II SA/Sz 1082/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. F. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy C. C. w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia oddalić wniosek C. C. pismem z dnia [...] r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie w skardze zawarty został wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowenie adwokata. W dniu 16 lutego 2015 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył w sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata A. F. W dniu 4 marca 2015 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zwolnił adwokata A. F. z obowiązków pełnomocnika z urzędu w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1082/14 i wyznaczył pełnomocnikiem C. C. – adwokata M. O. W dniu 23 marca 2015 r. adwokat A. F. złożyła wniosek o przyznanie jej "kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone tak w całości jak i części". Wskazała, że w dniu 24 lutego 2015 r. udała się osobiście do sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego gdzie uzyskała wgląd w akta sprawy i sporządziła fotografie akt, które następnie wydrukowała (w ilości 54 strony), następnie przeanalizowała też stan faktyczny i prawny sprawy, czemu łącznie poświęciła 3 godziny. Po wykonaniu tych czynności Dziekan ORA zwolnił ją z obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu, z uwagi na fakt, że skarżący wnioskował o wyznaczenie innego pełnomocnika. Pomimo zwolnienia z funkcji pełnomocnika z urzędu, przed tym zwolnieniem poczyniła określony nakład pracy podyktowany dbałością o interes klienta co uzasadnia przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów zasady te reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), które w § 19 (rozdział 6) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 5 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik niewątpliwie podjął czynności, polegające na zapoznaniu się z aktami sprawy, ich sfotografowaniu i wydrukowaniu fotografii, dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego, nie mniej należy zwrócić uwagę, że cytowany powyżej § 19 powołanego rozporządzenia, dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zdaniem Sądu samo zapoznanie się z aktami sprawy czy także sporządzenie ich kopii a nawet przeanalizowanie stanu faktycznego i prawnego - bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona. W tej mierze należy w pełni podzielić stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt I OZ 790/11). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym postanowieniu, o przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 250 cytowanej ustawy nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak zaznaczono powyżej, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona. Zaznaczył, że Sąd nie ma wpływu na decyzję organu samorządu zawodowego w zakresie wyznaczania czy zmiany pełnomocnika. Rola Sądu sprowadza się jedynie do wystąpienia do właściwego samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (art. 253 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (art. 250 cytowanej ustawy), co jak wyżej wskazano wiąże się z oceną sądu, czy pomoc ta została faktycznie udzielona. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że adwokat A. F. po zapoznaniu się z aktami sprawy nie podjęła żadnych czynności procesowych a zatem nie sposób uznać, że skarżącemu została przez nią udzielona pomoc prawna. Z tych względów Sąd oddalił wniosek pełnomocnika na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z zw. z § 1 pkt 3 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).