II SA/Sz 1094/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. 1. W dniu [...] sierpnia 2022 r. został wydany rozkaz personalny [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł., w którym wobec M. L. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), orzeczono o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2022 r. z uwagi na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, co uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. 2. Pismem z dnia 14 września 2022 r., które w dniu 21 września 2022 r. wpłynęło do Komendanta Policji, M. L. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu. 3. Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Komendant Policji na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Organ odwoławczy wskazał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. został wręczony funkcjonariuszowi osobiście w dniu 30 sierpnia 2022 roku przez pracownika Komendy Powiatowej Policji w Ł., jednak Skarżący odmówił odebrania i pokwitowania odbioru korespondencji. W ocenie Organu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39 i n. K.p.a., za pokwitowaniem przez pocztę, przez pracowników organu lub inne upoważnione osoby bądź organy. Tym samym czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego rozpoczął swój bieg 31 sierpnia 2022 roku i upłynął 13 września 2022 roku. Zatem odwołanie z dnia 14 września od rozkazu personalnego [...] z dnia [...] sierpnia 2022 roku, które zostało nadane w dniu 16 września 2022 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. 4. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł Skarżący zarzucając: 1). naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, a mianowicie: - art. 39 i następnych k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że doszło w dniu 30.08.2022r. do skutecznego doręczenia rozkazu personalnego [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...].08.2022r., podczas gdy prawidłowa data doręczenia w/w rozkazu to 5.09.2022r., dokonanego w drodze przesyłki rejestrowanej- dostarczonego poprzez Pocztę Polską nr [...] 2). art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia rozpoznawanej sprawy, a w szczególności poprzez pominięcie dowodu w postaci potwierdzenia przez niego odbioru w dniu 5.09.2022r. listu poleconego nr [...] zawierającego rozkaz personalny [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...].08.2022r. przy czym dowód ten był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postepowania W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że Organ błędnie przyjął, iż datą doręczenia rozkazu personalnego nr [...] jest dzień 30 lipca 2022 r., podczas gdy prawidłowa data doręczenia w/w rozkazu to 5.09.2022r., dokonanego w drodze przesyłki rejestrowanej - listu poleconego dostarczonego poprzez Pocztę Polską nr [...] Dalej Skarżący wyjaśnił, że w dniu 30 lipca 2022 r. był w Komendzie Powiatowej Policji w Ł. wyłącznie w celu przesłuchanie go przez asp. szt. K. W. w postępowaniu dyscyplinarnym w związku z nie stawieniem się do służby w dniu 03.07.2022 r. Czynności wykonywano na świetlicy KPP w Ł., zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami jak wynikało z korespondencji nadesłanej w tej sprawie. Skarżący zaprzeczył aby w tym dniu został jemu doręczony rozkaz personalny nr [...] przez pracownika. Rozkaz ten został wysłany pocztą listem poleconym i odebrał go w dniu 5 sierpnia 2022 r. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego nie doszło do skutecznego doręczenia w dniu 30.08.2022r. rozkazu nr [...]. Organ tej kwestii nie wyjaśnił, co miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie postanowienia. 5. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 6. Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137 – j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, bądź też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przeprowadzona przez Sąd, w trybie uproszczonym, kontrola zaskarżonego postanowieni, według kryterium legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 7. Niespornym w sprawie jest to, że w dniu [...] sierpnia 2022 r. został wydany rozkaz personalny nr [...], w którym wobec Skarżącego orzeczono o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2022 r. z uwagi na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, co uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Kwestia sporną jest to kiedy ww. rozkaz został skutecznie stronie doręczony i co za tym idzie od kiedy biegnie termin do wniesienia odwołania. 8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzają regułę bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi. Wszystkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle, a warunki dopuszczające w tym zakresie odstępstwa muszą być przestrzegane rygorystycznie. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, swoich pracowników albo inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 K.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.). Pisma mogą być też doręczane w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.) lub w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 K.p.a.). Przewidując możliwość udaremnienia urzędowego doręczenia pisma przez opornego adresata, skutkującą różnorodnymi negatywnymi skutkami dla postępowania związanymi z brakiem prawnej skuteczności doręczenia, ustawodawca poprzez regulację przyjętą w przepisie art. 47 § 2 K.p.a. ustanowił regułę umożliwiającą przypisaniu następstwom nieuzasadnionej odmowy przyjęcia pisma przez adresata skutków równoważnych doręczeniu właściwemu. Zgodnie z art. 47 K.p.a. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz adnotacją włącza się do akt sprawy (art. 47 § 1 K.p.a.). W takich przypadkach uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 § 2 K.p.a.). W tym przypadku jednak, co należy podkreślić dobitnie, norma z art. 47 K.p.a. może mieć jedynie zastosowanie w przypadku "przesłania" pisma, o czym wprost stanowi przywoływany przepis. Zatem przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, w której adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu, przy czym wskazane w przepisie rozróżnienia podmiotów dokonujących przesłania nie ma znaczenia prawnego. bowiem skutki prawne odmowy przyjęcia pisma przez adresata są te same w każdym wypadku – tj. pismo zwraca się nadawcy, którym jest organ administracji publicznej, z adnotacją o odmowie przyjęcia i datą odmowy. Organ, który otrzymał pismo, jest obowiązany włączyć pismo wraz z adnotacją do akt sprawy i stanowi ono dowód, że adresat odmówił przyjęcia pisma (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Komentarz do K.p.a., LEX/el. 2023). Co istotne, wystąpienie domniemania przewidzianego w art. 47 § 2 K.p.a. jest uwarunkowane prawidłowym dokonaniem wszystkich przewidzianych w art. 47 § 1 czynności podmiotu doręczającego i organu administracji publicznej, z czego pierwszą i podstawową jest przesłanie pisma. Drugą relewantną okolicznością jest to, czy zwrócone nadawcy pismo zawiera adnotację doręczyciela o odmowie jego przyjęcia oraz datę odmowy. 9. Należy wskazać, że zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym nie są celem samym w sobie, lecz tylko środkiem służącym celowi, jakim jest sprawne procedowanie w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a ponadto mają charakter gwarancyjny zasadniczo wobec stron postępowania, nie zaś dla organu. Chodzi bowiem o zabezpieczenie praw procesowych strony poprzez stworzenie mechanizmów umożliwiających stronie zapoznanie się z treścią kierowanych do niej przez organ rozstrzygnięć oraz pism procesowych. Nie sposób nie dostrzec jednakże, że doręczenie jest również czynnością niejako "dwukierunkową", zbiorową, a to w tym sensie, że czynności podmiotu doręczającego polegającej na wręczeniu pisma towarzyszy czynność jego odebrania przez adresata. 10. Przenosząc powyższe na tę sprawę w pierwszej kolejności zauważyć należy, że z postanowienia nie wynika, który przepis stanowił dla Organu o podstawie orzekania. W sentencji bowiem Organ przywołał jedynie art. 134 K.p.a, w uzasadnieniu zaś przywołał ogólnie "art. 39 i n K.p.a.", zatem nie sposób dojść toku rozumowania Organu i precyzyjnie wskazać podstawę prawna jego działania. Po wtóre podnieść należy kolejność zdarzeń. Z akt, w szczególności notatek służbowych z dnia 30.08.2022 r. oraz z 15.09.2022 r. wynika, że próba doręczenia Skarżącemu rozkazu personalnego miała miejsce już 29.08.2022 r. a więc w dniu, w którym rozkaz nie został wydany. Logicznym zatem jest, że w dniu 29.08.2022 r. nie można było podjąć próby doręczenia rozkazu, który w obrocie prawnym nie istniał. W następnym dniu pracownik Organu I instancji podjął próbę doręczenia rozkazu personalnego lecz z uwagi na odmowę przyjęcia do doręczenia nie doszło. Wskazać także należy, że z akt nie wynika aby Skarżący został wyraźnie poinformowany co jest mu wręczane. Skarżący poinformował wówczas pracownika, że korespondencję należy przesłać mu adres zamieszkania za pośrednictwem poczty. Z notatki służbowej nie wynika aby pracownik organu poinformował Skarżącego o zawartości przesyłki ani też, aby dokonał stosownej adnotacji na kopercie bądź egzemplarzu rozkazu personalnego o odmowie przyjęcia korespondencji przez Skarżącego w miejscu pracy. Pomijając już, że dla zastosowania normy z art. 47 K.p.a. ustawodawca przewidział jako jedyną formę przesłanie pisma, to należy wskazać, że aby doszło do doręczenia przesyłki w sposób skuteczny odmowa odbioru pisma musi mieć charakter wyraźny, a okoliczność tę ma potwierdzać stosowna adnotacja. Biorąc powyższe zatem pod uwagę, zdaniem Sądu sporządzona notatka służbowa nie jest adnotacją o jakiej mowa w art. 47§1 K.p.a. 11. W ocenie Sądu dopiero doręczenie rozkazu personalnego przez operatora pocztowego w dniu 5 września 2022 r. rozpoczyna bieg 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania a termin ten upływał z dniem 18 września 2022 r. W dniu 16 września 2022 r. Skarżący nadal listem poleconym odwołanie od rozkazu personalnego nr [...], a więc w ustawowym terminie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku. 12. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Organ II instancji rozpozna odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] jako wniesione w terminie.