II SA/Sz 1126/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-02-27
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa fermy norek, w tym 15 wiat gospodarczych, płyty obornikowej i budynku gospodarczego, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie "przedsięwzięcie" w kontekście ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Budowa fermy norek, nawet na gruncie rolnym, może stanowić zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko, wymagającą oceny oddziaływania. Organy zaniechały zebrania i oceny materiału dowodowego w tym zakresie, co skutkowało naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej budowy fermy norek. Stowarzyszenie zarzuciło organom błędną kwalifikację inwestycji jako nieoddziałującej znacząco na środowisko, pominięcie istotnych dowodów oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Organy uznały, że hodowla norek na gruncie rolnym nie stanowi przedsięwzięcia wymagającego oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] K.M. zwrócił się do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 15 wiat gospodarczych na klatki stalowe dla hodowli norek, płyty obornikowej i budynku gospodarczego, na terenie działki nr [...] obręb [...] , gmina [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267), Wójt Gminy umorzył postępowanie, wszczęte opisanym wyżej wnioskiem, jako bezprzedmiotowe.
Powołując się na przepis art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dale: "u.i.o.ś.", organ podkreślił, że uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W oparciu o "kartę informacyjną przedsięwzięcia" organ ustalił, że analizowana inwestycja realizowana będzie na terenie działki oznaczonej nr [...] obręb [...] , gmina [...] , której ogólna powierzchnia wynosi [...] ha. Obecnie na działce nie ma żadnej zabudowy, a grunty wykorzystywane były na uprawy rolne, sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty rolne (RIVa, RIVb i RV).
Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie, w ramach zabudowy siedliskowej, fermy norek wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Budowa nowego gospodarstwa rolnego w zabudowie siedliskowej obejmować będzie:
- 15 wiat na klatki dla norek o wymiarach:
108 m długości, 2,0 m szerokości i wysokości 2,70 m - 14 szt.,
100 m długości, 2,0 m szerokości i wysokości 2,70 m - 1 szt.,
- budynek gospodarczy o wymiarach 50 x 5,0 m i wys. do 3,70 m,
- płytę obornikową 12 x 10 m,
- budynek mieszkalny jednorodzinny.
Planowana liczba norek będzie wynosić 16000 sztuk.
Organ pierwszej instancji powołując się na załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) podkreślił, że planowane gospodarstwo będzie prowadzić hodowlę pełnego stada, czyli 40 DJP (16000x0,0025).
Następnie organ wyjaśnił szczegóły realizacji inwestycji podkreślając, że na terenie fermy norek nie będzie prowadzony ubój. W ocenie Wójta, planowana inwestycja, przy przyjętych rozwiązaniach projektowych w zakresie ochrony powietrza, nie będzie miała istotnego wpływu na otaczające środowisko w rejonie jego lokalizacji.
Po dokonaniu wnikliwej analizy otrzymanych opinii, organ pierwszej instancji stwierdził, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, a ponadto planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) - powołując się w tym zakresie na stanowisko wyrażone w analogicznej sprawie w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...].
Wójt Gminy zwrócił uwagę na fakt realizowania projektowanej inwestycji w niedalekim sąsiedztwie dwóch dolin rzecznych, tj. rzeki [...] , zlokalizowanej w odległości ok. 0,5 km na wschód, przepływającej przez obszar Natura 2000 "Dolina Radwi Chocieli i Chotli" oraz dopływu spod góry [...], zlokalizowanego w odległości ok. 2,1 km na zachód od przedmiotowej działki. Jednocześnie zaznaczył, że norka amerykańska najchętniej zamieszkuje brzegi wszelkiego rodzaju zbiorników i cieków wodnych, zatem ww. doliny rzeczne mogą stanowić potencjalne korytarze migracyjne łączące się bezpośrednio z obszarami objętymi ochroną. Przedmiotem ochrony powyższych obszarów Natura 2000 są m.in. gatunki zwierząt szczególnie zagrożonych drapieżnictwem norki amerykańskiej ze względu na umieszczanie gniazd na ziemi lub nisko nad ziemią.
Organ pierwszej instancji stwierdzając ryzyko znaczącego negatywnego wpływu inwestycji na obszar chroniony Natura 2000, postanowieniem z dnia [...], działając w trybie art. 96 ust. 3 ustawy nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska - wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia oraz kopią mapy ewidencyjnej celem rozpatrzenia.
Reasumując Wójt Gminy uznał, że skoro dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy umorzyć postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia
[...].
Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją Stowarzyszenie A. złożyło od niej odwołanie jednocześnie wnosząc o jej uchylenie.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 71 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś. w związku z § 3 ust. 1
pkt 103 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie oraz w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania (w sprawie znak [...]) wynika, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone ww. przepisach, bowiem planowana działalność prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 m od najbliższych terenów zabudowanych, w tym obejmujących zabudowę mieszkaniową, a planowana inwestycja dotyczy hodowli norek w liczbie 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP).
Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 59 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy:
a) zarówno wysoka gęstość zaludnienia na obszarze otaczającym działkę, na której jest planowana inwestycja, jak i umiejscowienie w jej bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, a także obszaru NATURA 2000, powodują, że ewentualne zabezpieczenia ograniczające negatywne działanie, na które powołał się Wójt Gminy w zaskarżonej decyzji, ze względów na małą odległość nie mogą dawać wystarczającej gwarancji na eliminację czynników uciążliwych;
b) z informacji Regionalnych Wodociągów i Kanalizacji wynika, iż na działce nr [...], na której ma zostać zlokalizowana inwestycja, brak jest technicznej możliwości na zapewnienie dostawy wody i odbioru ścieków,
a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, iż planowana inwestycja nie będzie stwarzać zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin i gleby;
c) ocena oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji powinna być przeprowadzona z uwagi na planowaną - na tym samym obszarze geograficznym obejmującym obręb [...] , działki gruntu nr [...] - realizację przez W.K. podobnej, ale jeszcze większej inwestycji, polegającej na rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego, budowie wiat dla hodowli norek oraz płyty obornikowej i silosów na karmę - co w konsekwencji spowoduje skumulowanie się oddziaływań poszczególnych przedsięwzięć znajdujących się na bardzo małym obszarze geograficznym, albowiem rzeczywista ilość dostających się do środowiska emisji i uciążliwości będzie zdecydowanie większa niż w przypadku jednej inwestycji.
Dodatkowo Stowarzyszenie zarzuciło naruszenia prawa procesowego,
a w szczególności art. 105 K.p.a., oraz art. 77 i 80 K.p.a. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie oraz w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy
(nr PR.6730.66.2012), z których wynika, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a) ww. rozporządzenia. Dodatkowo odwołujące się Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opinii właściwych organów, gdy odwołującemu się nie są znane jakiekolwiek opinie lub analizy wydane przez instytucje właściwe do oceny wniosku inwestora K.M. pod względem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Ponadto Stowarzyszenie zwróciło uwagę na pominięcie w postępowaniu
o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań – K.M. - właściciela działki gruntu nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...] - na której planowana jest inwestycja i którego zabudowania znajdują się w odległości mniejszej niż 100 m od planowanej inwestycji.
Jednocześnie Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie w przedmiotowej sprawie dowodu z dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy w sprawie znak [...], tj. postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...].
Argumentując swoje stanowisko Stowarzyszenie podkreśliło, że kwestia kwalifikacji planowanej inwestycji do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko została podjęta w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, a zwłaszcza w postanowieniu Wójta Gminy z dnia [...], znak [...], zawieszającym postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji do czasu uzyskania przez inwestora K.M. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie inwestora na opisane wyżej postanowienie i utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy stwierdziło, że wnioskowana inwestycja niesie za sobą ryzyko znacznego negatywnego wpływu na obszar NATURA 2000 pod nazwą "Dolina Radwi, Chocieli i Chotli".
Zdaniem Stowarzyszenia, w sytuacji lokalizacji inwestycji w tak niewielkiej odległości od gospodarstw agroturystycznych i zabudowy mieszkaniowej, jak
i w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru NATURA 2000, brak jest podstaw do przyjęcia, iż realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie 15 wiat gospodarczych na klatki stalowe dla hodowli norek, płyty obornikowej i budynku gospodarczego nie będzie kolidowała z istniejącą już zabudową i ekosystemem.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją odwołanie złożył również A.L., który podniósł, że planowana inwestycją będzie realizowana w odległości mniejszej niż 100 metrów od należących do niego gruntów obejmujących działki nr [...] oraz [...]. Z kolei S.L. kwestionując zaskarżoną decyzję podniosła, że należące do niej działki o nr: [...] bezpośrednio sąsiadują z zainwestowaną działką, zatem obawiając się negatywnego wpływu inwestycji na jej własność wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ponadto odwołanie złożył K.M. - właściciel działki siedliskowej nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą planowaną inwestycją, który zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie jego praw jako strony poprzez nie poinformowanie go o wszystkich prowadzonych postępowaniach. Planowana zaś inwestycja prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 metrów od jego zabudowań.
Rozpoznając wskazane odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało
w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powołując się na treść art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. Kolegium wskazało,
że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane jedynie dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Jednocześnie organ przytoczył definicję pojęcia przedsięwzięcia zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., które winno być rozumiane jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin - przedsięwzięcia powiązane kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Zdaniem Kolegium, oba powołane przepisy posługują się pojęciem, planowanego przedsięwzięcia, przy czym dopiero zakwalifikowanie takiego przedsięwzięcia do jednej z dwóch kategorii przedsięwzięć określonych w ustawie, to jest mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uzasadnia wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym przypadki, w których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko określa art. 59 ust. 1 u.i.o.ś.
