II SA/Sz 1112/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-16
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, spowodowane awarią innego pojazdu i stanem wyższej konieczności, może być podstawą do umorzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jednorazowe użycie w trakcie przewozu drogowego pojazdu nie zgłoszonego do licencji stanowi naruszenie, polegające na wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Organ nie miał obowiązku badania, czy przewóz miał charakter jednorazowy i był spowodowany awarią innego środka transportu, czy też strona wykonuje nim usługi transportowe w sposób regularny. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz, a strona nie wykazała, że nie mogła wykonać przewozu innym zgłoszonym do licencji pojazdem.Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Organ I instancji ustalił, że pojazd nie był zgłoszony do licencji, mimo że kierowca okazał wypis z licencji. Spółka odwołała się, twierdząc, że awaria jej pojazdu wymusiła wynajęcie innego pojazdu w stanie wyższej konieczności. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że pojazd musiał być zgłoszony do licencji na chwilę kontroli. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 93 ust. 7 u.t.d. i przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]. Nr [...]. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 92 ust.1 i 4 oraz 1p 1.2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) dalej. "u.t.d.", nałożył na [...].Spółka z o.o. karę pieniężną w wysokości: [...].zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż dnia
[...].r. około godz. [...].na drodze krajowej nr [...].w miejscowości [...].zatrzymano do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...].(nr rej: [...].) będący w użytkowaniu firmy: [...].Spółka z o.o. Pojazdem w chwili zatrzymania kierował P. W.. Kierowca okazał do kontroli wypis nr [...].z licencji nr [...].na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób udzielonej ww. przedsiębiorstwu. Ustalono, że w chwili kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy osób tj. przewóz pasażerów z [...]. (na lotnisko do [...]).
Przebieg kontroli opisano w protokole. W następstwie kontroli Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wysłał zapytanie do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego - Biura ds. Transportu Międzynarodowego z prośbą o potwierdzenie zgłoszenia pojazdu marki [...].[...].) udzielonej do ww. przedsiębiorcy licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób.
W odpowiedzi uzyskano informację, że przedmiotowy pojazd nie został zgłoszony do uprawnień posiadanych przez firmę: [...].Sp. z o.o., tj. do licencji o numerze [...]. oraz do licencji o numerze [...].
Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne o czym [...].Sp. z o.o. została zawiadomiona pismem z dnia [...] r. Przedsiębiorca nie złożył wyjaśnień w sprawie mimo informacji o takiej możliwości. Dokonane ustalenia uzasadniały wydanie wskazanej na wstępie decyzji.
Od powyższej decyzji [...].Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika adw. K.Z. wniosła odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 97 ust.3 u.t.d. przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu swego stanowiska pełnomocnik odwołującej się wskazał,
iż w dniu kontroli tj. dnia [...].r. pojazd o nr rej. [...]., który jest wpisany
do posiadanej przez stronę licencji, uległ awarii, w związku z czym, w celu zrealizowania zadania przewozowego strona wynajęła kontrolowany pojazd od firmy,
z którą współpracuje na ten jeden wyjazd. Wykorzystanie ww. pojazdu miało charakter jednorazowy i spowodowane było stanem wyższej konieczności, skarżąca bowiem przewoziła w dniu kontroli osoby ze [...].na lotnisko w [...]..
W związku z tym, iż od zaistnienia awarii należącego do strony samochodu pozostały trzy godziny, strona zadecydowała o wynajęciu innego pojazdu do transportu
na lotnisko. Strona działała w stanie wyższej konieczności, a stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć. Organ naruszył art. 77 k.p.a., przez to, że nie zbadał, czy kontrolowany przewóz drogowy miał charakter jednorazowy i spowodowany był awarią innego środka transportu, czy też strona wykonuje nim usługi transportowe w sposób regularny.
W związku z powyższym pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie skarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...].r. znak [...]. wydaną z powołaniem się na art. 8 ust.3 pkt 8 i 11, ust. 3, art. 14 ust.1 i art. 92ust. 1 i 4 u.t.d. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał,
że ustalony stan faktyczny w chwili kontroli wskazuje na to, że strona wykonywała transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji.
Przedsiębiorca może wykonywać przewozy drogowe wyłącznie pojazdami, które są zgłoszone do licencji. W odniesieniu do zarzutów przytoczonych w odwołaniu organ odwoławczy wskazuje, że organ nie ma obowiązku badania daty zgłoszenia zmiany do licencji w postaci zgłoszenia nowego pojazdu, ani też czy zgłoszenie tej zmiany nastąpiło z zachowaniem 14-dniowego terminu, określonego wart. 14 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, a jedynie sprawdza, czy na chwilę kontroli pojazd był zgłoszony do takiej licencji. W chwili zatrzymania do kontroli pojazd powinien być zgłoszony do licencji. Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2008 r. (sygn. akt II GSK 156/08),zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Wypisy licencji są wydawane w takiej samej liczbie jak liczba pojazdów samochodowych, określonych we wniosku o licencję. W tym samym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
iż wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do której przedsiębiorca mógłby wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni, prowadziłaby do niespójności z treścią art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 11 ust. 3 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wykładni takiej przeczy również wprowadzenie w załączniku do ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego. Istotnym jest również, iż Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wyraźnie stwierdza, iż "wprowadzona w art. 14 ust. 1 (jak również ust. 2) ustawy o transporcie drogowym możliwość pisemnego zgłoszenia organowi, który udzielił licencji, zmian danych nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania, dotyczy innych danych wymienionych w art. 8 ustawy, co do których nie jest przewidziany, pod groźbą kary pieniężnej, obowiązek ich uprzedniego zgłaszania". Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż wymaganie zgłoszenia nowego pojazdu samochodowego przed wykorzystaniem go do dokonywania przewozów nie oznacza zawieszenia licencji, ponieważ transport drogowy może być nadal wykonywany na podstawie tegoż uprawnienia, ale jedynie przy użyciu zgłoszonych wcześniej pojazdów.
Zgodnie z prezentowanym wyżej stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ nie ma obowiązku badania zachowania terminu 14-dniowego określonego w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, ustalonego dla zgłoszenia zmian do licencji, o których mowa w art. 8 ww. ustawy. Przedmiotem badania jest, czy pojazd, którym wykonywany był przewóz drogowy w dniu przeprowadzania kontroli, był zgłoszony do licencji. W sytuacji kiedy dany pojazd z jakichkolwiek przyczyn nie może zostać wpisany do licencji, przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek nieużywania takiego pojazdu do wykonywania transportu drogowego. Postępując wbrew obowiązującym przepisom musi liczyć się z odpowiedzialnością prawną za działanie niezgodne z przepisami prawa.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje, że w chwili kontroli strona wykonywała przewóz z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. W momencie zatrzymania pojazdu do kontroli, tj. w dniu [...].r. nie był on zgłoszony do licencji. Zgodnie z l.p. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji sankcjonowane jest karą w wysokości [...].zł. Z brzmienia tego przepisu należy wysnuć wniosek, że zgłoszenie pojazdu do licencji musi nastąpić przed wykonaniem przewozu.
Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym. Ciężar wykazania okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. (II GSK 989/08) stwierdzając, że okoliczności objęte hipotezą przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne z niego wynikające.
Twierdzenia strony skarżącej, iż użycie kontrolowanego pojazdu było zdarzeniem jednorazowym, spowodowanym stanem wyżej konieczności, stoją w sprzeczności z oświadczeniem złożonym przez kierowcę w trakcie kontroli drogowej, w którym stwierdził on, iż kontrolowanym pojazdem porusza się od [...].r. przewożąc ludzi". Również w trakcie postępowania strona nie podnosiła powyższych okoliczności. Organ odwoławczy podkreśla również, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani okoliczności, które mogłyby podważyć ustalenia kontrolne, z których wynikały naruszenia przepisów transportowych i zobowiązywały organy kontrolne do zastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Organ nie miał obowiązku badania, czy przewóz drogowy przedmiotowym pojazdem marki [...].miał charakter jednorazowy i spowodowany był awarią innego środka transportu, czy też strona wykonuje nim usługi transportowe w sposób regularny, bowiem nawet jednorazowe użycie w trakcie przewozu drogowego pojazdu nie zgłoszonego do licencji stanowi naruszenie, polegające na wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.
Organ odwoławczy wyjaśnia ponadto, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał decyzję I instancji.
Powyższą decyzję [...].Sp. zo.o. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie;
2) naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego
na obiektywną ocenę okoliczności istniejących w niniejszej sprawie, jak również poprzez dokonanie uproszczonej oceny zebranego materiału dowodowego, czego konsekwencją było wydanie przez organ decyzji w przedmiotowej sprawie;
3) naruszenie przepisów art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. i 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji
w oczywisty sposób sprzecznej z przepisami prawa i naruszającej określone w tych przepisach zasady postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, iż w odwołaniu od decyzji organu
I instancji podniosła i zarzucała temu organowi naruszenie art. 93 ust. 7 poprzez jego niezastosowanie, wskazując iż w dniu [...].r. pojazd o nr rej. [...], który jest wpisany do licencji [...].Sp. z o.o. na przejazdy okazjonalne, uległ awarii. W związku z tym skarżąca wynajęła pojazd marki [...], nr rej. [...].od firmy, z którą współpracuje, w trybie awaryjnym na ten jeden wyjazd. Wykorzystanie przez skarżącą ww. pojazdu miało charakter jednorazowy i spowodowane było stanem wyższej konieczności. Skarżąca w dniu [...] r. przewoziła osoby ze [...] na lotnisko w [...]. W związku z tym, iż od momentu zaistnienia awarii samochodu należącego do skarżącej do wylotu samolotów pozostały jedynie trzy godziny, skarżąca zadecydowała o wynajęciu innego pojazdu do transportu na lotnisko. Zdarzenie to miało charakter jednorazowy, ograniczony miejscowo i czasowo. Skarżąca działała w stanie wyższej konieczności, a stwierdzone w wyniku kontroli drogowej naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć.
Zgodnie z przepisem art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, przepisów art. 93 ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej'. Przepis ten stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie została spełniona przesłanka określona hipotezą art. 93 ust. 7 i organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli nie powinien wydać decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, lecz o umorzeniu postępowania.
Jednak pomimo podniesionego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził iż argumenty skarżącego zawarte
w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie oraz wskazał, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 ww. ustawy w niniejszej sprawie. Podnoszenie przez organ, iż w trakcie postępowania strona nie podnosiła powyższych okoliczności, nie jest więc zgodne z prawdą. Nie budzi wątpliwości, iż zdarzenia opisane przez skarżącą w niniejszej sprawie miały charakter incydentalny i były spowodowane stanem wyższej konieczności.
Obowiązkiem organu na podstawie, regulacji zawarte wj art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., było rozważenie, czy zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony. W toku postępowania administracyjnego niedopuszczalne jest interpretowanie niedających się ustalić ponad wszelką wątpliwość okoliczności na niekorzyść strony. Jeżeli po zakończeniu postępowania wyjaśniającego i wyczerpaniu wszelkich środków dowodowych istniały niejasności, co do samych faktów bądź ich oceny w świetle przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d., wówczas organ powinien przyjąć korzystniejsza dla przewoźnika wersie zdarzeń (Razowski Paweł, artykuł ZNSA.2010.4.91, Koncepcja odpowiedzialności administracyjnej w świetle przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Teza nr 2,120782/2).
W niniejszej sprawie organ I instancji niewątpliwie naruszył przepis art. 77 k.p.a., gdyż nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 1997r. podkreślił, iż "zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji".
W przedmiotowej sprawie organ powinien więc zbadać, czy kontrolowany przewóz drogowy pojazdem marki [...] miał charakter jednorazowy
i spowodowany był awarią innego środka transportu, jak również, czy skarżąca wykonuje nim usługi transportowe w sposób regularny. Organ, ignorując oczywiste fakty istniejące w przedmiotowej sprawie, orzekł wbrew treści art. 93 ust.7 ustawy
o transporcie drogowym, naruszył tym samym zasadę określoną w art. 6 k.p.a., która zobowiązuje do działania na podstawie przepisów prawa. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a.,
w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,
z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż organ nie podjął niezbędnych działań, by wyjaśnić przedmiotową sprawę. W tym stanie rzeczy nie sposób mówić o respektowaniu przez organ zasady określonej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i pogłębiać tym samym świadomość prawną obywateli.
Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku
z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który - zgodnie z art. 145
§ 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę
do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, iż wydane ono zostało z naruszeniem prawa, aczkolwiek nie z wszystkimi zawartymi w zaskarżonej decyzji twierdzeniami Głównego Inspektora Transportu Drogowego można się zgodzić, w szczególności
z wywodami dotyczącymi normatywnej treści art. 14 ustawy o transporcie drogowym. Należy też zauważyć, że strona skarżąca ani w postępowaniu przed organem
I instancji, ani w odwołaniu od wydanej przez ten organ decyzji, nie powoływała się na powyższy przepis. Przywołanie powyższego przepisu jest jednak w niniejszej sprawie istotne.
Zgodnie z zawartymi w rozdziale 2 u.t.d. zasadami podejmowania i wykonywania transportu drogowego, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5 ust. 1). Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofniecie licencji następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 7 ust. 1), Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie wskazanym w art. 7 ust. 1 jest - w zakresie międzynarodowego transportu drogowego – Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Wymogi wniosku o udzielenie licencji określa art. 8 u.t.d., przy czym dla potrzeb badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji istotne znaczenie posiada przepis art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d. stanowiący, że wniosek o udzielenie licencji powinien wskazywać rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca, oraz przepis art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy, który nakłada na podmiot ubiegający się o licencję obowiązek dołączenia do wniosku między innymi wykazu pojazdów samochodowych, którymi ma być wykonywany transport, wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy nie jest on właścicielem tych pojazdów, również dokument potwierdzający prawo do dysponowania pojazdem.
Organ udzielający licencji wydaje wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (art. 11 ust. 3 u.t.d.).
W art. 14 ust. 1 u.t.d. ustawodawca natomiast nałożył na przewoźnika drogowego obowiązek zgłaszania na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 ustawy, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (art. 14 ust. 2 u.t.d). Za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawodawca przewidział wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy, lub inne czynności związane z tym przewozem, karę pieniężną określoną w art. 92 u.t.d.
Wobec rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które wyłoniły się na tle stosowania powyższego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 13 października 2011r. uchwałę (sygn. II GPS 1/11), iż wykonywanie transportu drogowego taksówką przy użyciu innego pojazdu, niż określony w licencji, wskazanego we wniosku przedsiębiorcy o zmianę treści licencji, nie stanowi wykonywania transportu drogowego taksówką bez licencji w rozumieniu art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) w związku z punktem 1.3. załącznika do tej ustawy.
W uzasadnieniu powyższej uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał obszernej i wnikliwej analizy prawnej przepisów ustawy o transporcie drogowym, mających zastosowanie w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in. iż jeżeli przedsiębiorca, zachowując 14-dniowy termin, dokona zgłoszenia zmiany pojazdu, złoży do organu stosowne dokumenty i wniosek o dokonanie zmian w licencji, to należy uznać, że spełnił swój obowiązek i nadal może wykonywać transport drogowy na podstawie posiadanej licencji. Przedsiębiorca ten aż do czasu, kiedy otrzyma nowy egzemplarz licencji, uwzględniający zmianę, może wykonywać transport drogowy na podstawie posiadanej licencji. Całkowicie nieuzasadniony jest pogląd, że przedsiębiorca otrzymuje w takiej sytuacji nową licencję. Dokonana zostaje zmiana licencji dotychczasowej, która cały czas jest w mocy, bo nie wygasła ani nie została cofnięta. Zmiana licencji polega jedynie na wpisaniu w niej innego pojazdu; pozostałe elementy licencji, w tym numer licencji i czas obowiązywania, pozostają bez zmian.
Wprawdzie w w/w uchwale, która podjęta została na kanwie konkretnego stanu faktycznego, mowa jest o wykonywaniu transportu drogowego taksówką, to jednak ze względu na identyczną regulację prawną dotyczącą innych rodzajów transportu ma ona charakter uniwersalny i jej moc odnosi się niewątpliwie również do transportu wykonywanego przez skarżącą Spółkę w niniejszej sprawie. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 14 grudnia 2011r. w sprawie II SA/Sz 931/11.
Wprawdzie dane identyfikujące samochód, którym przedsiębiorca wykonuje licencjonowany przewóz, nie są wskazywane w licencji, to jednak ustawodawca wymaga, by przedsiębiorca ubiegający się o licencję wymienił na wniosku samochody, które zamierza wykorzystywać do wykonywania transportu drogowego (art. 8 ust.3 pkt 8 u.t.d.), a jednocześnie w art. 92 postanowił, że wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji sankcjonowane jest karą w wysokości [...] zł, którą przewiduje treść załącznika 1.2 do ww. ustawy.
Z powyższych regulacji wynika, iż wskazana w ww. uchwale NSA z dnia
13 października 2011r. sygn. II GPS 1/11 możliwość wykonywania transportu drogowego przy użyciu pojazdu innego niż wymieniony we wniosku o udzielenie licencji dotyczy takiej m.in. sytuacji jak wskazana w art. 97 ust.7 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011r. stwierdzającym, iż przepisów art. 93 ust.1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Przepis ten należy odczytywać łącznie z regulacją zawartą w art. 14, co oznacza, że jeśli wskutek nagłego zdarzenia, którego przewoźnik nie mógł przewidzieć (wypadek, awaria), zmuszony jest on użyć innego pojazdu, nie zgłoszonego do licencji, zachodzi możliwość zastosowania art. 93 ust.7 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011r. jeżeli przewoźnik, w terminie 14 dni od zdarzenia powodującego konieczność użycia pojazdu niezgłoszonego do licencji, zgłosił ten fakt licencjodawcy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż w świetle ustaleń organów orzekających w sprawie jest poza sporem, że strona skarżąca wykonywała zarobkowy międzynarodowy transport drogowy osób(przewóz osób ze [...] na lotnisko w [...].) pojazdem samochodowym niezgłoszonym do licencji i nie zgłosiła właściwemu organowi faktu konieczności zmiany pojazdu wykorzystywanego do licencjonowanego transportu.
Z akt postępowania wynika też , iż pomimo pouczenia w trybie art. 10 kpa strona skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła żadnych wyjaśnień w sprawie i nie podniosła okoliczności wskazanych w skardze. Nie wskazała też organowi żadnych dowodów na podnoszone w skardze okoliczności, odnoszące się do hipotezy zawartej w art. 93 ust. 7 u.t.d. Po raz pierwszy strona odwołała się do tego przepisu w odwołaniu od decyzji organu I instancji, również nie wskazując żadnych dowodów. Tymczasem to strona (przedsiębiorca) powinien udowodnić okoliczności objęte hipotezą normy wynikającej z przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d., skoro powołuje się na wynikające z tego przepisu skutki prawne.
Z akt postępowania wynika nadto, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zebrał odpowiednie dowody. Ze złożonego przez P. W. - kierowcę należącego do skarżącej Spółki kontrolowanego pojazdu -pisemnego oświadczenia, wynikało, że pojazdem tym porusza się od [...] r., przewożąc ludzi.
Przesłuchano również dwóch świadków, będących pasażerami kontrolowanego pojazdu, tj. D. G. i M. K. (k.6 i 8 akt adm.).
Z zeznań tych wynikało, iż osoby te w dniu kontroli uzgodniły telefonicznie ze Spółką możliwość wyjazdu do [...] i nie wspominały o awarii pojazdu, którym miały odbyć podróż. Umowę przewozu zawarto z nimi w samochodzie, będącym przedmiotem kontroli w dniu [...] r., sprzedając bilet. Należy również zauważyć, że skarżący, który zgłosił do licencji kilka samochodów, nie wykazał, iż przewozu pasażerów do [...] nie mógł wykonać innym pojazdem zgłoszonym do licencji.
W tej sytuacji uznać należy, iż skarżący bezzasadnie zarzuca organowi naruszenie art. 93 ust.7 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011r.) przez jego niezastosowanie, a także przepisów art. 6, 7, 8 i 77 § 1 kpa. Oznacza to, iż skarga okazała się bezpodstawna, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło