II SA/Sz 1070/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-11-10
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ustalić opłatę adiacencką po upływie trzech lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, a jeśli tak, to od jakiego momentu należy liczyć ten termin?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, od kiedy należy liczyć trzymiesięczny termin do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Sąd uznał, że organy błędnie przyjęły, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci zostały stworzone dopiero w późniejszym terminie, podczas gdy istniały ku temu podstawy już wcześniej, co skutkowało upływem terminu do wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżących po wybudowaniu przez miasto sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, uznając, że warunki do podłączenia nieruchomości powstały wraz z wydaniem pozwolenia na użytkowanie sieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że kluczowy jest dzień sporządzenia protokołu końcowego odbioru robót. Skarżący zarzucili naruszenie art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że opłata została ustalona po upływie trzyletniego terminu od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. i W. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] r.,
nr [...] na podstawie art. 144 ust. 1 oraz art. 145 ust. 1 i 2 i art. 146 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.
z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), uchwały Nr IV/31/02 Rady Miasta [...]
z dnia 27 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. Zacho. z 2003 r. nr 14, poz. 209) oraz art. 104 Kpa ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł płatną na rzecz Miasta [...] solidarnie przez W. i A. M., właścicieli działki położonej
w [...] przy ul. [...] nr [...] w obrębie [...] , z tytułu wzrostu wartości ww. nieruchomości spowodowanego budową przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z treścią ustawy o gospodarce nieruchomościami właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich w przypadku, jeżeli urządzenia te wybudowane zostały m.in. ze środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.
Wydanie decyzji w tym przedmiocie może nastąpić w ciągu trzech lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych sieci. Odnośnie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie będzie to dzień ich wybudowania, ale dzień w którym stało się możliwe zgodne z prawem podłączenie nieruchomości do tych urządzeń. Możliwość taką stwarza odbiór końcowy wykonanych robót od wykonawcy potwierdzony protokołem końcowym odbioru robót oraz prawomocna decyzja pozwolenia na użytkowanie. Odnośnie przedmiotowej inwestycji protokół odbioru końcowego spisany został w dniu [...] r.,
a decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] r.
Na podstawie analizy zebranych dokumentów organ przyjął, że dzień
w którym stworzono warunki podłączenia do sieci, jest dniem uprawomocnienia się decyzji pozwolenia na użytkowanie tj. [...] r.
Ze względu na to, że różnica wartości ww. nieruchomości przed i po wybudowaniu sieci określona została przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł, po zastosowaniu stawki procentowej opłaty adiacenckiej wynoszącej 25% ww. zgodnie z uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 27 grudnia 2002 r.
nr IV/31/02 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz. Woj. Zacho. z 2003 r. nr 14, poz. 209), wysokość opłaty ustalono na kwotę [...] zł.
A. i W. M. nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem wnieśli o zmianę ww. decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ jej wydanie nastąpiło po upływie trzech lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie skarżących ww. warunki nastąpiły najpóźniej do dnia [...] r., ponieważ tego dnia podpisano umowę nr [...]
z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...] na dostawę wody i odprowadzanie ścieków, w związku z czym trzyletni termin do wydania decyzji upłynął w dniu [...] r. Fakt ten potwierdza również faktura wystawiona w dniu [...] r. przez Przedsiębiorstwo za zużycie wody. Prace wykonane przez Urząd Miasta odbierane były etapami, natomiast protokół przekazania sieci do wstępnej eksploatacji spisano w dniu [...] r.
i można również przyjąć, że od tej daty stworzono skarżącym warunki do podłączenia nieruchomości do sieci wodnej i kanalizacyjnej. W ocenie odwołujących się
w przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że przy tak dużej inwestycji nie ma znaczenia termin przyłączania kolejnych odbiorców do urządzenia, ani tym bardziej nie jest miarodajna data odbioru końcowego po dokonaniu przyłączenia wszystkich zainteresowanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa , art. 143, art. 144, art. 145, art. 146 oraz art. 156 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie, następnie wskazało, że inwestycja realizowana przez Miasto [...] ,
a polegająca na uzbrojeniu w podstawową infrastrukturę techniczną osiedla [...] w [...] , miejscowości [...] i [...] wraz z włączeniem wybudowanej infrastruktury w układ sieci wodociągowej i kanalizacyjnej [...] oddana została do użytku w dniu[...] ., co potwierdza "Protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji".
Operat szacunkowy dla określenia wysokości opłaty adiacenckiej wskutek wzrostu wartości nieruchomości sporządzony został w dniu [...] r.
Możliwość ustalenia przez organ wykonawczy gminnej jednostki samorządu terytorialnego opłaty adiacenckiej powstaje już tylko na tej podstawie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości na skutek rzeczywistego wybudowania danego urządzenia infrastruktury technicznej. W rozpoznawanej sprawie na skutek wybudowania ww. infrastruktury nastąpił wzrost wartości rynkowej nieruchomości, stwierdzony w operacie szacunkowym. Po przeprowadzeniu ekspertyzy rzeczoznawca majątkowy ustalił, że wartość działki nr [...] przed wykonaniem inwestycji wynosiła [...] zł, natomiast po wykonaniu inwestycji [...] zł, różnica wynosi [...] zł, natomiast 25% tej kwoty, na podstawie uchwały Rady Miasta [...] to [...] zł.
Dalej organ podał, że w literaturze i doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że opłata adiacencka to obowiązkowy, jednostronnie określony przez samorząd terytorialny udział w kosztach tworzenia urządzeń infrastruktury technicznej, pobierany od podmiotów, którym przypisuje się osiąganie szczególnych korzyści z tych urządzeń, polegających na zwiększeniu ich dochodów bądź zwiększeniu wartości rynkowej ich majątków. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że na skutek wybudowania sieci wodociągowej,
i kanalizacyjnej zwiększyła się wartość rynkowa ww. nieruchomości.
W ocenie Kolegium postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej dla nieruchomości nr [...] było całkowicie uzasadnione a dokonana wycena prawidłowa, bowiem zgodnie z treścią art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wartość nieruchomości wg stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się wg cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Brzmienie tego przepisu nakazuje przyjąć, iż wartość nieruchomości określa się jedynie wg cen z okresu postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, a następnie wydania w tym zakresie decyzji. Przepis powyższy należy rozumieć, w ten sposób, że chodzi o cenę nieruchomości ustalonej
w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, a nie tylko ściśle na dzień wydania samej decyzji ( wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 1558/04).
Zasadnicze znaczenie ma data stworzenia warunków korzystania z tych urządzeń, bowiem w tym momencie następuje faktyczny wzrost wartości nieruchomości, czyli spełnienie kryterium opłaty. Zatem na moment stworzenia możliwości i warunków do korzystania z wybudowanych urządzeń, jako moment,
w którym nastąpił faktyczny wzrost wartości nieruchomości, następuje określenie wartości istniejącej w tym czasie nieruchomości. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. I OSK 408/05 dzień sporządzenia protokołu odbioru końcowego robót jest tym, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury,
a nie jak twierdzą skarżący – od [...] r., tj. umowy Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...] na dostawę wody i odprowadzanie ścieków lub [...] r. przekazanie sieci do eksploatacji wstępnej.
Wprawdzie organ I instancji błędnie stwierdził, że trzyletni termin na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej rozpoczyna bieg od uprawomocnienia się decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie instalacji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] , czyli [...] r., to jednakże zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego uzyskać należy ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, co organ I instancji uczynił. Nie zmienia to faktu, że dniem od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, jest dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy. W przypadku budowy urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych, ciepłowniczych czy telekomunikacyjnych będzie to nie dzień ich wybudowania, ale dzień w którym możliwe stało się podłączenie nieruchomości do tych urządzeń, bez względu na to, czy właściciel nieruchomości z niej skorzystał.
Wycena nieruchomości również została dokonana w sposób prawidłowy
i rzetelny. Operat szacunkowy odpowiada wymogom technicznym określonym
w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm).
Końcowo Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nastąpiło wybudowanie nowych urządzeń infrastruktury technicznej oraz stworzone zostały warunki do korzystania z wybudowanych urządzeń. Już samo stworzenie tylko takiej możliwości, czyli np. wybudowanie publicznej sieci wodociągowej, kanalizacyjnej przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty (wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r., I SA 1595/00, LEX nr 81676). Samo już tylko wybudowanie nowych urządzeń spowodowało możliwości korzystania z nich. Zatem o ile wybudowane zostały urządzenia infrastruktury technicznej, to właściciele nieruchomości mają obowiązek wnoszenia opłat adiacenckich, które mają charakter obligatoryjny, wynikający bezpośrednio z aktu prawa powszechnie obowiązującego. Decydujące znaczenie ma przy tym stan danej nieruchomości na dzień wybudowania nowego urządzenia. Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej będzie ciążył na tym właścicielu nieruchomości, który był nim w momencie wybudowania urządzenia
i oddania go do użytku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. i W. M. skarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 145
ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne przyjęcie przez organy administracji, że nie nastąpił upływ trzyletniego terminu okresu przedawnienia do ustalenia opłaty adiacenckiej. W ocenie skarżących dzień faktycznego podłączenia do sieci oraz korzystania z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej to dzień [...] . kiedy zawarto umowę z PWiK Sp. z o.o. w [..] na dostawę wody i odprowadzanie ścieków. Przywołaną datę należy uznać jako datę początkowego biegu terminu do dokonania czynności w zakresie wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak
i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Opłata adiacencka znajduje swoje źródło normatywne w przepisach ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Zgodnie z art. 145 ust. 1 powołanej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania
z wybudowanej drogi.
Przepis ust. 2 stanowi z kolei, że wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa
w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną
w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości [...] zł, stanowiącej 25% różnicy wartości działki nr [..] , położonej przy ul [...] w[...] , przed i po wybudowaniu sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej, płatnej na rzecz Miasta Szczecinek solidarnie przez właścicieli działki W. i A M..
Uchwała Nr IV/31/02 Rady Miasta [...] z dnia [...] r. ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 25% weszła w życie [...] r., natomiast zgodnie z art. 146 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wysokość opłaty organ ustalił w oparciu o wartość nieruchomości ustaloną w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu
[...] r.
Skarżący nie kwestionowali wysokości ustalonej opłaty lecz wskazywali, że opłaty tej organ nie mógł w stosunku do ich nieruchomości ustalić, albowiem upłynął 3 letni termin od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej wybudowanej przez gminę [...] m.in.
w ul. [...] .
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła ustalenia dnia, w którym stosownie do art. 145 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Zauważyć przy tym należy, że z dniem [...] r. na mocy przepisów ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) wszedł w życie art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego ust. 1 stanowi, iż ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów.
Przepis ten, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, nie ustala żadnej uniwersalnej reguły, według której możliwe jest ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do sieci infrastruktury technicznej.
W ocenie organu I instancji, terminem tym jest dzień w którym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nowowybudowanej sieci wodnokanalizacyjnej stała się ostateczna, tj. 25 sierpnia 2006 r. Zdaniem Burmistrza Miasta[...] , wydanie tej decyzji stworzyło bowiem formalnoprawne warunki podłączenia nieruchomości do sieci, o których mowa w art. 148b ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stanęło z kolei na stanowisku, że dniem, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury jest dzień sporządzenia protokołu końcowego odbioru robót od wykonawcy co nastąpiło zgodnie z protokołem w dniu [...] r. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko powołało się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2006 r. I OSK 408/05, wyrok NSA z dnia 7 września 2007 r. I OSK 1315/06, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2000 r. I SA 273/99.
Skarżący wskazywali natomiast, zarówno w postępowaniu przed organami administracyjnymi jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w [...] , że warunki podłączenia ich nieruchomości do sieci zostały stworzone w [...] r. albowiem w dniu [...] r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zawarła ze skarżącymi umowę na dostarczanie wody i odbiór ścieków a następnie sukcesywnie [...] r.
w oparciu o wystawiane faktury pobierało opłaty za świadczone usługi.
W ocenie Sądu, kwestię ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, mając na uwadze dzień stworzenia tych warunków, należy rozpatrywać indywidualnie
w odniesieniu do każdego podmiotu nie pomijając jednak uregulowań wynikających z ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.).
Zgodnie z art. 15 ust. 4 powołanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.
Warunki, o których mowa w powołanym wyżej przepisie mogą zostać stworzone w niektórych sytuacjach po dokonaniu wstępnego odbioru części sieci, natomiast
w innych – po dokonaniu odbioru końcowego.
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z .o.o. w [...] przed zawarciem ze skarżącymi umowy na dostarczanie wody i odbiór ścieków dokonało uprzednio, w dniu [...] r., odbioru sieci do wstępnej eksploatacji potwierdzając równocześnie, że istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Powyższą okoliczność wynika nadto z pisma Spółki z dnia [...] r. skierowanego do Urzędu Miasta w[...] .
Z treści pisma wynika, "że inwestor, Miasto [..] protokołem odbioru technicznego z dnia [...] r. przekazał Przedsiębiorstwu sieci na Osiedlu [...] i do eksploatacji wstępnej. Protokół zawierał załączniki z pełnym wykazem materiałów wraz z aprobatami technicznymi oraz pozytywne wyniki badań wody
w zakresie fizykochemicznym i bakteriologicznym. Spółka na podstawie tego protokołu przystąpiła do wstępnej eksploatacji sieci wodno – kanalizacyjnych podpisując umowy z mieszkańcami, którzy złożyli stosowny wniosek. Podpisanie umów z mieszkańcami umożliwiło przesył wody oraz obciążenie hydrauliczne sieci kanalizacyjnej i przepompowni."
Zdaniem Sądu, skoro Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. z siedzibą w [...] odebrało w [...] r. od inwestora – Miasta [...] gotową do eksploatacji sieć wodno-kanalizacyjną, a następnie zawierając z właścicielami nieruchomości stosowne umowy uznało, że nowowybudowana infrastruktura techniczna jest gotowa do eksploatacji, to zarówno organ gminy jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] bezpodstawnie twierdzą, iż warunki do korzystania z wybudowanej sieci zostały stworzone dopiero w dniu
r. po uzyskaniu przez gminę pozwolenia na użytkowanie całej sieci lub [...] r. po dokonaniu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji zadań realizowanych w ramach kontraktu [...] "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu szczecineckiego".
Skoro właściciele nieruchomości mieli prawo wcześniejszego korzystania
z sieci, albowiem istniały odpowiednie warunki techniczne możliwości świadczenia usług przez stworzone w tym celu Przedsiębiorstwo, będące jednocześnie jednoosobową spółką gminy, to nie sposób twierdzić, że nie zostały stworzone warunki do korzystania z sieci. Podkreślenia wymaga i to, że obowiązujący od
[...] r. do [...] r. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej [...] (uchwała Nr II/6/02 Rady Miasta [...] z dnia [...] r. – Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 98, poz. 2397) wyposażył Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] w prawo do potwierdzania istnienia warunków technicznych przyłączenia do sieci (wydawanie warunków technicznych i zawieranie umów z odbiorcami- § 24 i nast. regulaminu).
Zauważyć również należy, że z mocy art. 148b ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa
w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty. Oznacza to, że gmina po stworzeniu każdej możliwości technicznej korzystania z dobrodziejstwa nowej infrastruktury technicznej, niezależnie czy właściciel nieruchomości z dobrodziejstwa tego korzysta ma prawo ustalić opłatę adiacencką, o ile zostanie powiadomiona przed odpowiedni podmiot- w tej sprawie własną Spółkę z o.o. - Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci zostały stworzone.
Odmienna interpretacja przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami,
w szczególności zaś art. 148b prowadziłaby do nieuprawnionego zawężenia brzmienia tego przepisu oraz nieuprawnionego i trudnego do przewidzenia przedłużania terminu końcowego, w którym gmina mogłaby ustalać daninę w postaci opłaty adiacenckiej.
Konkludując podkreślić należy, że wskazane naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pociągnęło za sobą pominięcie przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym wyjaśnienia, wskazywanej przez skarżących zarówno w odwołaniu jak i w skardze, okoliczności dotyczącej możliwości korzystania z sieci kanalizacyjnej i wodnej, która miała dowodzić innej daty stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury- na tyle wcześniejszej, że ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiłoby po upływie trzech lat. Brak ustaleń w tym zakresie dowodzi również naruszenia art. 7 i 77 Kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c .ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone decyzje.
Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając przedstawioną wykładnię art. 145 ust. 2 i art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśni, kiedy stworzono warunki przyłączenia nieruchomości skarżących do sieci wodnej
i kanalizacyjnej i w zależności od poczynionych ustaleń, rozstrzygnie sprawę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło