II SA/Sz 1111/09

Dnia 29 października 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości p o s t a n a w i a: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł., a w pozostałej części odmówić zwolnienia, II. ustanowić radcę prawnego J. R. wniósł skargę decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą temu organowi do ponownego rozpatrzenia sprawę dotyczącą usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym przy ul. T. stanowiącym współwłasność skarżącego. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazał, że ma [...] lat, mieszka sam w mieszkaniu o pow. [...] m2, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych poza [...] letnim samochodem marki [...]. Wnioskodawca oświadczył, że dla zaoszczędzenia na skromne życie już drugi rok w okresie grzewczym zamieszkuje u syna na ul. C. Wskazał także, że pomaga synowi w kształceniu studiującej córki, ponieważ syn zarabia [...] zł miesięcznie i w tej sytuacji obowiązkiem skarżącego jest im pomóc. Ponadto, że ma przytępiony słuch i mimo słuchawki na sali sądowej nie słyszy o czym jest mowa. Wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia na podstawie art. 255 p.p.s.a., dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów: - dowodu potwierdzającego uzyskiwane dochody (np. odcinka emerytury), - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia co do wysokości pomocy udzielanej wnuczce. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący oświadczył, że comiesięczne koszty utrzymania wynoszą: woda [...] zł, energia elektryczna [...] zł, wywóz odpadów komunalnych [...] zł, gaz [...] zł, użytkowanie wieczyste [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, telefon [...] zł, konserwacja budynku [...] zł, leki [...] zł, wyżywienie, odzież i środki czystości [...] zł, pomoc wnuczce [...] zł. Jednocześnie przedłożył zaświadczenie z Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] r. informujące o wysokości emerytury skarżącego ([...] zł brutto). W pozostałym zakresie skarżący zobowiązania nie wykonał. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym albo ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, wynoszą na obecnym etapie postępowania [...] zł, tyle bowiem wynosi wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie. Dalsze ewentualne koszty sądowe to opłata kancelaryjna w kwocie [...] zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w razie oddalenia skargi i wpis od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Innych kosztów sądowych w sprawie nie przewiduje się. Skarżący oświadczył, że mieszka sam i otrzymuje emeryturę wynoszącą [...] zł miesięcznie, jednakże pomimo wezwania nie przedłożył dowodu potwierdzającego aktualną wysokość emerytury. W oświadczeniu z dnia [...] r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie referendarza podał, że comiesięczne koszty utrzymania łącznie z pomocą udzielaną wnuczce wynoszą [...] zł miesięcznie, w tym wydatki na gaz [...] zł miesięcznie, pomimo że wezwanie dotyczyło okresu ostatnich trzech miesięcy, a więc okresu letniego. Skarżący nie wykonał wezwania referendarza i nie przedłożył jakichkolwiek dowodów potwierdzających deklarowane wydatki. Jednocześnie oświadczył, że pomaga mieszkającemu oddzielnie synowi przekazując studiującej wnuczce [...] zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę oświadczenia skarżącego i przedłożone dowody a także powołane wyżej przepisy p.p.s.a. należy stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Skarżący jest współwłaścicielem w [...] części domu mieszkalnego położonego w S., uzyskuje stałe dochody i nie udokumentował żadnych wydatków. Oświadczenie skarżącego dotyczące ponoszonych wydatków budzi wątpliwości (w szczególności odnośnie comiesięcznych wydatków na gaz). Także wydatki na utrzymanie studiującej wnuczki zamieszkującej z synem wnioskodawcy nie mogą przesądzać o sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Nie są to bowiem wydatki konieczne w rozumieniu p.p.s.a., gdyż syn z wnuczką zamieszkują odrębnie i nie można tym samym osób tych zaliczyć do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (tak NSA w postanowieniu z dnia 24 maja 2007 r. II OZ 456/07, Lex nr 360335). Biorąc jednak pod uwagę wiek skarżącego i Jego stan zdrowia, a także okoliczność, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie jest stosunkowo wysoki, należało zwolnić J. R. z wpisu sądowego w części oraz ustanowić radcę prawnego z urzędu. Skarżący nie wykazał natomiast sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.