Analiza akt sprawy doprowadziła Kolegium do uznania, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., bowiem nie stanowi zamierzenia budowlanego lub innej ingerencji w środowisko, wymagających przekształcenia lub zmiany sposobu wykorzystania terenu.
Organ odwoławczy podkreślił, że chów i hodowla królików i pozostałych zwierząt futerkowych (norek) należy do działalności rolniczej. Z kolei w oparciu o ewidencję gruntów ustalił, że działka nr [...] w obrębie [...]- jest gruntem rolnym. Wobec powyższego stwierdził, że na tego rodzaju gruntach dopuszczalna jest budowa nowego gospodarstwa rolnego w zabudowie siedliskowej obejmująca budowę 15 wiat z przeznaczeniem na hodowlę norek.
Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że skoro tego rodzaju inwestycja stanowi zamierzenie budowlane nie powodujące ingerencji w środowisko, polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stowarzyszenie A. wniosło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy. Kwestionując opisaną wyżej decyzję Stowarzyszenie wniosło ponadto o dopuszczenie w przedmiotowej sprawie dowodu z:
a) dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy w sprawie znak [...] - tj. postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], na której zlokalizowana ma być planowana inwestycja, a w szczególności map ewidencyjnych, informacji z rejestru gruntów, raportu z bazy WebEWID, a także postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy ww. postanowienie.
b) dokumentów w postaci pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
z dnia [...] (znak [...]), pisma Wójta Gminy z dnia [...] (znak [...]), opinii prof. dr hab. inż. T.H. z dnia [...], na okoliczność ustalenia przez Wójta Gminy, iż w odległości mniejszej niż 100 m od planowanej inwestycji znajdują się tereny zabudowane, obejmujące również zabudowę mieszkaniową.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie:
a) § 3 ust. 1 pkt 103 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię,
b) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 uioś, poprzez jego niezastosowanie i uznanie,
iż w przedmiotowej sprawie nie istniej konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
c) art. 105 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania,
d) art. 77 i 80 K.p.a., poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy dokumentów zgromadzonych zarówno w przedmiotowej sprawie, jak i w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a także poprzez pominięcie okoliczności, iż:
- zarówno wysoka gęstość zaludnienia na obszarze otaczającym działkę, na której jest planowana inwestycja, jak i znajdowanie się w jej bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, a także obszaru NATURA 2000, powodują, że ewentualne zabezpieczenia ograniczające negatywne działanie,
- z informacji Regionalnych Wodociągów i Kanalizacja wynika, iż na działce nr [...], na której ma zostać zlokalizowana inwestycja brak jest technicznej możliwości na zapewnienie dostawy wody i odbioru ścieków,
- ocena oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji powinna być, zdaniem strony skarżącej, przeprowadzona również z uwagi na planowaną - na tym samym obszarze geograficznym obejmującym działki gruntu nr [...] obręb [...] - realizację przez W.K. podobnej, ale jeszcze większej inwestycji.
Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i brak odniesienia się do zarzutów odwołania, art. 28 K.p.a., poprzez pominięcie w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań – K.M. - właściciela działki gruntu nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], na której planowana jest inwestycja i którego zabudowania znajdują się w odległości mniejszej niż 100 m od planowanej inwestycji.
Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego,
a w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. poprzez uznanie, iż skoro działka nr [...] - na której planowana jest inwestycja - stosownie do ewidencji gruntów jest gruntem rolnym, a chów i hodowla królików i pozostałych zwierząt futerkowych (norek) należy zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności do działalności rolniczej, to na gruncie rolnym dopuszczalna jest budowa nowego gospodarstwa rolnego w zabudowie siedliskowej obejmująca także budowę 15 wiat z przeznaczeniem na hodowlę norek,
a w konsekwencji planowana inwestycja nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś.
Wszystkie zawarte w skardze zarzuty oraz ich uzasadnienie stanowią powtórzenie argumentów odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja Kolegium utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy umarzające postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie15 wiat gospodarczych na klatki stalowe dla hodowli norek, płyty obornikowej i budynku gospodarczego, na terenie działki nr [...] obręb [...], gmina [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.).
Stosownie do art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W świetle powołanego przepisu należy stwierdzić, że wydanie decyzji dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań powinno nastąpić w odniesieniu do przedsięwzięć, mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog tych dwóch grup przedsięwzięć został skonkretyzowany poprzez odesłanie do aktu wykonawczego określającego ich listę, zamieszczoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".
W pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska organu odwoławczego, że planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia, o jakim mowa w art. 71 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art.3 pkt 13 u.i.o.ś., ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
W ocenie sądu, przeprowadzony przez Kolegium wywód nie jest prawidłowy. Użyty w definicji spójnik "lub" łączy bowiem dwie równorzędne przesłanki uznania za przedsięwzięcie. Przedsięwzięciem będzie każde zamierzenie budowlane bez względu na przekształcenie lub zmianę sposobu wykorzystania terenu. Przedsięwzięciem będzie też każda inna ingerencja w środowisko, polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu.
Krótko mówiąc, pod pojęciem "przedsięwzięcie" rozumie się wykonywanie prac budowlanych, a także inne ingerencje w otoczenie naturalne i krajobraz, włącznie
z wydobywaniem surowców mineralnych.
Błędne odczytanie pojęcia "przedsięwzięcie" stanowi naruszenie art. 3 pkt 13 u.i.o.ś.,
Zdaniem organu I instancji przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 i § 3 rozporządzenia, tj. przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W ocenie sądu, podzielić należy pogląd, że skoro prowadzenie postępowania
w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może dotyczyć tych przedsięwzięć, które kwalifikują się do jednej z grup określonych w art. 71 ust. 2 u.i.o.ś a sprecyzowanych w akcie wykonawczym, w sytuacji gdy tego rodzaju postępowanie zostało wszczęte w odniesieniu do przedsięwzięcia niekwalifikującego się do jednej z tych grup, wówczas z uwagi na brak podstaw do wydania decyzji w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych – postępowanie to powinno podlegać umorzeniu w trybie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 592/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że obowiązkiem organu administracyjnego, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Następnie organ obowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Konieczność, takiego sformułowania treści rozstrzygnięcia związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.), a z drugiej strony z koniecznością umożliwienia sądowi administracyjnemu, do którego kierowana jest niniejsza skarga, przeprowadzenia kontroli legalności decyzji. Strony mają bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu, jak również w skardze do sądu. Należy jednocześnie zaznaczyć, że prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, gdyż pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1[...]/08, publ. LEX nr 475217).
Analiza zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doprowadziła do stwierdzenia, że organy zaniechały podjęcia ustaleń
w przedmiocie rozważenia, czy planowana inwestycja może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zajmując takie stanowisko organy winny przeanalizować w uzasadnieniu decyzji wszystkie możliwe przypadki zakwalifikowania planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w tym między innymi przypadki określone w § 3 pkt 103 lit.a rozporządzenia.
Powyższe oznacza zaniechanie przez organ podjęcia ustaleń faktycznych,
a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, aby materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez organ prawidłowo. Za wypełnienie obowiązków wynikających z zasad ogólnych postępowania nie można uznać wskazanie przez organ niesprecyzowanych opinii oraz odwołania się do stanowiska Kolegium wyrażonego w innej sprawie.
Z kolei zadaniem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie
i rozstrzygnięcie sprawy oraz ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w złożonych odwołaniach. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Kolegium nie spełniło podanego wymogu, czym w konsekwencji naruszyło przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie ustosunkował się bowiem w ogóle do twierdzeń podniesionych w odwołaniach. W tym miejscu należy stwierdzić, że bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że przedmiotowa inwestycja dotyczy hodowli pełnego stada norek amerykańskich, czyli 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Z analizy akt sprawy, a w szczególności mapy stanowiącej projekt zagospodarowania działki nr [...] w Białogórzynie wynika, że w odległości mniejszej niż 100 metrów od terenu inwestycji zlokalizowane są zabudowania położone na działce nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestora, jednakże okoliczność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organ pierwszej instancji, z kolei Kolegium nie odniosło się w jakikolwiek sposób do podniesionych w tym zakresie twierdzeń odwołującego się właściciela tej działki – K.M..
W świetle powyższego należy uznać za uzasadnione zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy zasad postępowania wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji art. 107 § 3 K.p.a., a także 138 i 105 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji winny zatem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez poczynienie ustaleń, czy teren działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji jest jednym z wymienionych w przepisie § 3 ust. 1 pkt 103 lit.a rozporządzenia, a ponadto czy w obszarze określonym w tym przepisie znajduje się inna działka, która spełnia podane kryterium, a następnie organy winny dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia mając na uwadze, takie ujęcie motywów decyzji, aby strony mogły zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy.
Dodatkowo sąd wskazuje, ze zgodnie z treścią art. 61 u.i.o.ś. ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub też w innych postępowaniach w sprawie wydania decyzji określonych w tym przepisie, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy. Kwestia ta winna zostać także wyjaśniona przez organy wydające decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw.
z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, a w przedmiocie kosztów stosownie do art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło