II SA/Sz 1068/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-04-16
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonywany przez kierowcę zatrudnionego w jednej spółce, ale faktycznie wykonującego czynności na rzecz innej spółki należącej do tego samego właściciela, może być uznany za przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy, jeśli formalnie nie jest pracownikiem tego przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz drogowy nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, jeśli kierowca pojazdu nie jest pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu Kodeksu pracy. Definicja pracownika zawarta w Kodeksie pracy jest wyłączna i nie obejmuje osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia. W związku z tym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, gdy nie spełniono warunku prowadzenia pojazdu przez pracownika, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka J. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ uznał, że przewóz nie był wykonywany na potrzeby własne, ponieważ kierowca pojazdu, G. M., nie był pracownikiem Spółki J., lecz pracownikiem innej spółki (E.), mimo że obie spółki należały do tego samego właściciela. Spółka odwoływała się, twierdząc, że warunek prowadzenia pojazdu przez pracownika nie powinien być rozumiany literalnie, a faktycznym pracodawcą był właściciel obu spółek. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 5 ust. 1, 4 pkt 3 lit. a, art. 87 ust. 1, 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na J. , z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r.,
Nr [...] została nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł na J. , z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zdaniem organu, ponieważ kierowca pojazdu należącego do skarżącej nie okazał w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] r. dokumentu potwierdzającego prawo własności przewożonego ładunku i dokumentu takiego nie nadesłała również strona zatem należało uznać, że firma J. wykonywała w tym dniu transport drogowy polegający na pośrednictwie przy przewozie rzeczy. Spółka posiadała wówczas jedynie zaświadczenie na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych na potrzeby własne, natomiast nie miała udzielonej licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. podniosła, że transport wykonywany w dniu [...] r. był wykonywany jako przewóz na potrzeby własne i spełniał łącznie następujące warunki: pojazd samochodowy używany do przewozu był prowadzony przez pracownika Spółki J., przedsiębiorca legitymował się tytułem prawnym do dysponowania samochodem, którym wykonywany był transport, rzeczy przewożone były i są własnością przedsiębiorcy.
Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji uchylił się od poszukiwania dowodów w celu wyjaśnienia stanu fatycznego. Wniosek tego organu, że skoro strona nie wykazała prawa do dysponowania przewożonym w dniu kontroli stoiskiem targowym zatem wykonywała transport polegający na pośrednictwie przy przewozie tego stoiska, należy uznać za przedwczesny i oparty na domniemaniach a nie na faktach. W ramach ponownego postępowania administracyjnego organ celny pierwszej instancji powinien zbadać jakiego rodzaju przewóz drogowy był wykonywany w dniu kontroli przez firmę J. oraz ustalić w związku z tym, do posiadania jakich dokumentów była zobowiązana.
Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r., Nr [...] ponownie została nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł na J. , z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli, tj. [...] r. była Spółka J. Jednak nie był to przewóz zarobkowy na potrzeby własne, gdyż nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 a ustawy o transporcie drogowym, tj. pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez przedsiębiorcę ani przez jego pracownika. Wprawdzie kierowca G. M. podczas kontroli, do protokołu przesłuchania podał, że jest zatrudniony w J. jednak pełnomocnik strony nadesłał kserokopię umowy, z której wynika, że w dniu [...] r. została zawarta umowa o pracę na czas nieokreślony pomiędzy G. M. i Spółką E. Z powyższego wynika, że G. M. nie był pracownikiem Spółki J. na dzień kontroli. Przywołana przez pełnomocnika strony informacja, że właścicielem obu tych Spółek jest pan J. S. nie ma znaczenia dla faktu ustalenia pracodawcy kierowcy. Potwierdzeniem powyższego jest przywołany przez pełnomocnika strony wyrok sądu, z którego jednoznacznie wynika, że w ramach stosunku pracy pracodawca może powierzyć pracownikowi wykonywanie czynności określonych w umowie o pracę na rzecz innego podmiotu (czego organ celny nie kwestionuje), co jednak nie oznacza, że wymieniony pracownik staje się pracownikiem owego podmiotu.
Z uwagi na powyższe, organ uznał, że Spółka J. przewożąc w dniu [...] r. [.;..] wykonywała międzynarodowy transport drogowy, nie posiadając wymaganej licencji.
Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie stwierdzono zaistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie zwolnienia przedsiębiorstwa od odpowiedzialności. Przedsiębiorstwo nie wykazało, że naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mogło przewidzieć.
Zgodnie z art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy. Z uwagi na powyższe organ orzekający nie ma możliwości zmiany wysokości kary w zależności od okoliczności sprawy. W pkt 1.1 powyższego załącznika wskazano, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł. W związku
z tym przedsiębiorstwo Spółka J. obowiązane jest do uiszczenia kary w tej właśnie wysokości.
J. , wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Naczelnika Urzędu Celnego domagając się jej uchylenia w całości, ewentualnie uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub zmiany decyzji poprzez nałożenie kary pieniężnej w kwocie [...] zł.
Skarżąca zarzuciła wymienionej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z przyjęciem wykonania przez Spółkę transportu bez wymaganej licencji, a nadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, który miał wpływ na wydaną decyzję poprzez przyjęcie, że Spółka J. w dniu [...] r. wykonywała usługę transportową a nie przewóz na potrzeby własne, a także przyjęcie, że Spółka winna otrzymać karę pieniężną w wysokości [...] zł, a nie niższą.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że warunek aby pojazd był kierowany przez samego przedsiębiorcę lub jego pracownika nie powinien być rozumiany literalnie. Należy owo wyrażenie rozumieć w ten sposób, że prawodawcy zależało na tym, aby osoba kierująca pojazdem była włączona w strukturę przedsiębiorstwa, nie była osobą z zewnątrz, "a nie zgodnie z językową wykładnią – dosłownie zatrudniona na umowę o pracę". Odnosząc się do stwierdzenia, że G. M. był pracownikiem E. oddelegowanym do pracy w drugiej spółce należącej do tego samego właściciela czyli J. S., skarżąca wyraziła wątpliwość czy organ administracji jest kompetentny do ustalania i rozstrzygania w przedmiocie istnienia i charakteru stosunku prawnego łączącego pana S. z panem M. Zdaniem skarżącej organ nie powinien w tym wypadku opierać się jedynie na stanie wynikającym z umowy o pracę. Mimo, że formalnie pracodawcą jest spółka E. – faktycznym pracodawcą w obu wypadkach jest pan J. S. Ponadto nie można wykluczyć, że między panem J. S. i panem G. M. doszło do zawarcia dorozumianej umowy zlecenia. W obu przypadkach należy przy tym przyjąć, że G. M. był w momencie kontroli pracownikiem w rozumieniu art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a transport był wykonywany na potrzeby własne, a to sprawia, że decyzja organu jest nieprawidłowa.
Skarżąca zarzuciła ponadto organowi, że w żaden sposób nie próbował wyjaśnić Spółce ani uzasadnić swojej decyzji co do wysokości kary pieniężnej, w sytuacji kiedy organowi przysługuje możliwość miarkowania jej. Kara pieniężna nałożona przez organ utrzymuje się w górnych granicach, które ustalono od[...] zł do [...] zł.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na J. , z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 560) wskazał, że niedopełnienie warunku prowadzenia pojazdu samochodowego używanego do przewozu przez przedsiębiorcę lub pracownika sprawia, że dany przejazd nie może być traktowany jako przewóz na potrzeby własne, co oznacza, że zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym - jest transportem drogowym, do którego wykonywania konieczna jest licencja transportowa.
Organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają definicji legalnej pracownika, dlatego należy w tym zakresie stosować definicję, wynikającą z art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Zgodnie z tym przepisem pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Skoro w niniejszej sprawie kierowca wykonywał swoje zadanie prowadzenia zestawu pojazdów należącego do Spółki J. bez oparcia o umowę o pracę, powołanie, wybór, mianowanie lub spółdzielczą umowę o pracę zatem warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie został spełniony. Nie ma tu również znaczenia kwestia ewentualnie zawartej dorozumianej umowy zlecenia, bądź działania w drodze wyjątku. Umowa ta nie jest wymieniona w katalogu zawartym w art. 2 Kodeksu pracy, a więc nie może być traktowana jako potwierdzenie pracowniczego statusu G. M. w Spółce z o.o. J.
Odnosząc się do zarzutów strony odnośnie wysokości nałożonej kary Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ kontrolujący nie ma możliwości kształtowania wysokości nakładanej kary. Ustawodawca określił je m.in. w załączniku nr 3 i w przypadku stwierdzenia uchybienia, kontrolujący jest zobowiązany nałożyć karę w wysokości tam wskazanej.
Odnosząc się natomiast do dokonanej przez organ I instancji zmiany kwalifikacji przewozu, tj. nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenie niewymienione w protokole kontroli, organ wskazał, że zapisy dokonane w tym protokole, wyjaśnienia kierowcy złożone w dniu kontroli oraz okazany przez tego kierowcę wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane co prawda na inną firmę, stanowiły dla kontrolujących funkcjonariuszy podstawę do przyjęcia, że wykonywany przez kierowcę przewóz drogowy jest niezarobkowym przewozem drogowym – przewozem na potrzeby własne Spółki. Dopiero przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i zebranie dodatkowego materiału dowodowego, a zwłaszcza uzyskanie umowy o pracę zawartej pomiędzy G. M. a Spółką E., pozwoliły organowi I instancji na jednoznaczne stwierdzenie, że w dniu kontroli strona naruszyła wskazany w ustawie o transporcie drogowym obowiązek posiadania licencji przy wykonywaniu transportu drogowego.
J. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i zmianę decyzji organu I instancji poprzez nałożenie na skarżącą kary w kwocie [...] zł, a nadto o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym, polegające na wymierzeniu Spółce J. kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z przyjęciem wykonania przez Spółkę transportu drogowego bez wymaganej licencji, a nadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, który miał wpływ na wydaną decyzję poprzez przyjęcie, że Spółka winna otrzymać karę pieniężną w wysokości [...] zł, a nie niższą.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że w jej ocenie organ błędnie przyjął, iż w dniu kontroli [...] r. nie zostały spełnione warunki określone w art. 4 ustawy o transporcie drogowym i ów przewóz nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne, gdyż nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 4 pkt 4a ustawy, czyli pojazd nie był prowadzony przez pracownika lub prowadzącego przedsiębiorstwo. Spółka podniosła, że w przedstawionym stanie faktycznym nie było możliwe, aby prowadzący działalność gospodarczą mógł prowadzić osobiście pojazd, gdyż jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a co za tym idzie osobą prawną i tworem czysto teoretycznym. Z całości brzmienia regulacji należy wnioskować, że celem ustawodawcy było określenie sytuacji, kiedy transport ma jedynie służebny charakter, a nie stanowi przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Co za tym idzie warunek, aby pojazd był kierowany przez samego przedsiębiorcę lub jego pracownika nie powinien być rozumiany literalnie.
Skarżąca raz jeszcze wyraziła wątpliwość czy organ administracji jest kompetentny do ustalania i rozstrzygania w przedmiocie istnienia i charakteru stosunku prawnego łączącego J. S. z G. M. Ponownie podkreśliła, że mimo, iż formalnie pracodawcą jest spółka E. – faktycznym pracodawcą w obu wypadkach jest pan J. S. Ponadto nie można wykluczyć, że między panem J. S. i panem G. M. doszło do zawarcia dorozumianej umowy zlecenia.
Skarżąca dodatkowo wskazała (na wypadek uznania braku podstaw do uchylenia decyzji lub nieobciążania jej karą pieniężną), że biorąc pod uwagę fakt, iż naruszenie opisane w decyzji było pierwszym jakiego dopuścił się ten podmiot, kara pieniężna z tego tytułu winna być naliczona w wysokości minimalnej tj. w tym wypadku [...] zł. Skarżąca podniosła, że kara jest wygórowana także z uwagi na jej sytuację finansową. Nie zgodziła się również z twierdzeniem organu odwoławczego, że w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem postępowania. W tym względzie organ nie przeprowadził, zdaniem skarżącej, prawidłowego rozumowania i wykładni przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.
Rozpatrując sprawę, w kontekście wymienionych wyżej przesłanek, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa procesowego lub materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września
2001 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), wprowadzającej m.in. sankcje za naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy określa m.in. odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem oraz innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym - za naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego ujawnione w wyniku kontroli.
W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6).
Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wynika wprost z tego przepisu i art. 93 ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną.
Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kara ta, zgodnie
z art. 92a ust. 1 i 6 powołanej ustawy w związku z lp. 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy wyniosła [...] zł.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – w brzmieniu aktualnym w dacie kontroli – w dniu 7 października 2012 r., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".
Natomiast w myśl art. 4 pkt 4 tej ustawy, niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w dniu kontroli tj. [...] r. pojazdem należącym do J. przewożony był
z [...] ładunek w postaci[...] . Kwestią sporną pozostaje natomiast czy przewóz ten spełnia wymogi określone w cytowanym powyżej art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, co pozwoliłoby na uznanie go za niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne (na który wystarczające jest uzyskanie stosownego zaświadczenia).
Jak już wcześniej wskazano, jednym z warunków niezbędnych do uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdu samochodowego używanego do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Zdaniem organu przedmiotowy przewóz nie spełnia powyższego wymogu ponieważ kierowca pojazdu – G. M. w dacie kontroli nie był pracownikiem skarżącej lecz był zatrudniony w E.
Natomiast zdaniem skarżącej wskazany wyżej warunek kierowania pojazdu przez przedsiębiorcę nie może być rozumiany literalnie. Należy owo wyrażenie rozumieć w ten sposób, że prawodawcy zależało na tym, aby osoba kierująca pojazdem była włączona w strukturę przedsiębiorstwa, nie była osobą z zewnątrz, nie zaś – zgodnie z wykładnią językową – dosłownie zatrudniona na umowę o pracę.
Z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób jednak się zgodzić.
W tej mierze należy podzielić ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że skoro ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym posłużył się pojęciem "pracownik", ale go nie zdefiniował, to zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) Kodeksu pracy. Brak podstaw do tworzenia w drodze wykładni odrębnej, szerszej definicji tego pojęcia, skoro ustawodawca, tworząc cały słowniczek pojęć użytych w ustawie o transporcie drogowym, nie zdefiniował pojęcia pracownika. Zgodnie z przywołanym przepisem Kodeksu pracy, pracownikami są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1524/13 a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt
I OSK 1254/06).
W niniejszej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że w dniu kontroli kierowca G. M. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia [...] r. w E. nie zaś w J. . Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, fakt, że właścicielem obu spółek jest J. S. nie ma dla powyższego ustalenia żadnego znaczenia. Z treści umowy o pracę z dnia [...] r. jednoznacznie wynika bowiem, że została ona zawarta pomiędzy G. M. i E. . - jedynie reprezentowaną przez J. S. Pracodawcą jest zatem Spółka a nie jej prezes J. S. .
Bez znaczenia pozostaje także sugestia skarżącej, że być może "pomiędzy panem S. i panem M. doszło do zawarcia dorozumianej umowy zlecenia".
Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w cytowanym już wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2014 r.
(sygn. akt VI SA/Wa 1524/13), zgodnie z którym w myśl art. 2 Kodeksu pracy, pracownikami są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Definicja pracownika nie obejmuje zatem swym zakresem osoby zatrudnionej na podstawie cywilnoprawnej umowy zlecenia.
Odnosząc się do wątpliwości wyrażonej w skardze, odnośnie kompetencji organu do ustalania i rozstrzygania w przedmiocie istnienia i charakteru stosunku prawnego łączącego J. S. z G. M. należy stwierdzić, że wątpliwość ta byłaby uzasadniona, gdyby organ takiego rozstrzygnięcia dokonał. W niniejszej sprawie powyższe nie miało jednak miejsca bowiem organ poprzestał na przyjęciu - w oparciu o treść jednoznacznie brzmiącej umowy o pracę z dnia [...] r. (której treść nie wymagała ze strony organu żadnej interpretacji), że strony łączyła umowa o pracę.
W tym miejscu należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1254/06), że ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie ma cechy stosunku pracy jest sprawą z zakresu prawa pracy rozstrzyganą przez Sąd pracy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło jednak w sprawie, w której uznano, ze organ nie był uprawniony do ustalania, że skarżącego z kierowcą faktycznie łączył stosunek pracy, mimo, że przedłożona umowa zlecenia potwierdzała, iż był to stosunek cywilnoprawny. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie skoro organ nie dokonał tego typu ustaleń, przyjmując zgodnie z treścią zawartej w dniu
[...] r. umowy, że kierowcę G. M. łączył stosunek pracy ze Spółką E.
Skoro zatem transportu wykonywanego przez skarżącą w dniu kontroli nie można zaliczyć do przewozów na potrzeby własne zatem słusznie organ przyjął, że był to transport wykonywany bez wymaganej licencji.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie przesłanek wymienionych w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powodujących konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, (tj. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego). Skoro przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącą z naruszeniem przepisów prawa, to decyzją z dnia [...] r. prawidłowo nałożono na skarżącą karę przewidzianą ustawą. Regulacje z art. 92 ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia, uprawniony organ zobowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślić również należy, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 K.p.a. Wykazały ponadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie umorzenie postępowania już wszczętego.
Wbrew stanowisku skarżącej organ nie ma możliwości samodzielnego ustalania wysokości kary z pominięciem załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią cytowanego już wcześniej art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, minimalna wysokość kary jakiej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynosi [...] złotych natomiast maksymalna wysokość tej kary to [...] zł. Nie oznacza to jednak możliwości swobodnego wymierzania przez organ kar w zakresie od [...] zł do [...], zł, z uwagi na treść art. 92a ust. 6 tej ustawy. Organ nie może niewątpliwe przekroczyć wymienionych kwot (ani minimalnej ani maksymalnej) jednak zobowiązany jest (zgodnie z cytowanym przepisem) do stosowania kar określonych w załączniku nr 3 do ustawy. Kara za wykonywanie transportu drogowego bez licencji została określona w Lp. 1.1. tego załącznika na kwotę [...] zł i taką też karę organ zobowiązany był w tym wypadku zastosować.
Za niezrozumiały natomiast należy uznać argument skarżącej, że "nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem postępowania (...) – bowiem organ nie przeprowadził w tym względzie prawidłowego rozumowania i wykładni przepisów prawa". Należy zaznaczyć, że toku przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania tego typu zdarzeń nie ujawniono, zaś skarżąca nie wskazała o jakie zdarzenia chodzi i dlaczego podmiot nie mógł ich przewidzieć ani też na czym polegał błąd rozumowania organu odwoławczego.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło