, w tym ich środki transportu oraz przedmioty będące w ich posiadaniu, są zgodne z prawem. W myśl art. 89 ustawy o transporcie drogowym uprawnionymi do przeprowadzenia takiej kontroli są funkcjonariusze Straży Granicznej. W związku z powyższym kontroli granicznej nie należy utożsamiać z kontrolą w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie ogranicza uprawnień do kontroli funkcjonariuszy SG wynikających z innych ustaw. Powyższa argumentacja dotyczy także podniesionego w odwołaniu zarzutu rażącego naruszenia prawa, poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, które miałoby skutkować nieważnością decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Ponadto, organ II instancji nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 8 i 9 kpa polegającego na podstępnym uzyskaniu przez funkcjonariusza Straży Granicznej oświadczenia kierowcy w wyniku wprowadzenia go w błąd. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie i w sposób wyczerpujący dokumentuje wykonanie przez stronę przewozu okazjonalnego bez wymaganego zezwolenia. W aktach sprawy wykazano, że kierowca autobusu wyjeżdżając z Polski przewoził 11 osób, zaś wjeżdżając do Polski, w tym samym dniu przewoził 5 osób. Przedsiębiorca nie wykazał żadnym dokumentem, aby posiadał na taki przewóz okazjonalny zezwolenie stosownego organu, o czym stanowi art. 18 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Bez zezwolenia przewóz mógł być dokonany wyłącznie na zasadach określonych w przepisie art. 18 ust. 3 w/w ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa oraz nieuwzględnienia argumentacji skarżącej podniesionej w odwołaniu z dnia (...). od decyzji nr (...)z dnia (...), Komendant Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej uznał go za bezzasadny. Ze względu na fakt wydania decyzji z dnia (...)., nr (...), którą uchylono zaskarżoną decyzję nr (...), sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji co skutkowało wydaniem kolejnej decyzji nr (...). Przed wydaniem tej decyzji organ powiadomił stronę pismem z dnia 30 kwietnia 2007 r. o możliwości zapoznania z aktami sprawy. Również zarzut strony odnoszący się do braku w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego jest bezpodstawny, bowiem organ I instancji zawarł w swojej decyzji uzasadnienie faktyczne i prawne wskazując zarówno dowody na których oparł się wydając decyzję jak i przepisy które zostały przez przewoźnika naruszone. Komendant Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej wyjaśnił, że pomimo wniesienia wraz z odwołaniem od decyzji nr (...) z dnia (...). wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, rozpatrzył odwołanie uznając, iż do naruszenia terminu nie doszło, bowiem pełnomocnikowi strony decyzja nie została przez organ I instancji doręczona stosownie do art. 40 § 2 kpa. M S wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona wskazała na: - naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 40 § 2 kpa, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo nie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji Komendanta Placówki SG z (...), skutkujące uniemożliwieniem skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, - naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji, pomimo braku podstawy prawnej do wszczęcia postępowania z uwagi na toczące się równolegle postępowanie kontrolne prowadzone przez inny organ wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, - naruszenie art. 18 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż skarżąca wykonywała na trasie (...) przewóz okazjonalny, gdy tymczasem był to przewóz regularny. M S ponowiła zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w jej odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi strona podała, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu (...)wydał decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w maksymalnej kwocie 30.000 zł, w tym również za naruszenie wymienione pod poz. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie okazjonalnego przewozu międzynarodowego. Z kolei Komendant Drogowego Przejścia Granicznego wydał decyzję nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie 6.000 zł na podstawie ustaleń protokołu kontroli nr (...) z dnia (...). Podstawą decyzji również było naruszenie wymienione pod poz. 2.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie okazjonalnego przewozu międzynarodowego. Zdaniem M S, zgodnie z regulacją zawartą w art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorstwa. W takim stanie prawnym postępowanie kontrolne prowadzone przez Straż Graniczną zostało dokonane z naruszeniem art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zakazującym przeprowadzania dwóch kontroli jednocześnie. Postępowanie kontrolne przeprowadzone przez PSG było oczywiście kontrolą działalności przedsiębiorstwa, gdyż to na przedsiębiorcę została nałożona kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Ponadto, oba postępowania kontrolne zakończyły się nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie tego samego przepisu. Organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do powyższych okoliczności, lecz jedynie wskazał, że art. 87 i 89 ustawy o transporcie drogowym wyłączają stosowanie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto, w ocenie skarżącej wykładnia językowa i celowościowa przepisu określającego, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia podlega karze w wysokości 6.000 zł pozwala na stwierdzenie, że przepis ten określa czyn utrzymujący się przez dłuższy czas, a nie jednorazowy. Nie zostało wskazane w ustawie, że karę wymierza się za każdy jednorazowy przejazd bez wymaganego zezwolenia. Zatem wymierzenie kary za każdy dzień, czy za każdy przejazd bez wymaganego zezwolenia jest bezpodstawne. W przypadku innych naruszeń wymienionych w punktach 11.2 - 11.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wyraźnie przewidział stosowanie kar "za każdy dzień--. Dlatego też, a contrario, uznać należy, że w przypadku wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia prawodawca nie przewidział możliwości wymierzenia kary w przypadku każdorazowej kontroli przeprowadzanej w tym samym okresie czasu. Skarżąca podniosła, podobnie jak w odwołaniu, że niniejsze postępowanie winno być umorzone w oparciu o art. 105 § 1 kpa oraz, że nie zostało wykazane w toku postępowania, czy dany przewóz miał charakter okazjonalny, czy regularny, a zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający dla wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem - stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - wykazała, że wydając ją nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności albo uchylenie, pomimo, iż niektóre zarzuty skargi okazały się zasadne. Wśród uchybień natury procesowej skarżąca wyeksponowała zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa, polegający na nie doręczeniu decyzji organu I instancji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, skutkujący uniemożliwieniem skarżącej brania czynnego udziału w postępowaniu. Zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego rozwiązania procesowe zobowiązujące organy administracji publicznej do zapewnienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania (art. 10 § 1 kpa), wiążą się także z procedurą doręczeń. W myśl art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. M S w toku prowadzonego przez organy Straży Granicznej postępowania administracyjnego ustanowiła w sprawie pełnomocnika w osobie K Z (dowód: pełnomocnictwo z dnia 12 lutego 2007 r. - k. 61 akt administracyjnych). Niewątpliwie decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia (...)., nr (...) nie została wysłana do wskazanego pełnomocnika, lecz doręczona skarżącej w dniu 2 lipca 2007 r. Bezspornie, nie skierowanie przez organ I instancji decyzji do pełnomocnika strony stanowiło naruszenie art. 40 § 2 kpa. Pełnomocnik MS zapoznał się z treścią decyzji dopiero w skutek przekazania mu jej przez skarżącą faksem w dniu 14 lipca 2007 r. Okoliczność ta umożliwiła pełnomocnikowi sporządzenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia dopiero w dniu 19 lipca 2007 r. Wskutek opisanej nieprawidłowości w doręczaniu pism, za uzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia przez organy postanowień art. 10 § 1 kpa. Zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 kpa zostało skierowane na adres skarżącej, a nie do jej pełnomocnika (dowód: pismo z dnia 30 kwietnia 2007 r. - k. 76 akt administracyjnych). Analizując rangę powyższych naruszeń Sąd stwierdził, że fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie przez pełnomocnika strony odwołania, uznanego za organ odwoławczy za złożone w terminie, aczkolwiek było naruszeniem przepisu art. 40 § 2 kpa, to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (vide: wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 136/06, Lex nr 319187). Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy, sąd może uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas, gdy dojdzie do przekonania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tożsamo Sąd ocenił wagę naruszenia art. 10 § 1 kpa. Zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy był stronie doskonale znany, o czym świadczy treść kierowanych do organów pism procesowych i odwołań, przywołujących konkretne cytaty z dokumentów materiał ten stanowiących. Kontrola zaskarżonej decyzji w kontekście zrealizowania przez organ obowiązku przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego (art. 7 kpa) i prawidłowości wyprowadzonych wniosków (art. 77 § 1 kpa) wykazała, że leżący u podstaw wydania decyzji stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy i uzasadniał wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 grudnia 2006 r. autobusem marki Mercedes, o nr(...), użytkowanym przez firmę "(...)" M S, a kierowanym przez K K o godz. 1155 wywieziono z Polski 11 osób, zaś w drodze powrotnej, o godz. 1630 na przejściu granicznym zgłoszono w przywozie do Polski 5 osób (dowód: formularz podróży nr (...) - k. 27 akt adm., protokół kontroli nr (...)z 3 grudnia 2006 r. wraz z załącznikiem - k. 24-25 akt adm., oświadczenie K K z 3 grudnia 2006 r. - k. 30 akt adm.). W oświadczeniu z dnia 7 grudnia 2006 r., przesłanym do organu przez M S wraz z pismem z dnia 11 grudnia 2006 r. (k. 34 akt adm.), kierowca autobusu K K podał, iż "... dnia 3.12 br. jechałem ze (...) do (...) przejazdem okazjonalnym z 11 osobami o godz. 1100. Wracałem natomiast tego samego dnia o godz. 1415 przejazdem liniowym z przystanku (...)". Przedstawiony materiał dowodowy potwierdza ustalenie organu, że wykonany dnia 3 grudnia 2006 r. przewóz drogowy miał charakter przewozu okazjonalnego, na który przedsiębiorca - M S - winna posiadać stosowne zezwolenie. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli: 1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo 2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo 3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2. Fakt, iż w tym dniu 3 grudnia 2006 r. wyjeżdżając z Polski przewieziono autobusem użytkowanym przez skarżącą 11 osób zaś w drodze powrotnej do Polski w tego samego dnia 5 osób, świadczy o tym, że przewóz ten nie wyczerpywał w pełni żadnego z przypadków wymienionych w art. 18 ust. 3 pkt 1-3 ustawy o transporcie drogowym. W trakcie postępowania administracyjnego skarżąca nie wykazała, aby w dniu wykonywania opisanego wyżej przewozu osób posiadała zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych lub międzynarodowego przewozu okazjonalnego (art. 18 ust. 2 w/w ustawy) na trasie obejmującej miasta (...). M S, wbrew informacjom zawartym w pismach procesowych, nie przedstawiła zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, lecz jedynie wypis z licencji do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego. W ocenie Sądu, błędne są wywody skargi, wedle których, pozbawione jest podstaw prawnych wymierzenie kary pieniężnej za każdy jednorazowy przejazd bez wymaganego zezwolenia. Jeżeli w wyniku kontroli organ do tego uprawniony stwierdzi wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, to obowiązany jest orzec o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Kara ta będzie obejmowała swym zakresem wszystkie stwierdzone w toku kontroli naruszenia w tym zakresie. Może to być zarówno jednorazowe naruszenie przepisów lub wielokrotne, przy czym oczywistym jest, że przy wielokrotnym łamaniu prawa w kontrolowanym przez organ okresie czasu, pomimo jednokrotnej sankcji, większe jest prawdopodobieństwo ujawnienia tego stanu rzeczy. W myśl art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (...) podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Na mocy art. 92 ust. 4 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określone zostały w załączniku do ustawy. W załączniku tym, w pkt 2.1, wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia określono na 6.000 zł. W skardze M S podtrzymała sformułowany już w toku postępowania zarzut naruszenia przez organy art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095). Wedle tego przepisu, za wyjątkiem przypadków w nim opisanych, nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Uzasadniając powyższy zarzut skarżąca podała, że w dniu 14 września 2006 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podjął czynności kontrolne w siedzibie jej przedsiębiorstwa w W, a w dniu (...). organ ten wydał decyzje o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 30.000 zł., w tym również za naruszenie wymienionej pod nr 2.1 załącznika do ustawy, tj. za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie okazjonalnego przewozu międzynarodowego. W takich okolicznościach, zdaniem skarżącej, przeprowadzenie w dniu 3 grudnia 2006 r. przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej na Przejściu Granicznym kontroli autobusu nastąpiło z naruszeniem art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedstawiony zarzut okazał się chybiony. Przede wszystkim należy zauważyć, że art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zakazuje równoczesnego prowadzenia przez różne organy "kontroli działalności przedsiębiorcy". Z treści przywołanej przez skarżącą decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...)., nr (...) (k. 71 akt adm.) wynika, że kontrola w przedsiębiorstwie M S rozpoczęła się 14 września 2006 r. a zakończyła najpóźniej w listopadzie 2006 r., bowiem pismem z dnia 29 listopada 2006 r. M S została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia naruszeń określonych w protokole kontroli nr (...). Oznacza to, że w czasie przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariusza Straży Granicznej na Przejściu Granicznym (3 grudnia 2006 r.) postępowanie kontrolne organu Inspekcji Transportu Drogowego było już zakończone. Odrębnym zagadnieniem, nie objętym regulacją art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jest możliwość równoczesnego prowadzenia postępowań administracyjnych w oparciu o wyniki wykonanych uprzednio kontroli działalności przedsiębiorcy. Ponadto, o skutecznym zarzucie naruszenia analizowanego przepisu art. 82 ust. 1 nakazującym organowi przystępującemu do czynności kontrolnych odstąpienia od nich, można mówić wówczas, gdy organ ten miał wiedzę (np. został przez stronę poinformowany) o przeprowadzanej równocześnie kontroli działalności przedsiębiorcy przez inny organ. Akta sprawy nie wskazują, aby funkcjonariusz Straży Granicznej dokonujący kontroli w dniu 3 grudnia 2006 r. taką wiedzę posiadał. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut wydania zaskarżonej decyzji w sprawie zakończonej już inną decyzją ostateczną. Opisany w zaskarżonej decyzji czyn, tj. wykonywany w dniu 3 grudnia 2006 r. okazjonalny międzynarodowy transport drogowy bez wymaganego zezwolenia nie był objęty ustaleniami kontroli Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Wymierzenie zaś skarżącej kary za określone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w decyzji z dnia (...)nr (...), nie uwalniało M S od odpowiedzialności za każdorazowe, ponowne uchybienie przepisom w/w ustawy. Powyższe ustalenia doprowadziły Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Komendanta Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie nałożenia na M S kary pieniężnej w wys. 6.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia znajdowała umocowanie w powołanych przez organ przepisach prawa materialnego i w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo dostrzeżenia uchybień przepisom postępowania administracyjnego, uznając, iż nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło