II SA/Sz 1102/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. T. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], orzekającą o: - uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie uznania M. T. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oraz przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, - uchyleniu decyzji [...] r., nr [...] w sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r., - uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wznowienia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r., - odmowie uznania M. T. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Prezydent Miasta w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o uznaniu M. T. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oraz o przyznaniu ww. prawa do zasiłku od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W związku z oświadczeniem strony o planowanym pobycie poza miejscem zamieszkania, a następnie ze zgłoszeniem gotowości do podjęcia pracy organ I instancji wydał decyzje, tj. z dnia [...] r., nr [...] o wstrzymaniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. nr [...] o wznowieniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W dniu [...] r. M. T. złożył oświadczenie, że jest udziałowcem w Spółce A. i jako wspólnik pełni funkcję prezesa zarządu. Spółka nie osiąga jednak praktycznie przychodów - w [...] i [...] r. zakończyła swoją działalność stratą. M. T. oświadczył ponadto, że nie jest zatrudniony w ww. spółce oraz nie otrzymuje z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu żadnego wynagrodzenia. Ponadto w KRS widnieje jako członek zarządu Fundacji A. i również z tego tytułu nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Wobec zaistniałych nowych okoliczności organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił z urzędu postępowanie wyjaśniające w sprawie. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uchylił uprzednio wydane decyzje i orzekł o odmowie uznania M. T. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ I instancji wskazał, że powołany wyżej przepis stanowi, iż bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie (...), jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że M. T. od dnia [...] r. prowadzi Spółkę A. i pełni funkcję prezesa zarządu, a zatem prowadzi działalność gospodarczą, gdyż jest jednoosobowym wspólnikiem pełniącym funkcję prezesa zarządu. Organ I instancji powołał się na art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), który stanowi, iż za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Stwierdził, iż zgodnie z ww. przepisem osoby te podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, zatem nie spełniają wymogów przewidzianych w definicji osoby bezrobotnej, określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż pełnienie funkcji w zarządzie spółki, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy, w wyniku złożonego odwołania, uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono na podstawie materiału dowodowego, że M. T. nie posiada całości udziałów spółki, bowiem Spółka A. nie jest spółką jednoosobową. Zatem powołane przepisy art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również lit. f art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie organ I instancji zobowiązany został do ustalenia, czy pełnienie przez M. T. funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał wysokość osiągniętego przez M. T. dochodu za rok podatkowy [...]. W dniu [...] r. M. T. przedłożył pisemne wyjaśnienia dotyczące pracy na rzecz spółki. Wskazał, iż pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki ogranicza się do przedstawienia w urzędzie skarbowym raz w miesiącu sprawozdania [...], co zajmuje około jednej godziny w miesiącu. Ponadto zarząd spółki nie organizuje swoich posiedzeń, natomiast raz w miesiącu odbywa się posiedzenie zarządu Fundacji A., które trwa około dwóch godzin, z tytułu wykonywania powyższych obowiązków nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. W piśmie z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że za okres od [...] do [...] r. w deklaracjach [...] Spółka A. wykazała łącznie [...] zł podatku należnego oraz [...] zł podatku naliczonego. Natomiast w zeznaniu rocznym [...] za [...] r. spółka wykazała [...] zł dochodu i skorzystała z możliwości pokrycia dochodu stratą z lat ubiegłych w pełnej wysokości. Nie dokonano wypłat zaliczek, podatek należny w podatku CIT za [...] r. nie wystąpił. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...], po uchyleniu uprzednio wydanych decyzji, orzekł o odmowie uznania M. T. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Od powyższej decyzji M. T. odwołał się pismem z dnia [...] r. i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści odwołania podniósł między innymi, że nie zgadza się z poglądem, iż pełnienie funkcji w zarządzie spółki powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Uważa, iż twierdzenie takie jest fałszywe, bowiem zgodnie z Kodeksem pracy w Polsce obowiązuje 40 godzinny tydzień pracy i tylko w takim zakresie pracownik ma być do dyspozycji potencjalnego pracodawcy. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda wskazał, że Spółka A. nadal prowadzi działalność, a M. T. w dalszym ciągu jako prezes zarządu spółki wykonuje statutowe obowiązki, tj. prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Jest więc jedynym uprawnionym do prowadzenia działalności, również w zakresie działalności gospodarczej spółki, a także jako właściciel spółki może uzyskiwać dochody. Mając powyższe na względzie M. T. pełniąc funkcję prezesa zarządu, w świetle ustawowej definicji osoby bezrobotnej, określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie może obiektywnie posiadać zarówno zdolności, jak i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz innej pracy zarobkowej. Zdaniem organu bez znaczenia w sprawie pozostaje subiektywne przekonanie skarżącego o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz innej pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie działalność ww. spółki może być prowadzona tylko przez M. T. jako jedynego członka - prezesa zarządu Spółki A. Ponadto M. T., mimo powołania się na przepisy Kodeksu spółek handlowych o ustanowieniu prokury, nie wykazywał wcześniej, ani też w żaden sposób nie udokumentował, iż nie jest jedynym uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast okoliczność, iż spółka nie przynosi zysków, nie wpływa na ocenę, iż skarżący jest prowadzącym działalność gospodarczą spółki. Wojewoda podkreślił, że ocena zdolności i gotowości osoby bezrobotnej do podjęcia pracy następuje na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a nie w myśl przepisów Kodeksu pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucił Wojewodzie błędną ocenę przepisów dotyczących zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy. M. T. podniósł nadto, że w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia brak jest definicji zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu. W art. 2 tej ustawy w dziesięciu punktach szczegółowo są omówione warunki, jakie musi spełniać bezrobotny, szczególnie od strony uzyskiwania przychodów z różnego rodzaju źródeł. Gdyby zatem ustawodawca chciał stwierdzić, że sam fakt bycia we władzach spółki prawa handlowego jest dyskwalifikujący, to dokonałby tego zapisu, tak jak to uczynił w przypadku posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czy też uzyskiwania dochodów z produkcji rolnej. Ustawa o promocji zatrudnienia ani w art. 2, ani w żadnym innym swoim elemencie nie podejmuje faktu pełnienia różnych funkcji w spółkach prawa handlowego, ani innych organizacjach. Zdaniem skarżącego skoro ustawodawca nie zdecydował się na określenie w tej ustawie pojęcia gotowości do podjęcia pracy zarobkowej, to należy się posiłkować innymi przepisami prawa dotyczącymi tej materii, a takim przepisem jest Kodeks Pracy. Zatem Prezydent Miasta oraz Wojewoda w swoich decyzjach w zakresie zdolności do podjęcia pracy zarobkowej powinni kierować się Kodeksem Pracy, który szczegółowo reguluje czas pracy pracownika oraz jego obowiązki w stosunku do pracodawcy oraz uprawnienia pracodawcy. Sprawy te uregulowane są w dziale IV rozdział II Kodeksu. Nie ma w nim mowy o potrzebie uzyskiwania zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia przez pracownika. Jedynym ograniczeniem są zapisy rozdziału IIa działu IV o zakazie konkurencji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy cyt. "bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie.....". W ocenie Sądu zobowiązaniu organów do tego aby promować zatrudnienie i wobec tego podejmować wszelkie działania zmierzające do przedstawienia propozycji pracy osobie bezrobotnej towarzyszy obowiązek po stronie poszukującego pracy aby poza innymi kryteriami wynikającymi z art. 2 ust.1 pkt 2, wykazać się pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia. Sąd nie podziela zarzutów skargi sprowadzających się do tego, że organy administracji powinny analizować kwestię zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy biorąc pod uwagę przepisy Kodeksu pracy w tym te mówiące o 40 godzinnym tygodniu pracy. Ustawa z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera co prawda definicji zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze pracy ale nie oznacza to, że organy administracji dążąc do pełnego i produktywnego zatrudnienia powinny każdą ofertę pracy analizować w kontekście 40 godzinnego tygodnia pracy. Ustawodawca nie przewidział żadnych kryteriów w tym zakresie dla organów, co zdaniem Sądu oznacza, że zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia musi być pełna i niczym nie zakłócona. Wynika to w opinii Sądu z podstawowych celów ustawy jakimi są między innymi łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa przez dążenie do pełnego i produktywnego zatrudnienia. Jak już Sąd wcześniej zaznaczył, organ administracji nie ma żadnych podstaw prawnych aby przedstawioną przez siebie propozycję pracy konfrontować z tym, na ile pełna jest gotowość strony do jej efektywnego wykonywania. Propozycja pracy ma być odpowiednia (art. 2 pkt 16 ustawy) czyli taka do wykonywania, której bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe. Nie sposób przyjąć, aby organ proponując np. pracę w systemie zmianowym zastanawiał się i analizował czy fakt, że skarżący jest prezesem spółki, pozwoli mu na pełną gotowość do wykonywania pracy. Skarżący jako osoba poszukująca pracy musi więc wykazać się przymiotem gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze. Zdaniem Sądu pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki, która prowadzi działalność gospodarczą powoduje, że nie można przyjąć, aby skarżący wykazywał się gotowością i zdolnością do podjęcia zatrudnienia. Nie zmienia tej oceny fakt, że skarżący nie jest w spółce zatrudniony i jak deklaruje nie osiąga z tytułu wykonywania funkcji prezesa żadnego wynagrodzenia. Sąd w niniejszym składzie podziela w pełni stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...]r., sygn. akt [...], w którym Sąd stwierdził, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zdaniem Sądu, chociaż wyrok został podjęty pod rządami nieobowiązującej już ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to teza wyroku pozostaje aktualna wobec pozostawienia w aktualnie obowiązującej ustawie terminu "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia". Warto też w tym miejscu nawiązać do stanowiska przedstawionego w uchwale 7 sędziów z 16 grudnia 1996r. OPS 5/96, z którego wynika, że bezrobotny to osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Następnie Sąd podniósł, że w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, iż osoba, która ma uzyskać status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Okoliczność, że spółka, której prezesem jest skarżący nie przynosi zysków nie ma w ocenie sądu znaczenia dla rozstrzygnięcia, że M. T. nie spełnia kryteriów osoby bezrobotnej i stąd organy zasadnie wznowiły postępowanie administracyjne i orzekły o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.