II SA/Sz 1065/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę J. P. i C. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [..] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości skarżących do sieci kanalizacji sanitarnej. W dniu [...] r. skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a wezwani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku w kwocie [...] zł, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podali, że utrzymują się z emerytur rolniczych w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie, a ich comiesięczne wydatki wynoszą: [...] zł rata pożyczki bankowej, [..] zł podatek od nieruchomości[...] zł woda, [..] zł energia elektryczna, [...] zł wywóz nieczystości ciekłych, [...] zł gaz. Reszta dochodu przeznaczana jest na żywność, pomoc dla niepełnosprawnego wnuka, opał, utrzymanie samochodu i ciągnika. Skarżący oświadczyli, że nie prowadzą z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, posiadają dom o pow. [..] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha którą wydzierżawiają, ale dopłaty do gruntów rolnych otrzymuje dzierżawca. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie mają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego ( § 2), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ). Powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście art. 199 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem regułą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce tylko w ściśle określonych sytuacjach. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Oświadczenie to powinno odzwierciedlać rzeczywistą sytuacje majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Skarżący podali w urzędowym formularzu, że mieszkają sami, utrzymują się wyłącznie z emerytur rolniczych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie netto, nie mają żadnych oszczędności, a ich comiesięczne wydatki na utrzymanie domu i spłatę pożyczki bankowej wynoszą ok. [..] zł. Wnioskodawcy posiadają też gospodarstwo rolne o pow. [..] ha które wydzierżawili i nie podali, by uzyskiwali czynsz dzierżawny. Mimo tego, że skarżący nie prowadzą należącego do nich gospodarstwa rolnego ponoszą koszty utrzymania ciągnika rolniczego. Nie mają nikogo na utrzymaniu, ale udzielają pomocy finansowej niepełnosprawnemu wnukowi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że awizowaną do nich korespondencję odbierała córka K. P. jako dorosły domownik. Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanek ustawowych należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, by faktycznie znajdowali się w sytuacji uniemożliwiającej uiszczenie opłaty kancelaryjnej od wniosku w kwocie [...] zł, bez uszczerbku w koniecznych kosztach ich utrzymania. Wnioskodawcy posiadają własny dom i blisko [...] ha gospodarstwo rolne, uzyskują stałe dochody pozwalające na zaspokajanie ich bieżących potrzeb życiowych, pomagają także wnukowi który z nimi nie mieszka. Spłacają też pożyczkę zaciągniętą w banku, ponoszą koszty utrzymania ciągnika rolniczego i samochodu. Dochody wnioskodawców nie są wysokie, ale należna opłata kancelaryjna wynosi tylko [...] zł i sytuacja majątkowa wnioskodawców pozwala na uiszczenie tej kwoty, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.