II SA/Sz 1109/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo organu informujące o braku podstaw do udostępnienia akt sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy wnioskodawca nie był stroną postępowania, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na pismo organu informujące o braku podstaw do udostępnienia akt sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy wnioskodawca nie był stroną postępowania, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania karnego stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, a odmowa udostępnienia akt w takiej sytuacji powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego, a nie decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
R. O. zwrócił się do Sądu Rejonowego o wgląd do akt sprawy o wykroczenie, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Sąd poinformował go pismem, że żądanie nie jest uregulowane tą ustawą, ponieważ akta nie są informacją publiczną, a wnioskodawca nie był stroną postępowania. Minister Sprawiedliwości uznał pismo za czynność informacyjną i stwierdził niedopuszczalność odwołania. R. O. złożył skargę do WSA na to pismo, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. na pismo Prezesa Sądu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
R. O., powołując się na prawo dostępu do informacji publicznej, pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. [...] Wydziału Grodzkiego z wnioskiem o umożliwienie mu wglądu do akt sądowych w sprawie o wykroczenie, o sygn. akt [...].
Pismem z dnia [...] r. poinformowano wnioskodawcę, że żądanie udostępnienia akt wyżej wskazanej sprawy nie jest uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), bowiem akta tej sprawy nie są informacją publiczną w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy. Jednocześnie wyjaśniono, że przepisy ustawy Kodeks postępowania karnego ściśle określają krąg podmiotów, które mogą mieć dostęp do akt w sprawie o wykroczenie, a wobec okoliczności, iż wnioskodawca nie był stroną postępowania, to takie uprawnienie mu nie przysługuje.
Na powyższe pismo R. O. złożył odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Sprawiedliwości stwierdził niedopuszczalność odwołania uznając, że pismo z dnia [...] r. nie spełnia wymogów, jakim powinna odpowiadać decyzja i należy je potraktować jako czynność informacyjną organu administracji.
Pismem z dnia [...] r. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę "na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej" z dnia [...] r.
W treści skargi skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 1 ust.1, art. 2 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegającą na przyjęciu, ze przebieg jawnego postępowania karnego prowadzonego przeciwko wysokiemu rangą funkcjonariuszowi publicznemu o popełnione przezeń wykroczenia przeciwko wychowaniu w trzeźwości oraz zapobieganiu alkoholizmowi nie jest informacją publiczną w rozumieniu powołanej wyżej ustawy,
- przepisów postępowania przez nieuwzględnienie treści art. 10 Kpa w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegające na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu oraz art. 107 Kpa poprzez zaniechanie przez Sąd zawarcia w zaskarżonej decyzji elementów wskazanych w art. 107 Kpa.
Skarżący wyjaśnił między innymi, że zainteresowany jest zapoznaniem się z przebiegiem prowadzonego postępowania, jego wynikiem, bowiem informacje znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy stanowić mogą przyczynek do zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w S. wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres działania sądu administracyjnego został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmując orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn (niż określone w punktach 1-5 tego przepisu) jest niedopuszczalne. Taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej w sprawie.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że pojęcie informacji publicznej oraz przykładowy ich katalog zawarte zostały w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż przy wykładni tych przepisów należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 marca 2003 r., II SA 4059/2002, Lex 78063).
Stwierdzić zatem należy, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się jednak do faktów.
Analiza treści art. 6 ustawy wskazuje natomiast, iż wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może więc być postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś innej sprawie, np. cywilnej, czy karnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Tym samym stwierdzić należy, że informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r., II SA/WA 1595/2006, Lex 302463). postanowienie NSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2002 r., II SAB 105/2002).
Pogląd ten znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SAB 105/2002, w którym ten Sąd wskazał, że "korzystanie z informacji publicznej nie może zmierzać do dokonania innych czynności przewidzianych w procedurach, gdzie legitymacją procesową dysponuje określony podmiot, ani nie może stanowić ingerencji w działalność sądów.
Jednocześnie art. 1 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Powyższe oznacza, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w specjalnym trybie, bądź na odmiennych zasadach. W takiej sytuacji wnioskodawcę zawiadamia się jedynie pismem, iż żądana informacja nie może być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się wglądu do akt sprawy prowadzonej w trybie postępowania w sprawie o wykroczenie. Skoro zatem przepisy Kodeksu postępowania karnego stanowią lex specialis w stosunku do treści przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to zdaniem Sądu Prezes Sądu Rejonowego w S. prawidłowo posłużył się formą pisma skierowanego do strony. W wyroku z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 - Monitor Prawniczy z 2003 r. nr 10, str. 436 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał że w sytuacji, gdy wniosek skarżącego powołuje się wprawdzie na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale w istocie nie dotyczy informacji publicznej, odmowa dokonania takiej czynności nie może nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a jedynie w formie pisma informującego o braku podstaw do spełnienia żądania.
W tych okolicznościach pismo informacyjne zaskarżone przez R. O. w świetle treści art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a w konsekwencji skarga na powyższe pismo, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., I OSK 928/05 - LEX nr 167166).
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło