II SA/Sz 1126/15

Dnia 20 listopada 2015 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Spółka A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta wymierzającą Spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że ma znaczne trudności finansowe, nie ma majątku ani żadnych środków, w związku z czym podjęto uchwałę o likwidacji. Wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika Spółki m. in. do przedłożenia: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych Spółki, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, - kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r., - odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata podatkowe, - odpisów dwóch ostatnich bilansów, - kopii umowy sprzedaży nieruchomości przy ul. [...], - kopii dokumentu z którego wynika uprawnienie Spółki do dysponowania nieruchomością przy ul.[...]. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki oświadczył, że Spółka nie posiada rachunków bankowych, nie posiada żadnych nieruchomości, nigdy też nie była właścicielem nieruchomości przy ul. [...], nie dysponuje zatem umową sprzedaży tej nieruchomości. Pełnomocni przedłożył kopię bilansu Spółki za 2014 r., kopię zeznania podatkowego za 2014 r. i kopię umowy najmu. Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przez sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że z brzmienia powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, iż ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie z kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji wymierzającej skarżącej Spółce karę za przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego w związku z realizowaną inwestycją polegającą na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że powołana w 2012 r. Spółka A., w dniu 2 stycznia 2013 r. uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] (dz. [...]) na okres [...] r. do [...] r. celem budowy budynku mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że adresatami decyzji o pozwoleniu na budowę tego budynku, byli wspólnicy skarżącej Spółki. Kolejną decyzją z dnia [...] r. Spółka otrzymała zezwolenie na dalsze zajęcie pasa drogowego celem kontynuacji inwestycji w okresie od [...] r. do [...] r. Zatem w [...] r. Spółka prowadziła budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z [...] lokali mieszkalnych i dwóch lokali handlowo usługowych i inwestycja ta została zrealizowana. Mimo wezwania referendarza sądowego z dnia [...] r., Spółka nie przedłożyła bilansu ani zeznania podatkowego za 2013 r. Przedłożyła natomiast kopię bilansu za 2014 r. z którego wynika, że nie ma żadnego majątku i w zasadzie nie prowadzi działalności, jej zobowiązania krótkoterminowe wynosiły na koniec 2014 r. [...] zł, inwestycje krótkoterminowe [...] zł, a rok 2014 zamknęła stratą wynoszącą [...] zł. Spółka przedłożyła także umowę najmu z dnia [...] r. z Zakładem Usługowo-Handlowym [...]. Z umowy tej wynika, że skarżąca Spółka jest uprawniona do korzystania z pomieszczeń biurowych znajdujących się w tej nieruchomości w zamian za czynsz wynoszący [...] zł miesięcznie plus VAT, przy czym czynsz obejmuje także świadczenia dodatkowe w postaci udostępnienia energii elektrycznej, wody i możliwości korzystania z toalety. Tak więc mimo zrealizowania w 2013 r. tak dużej inwestycji budowlanej i ponoszenia znikomych kosztów funkcjonowania, Spółka ma znaczne trudności finansowe, nie wyjaśniła jednak przyczyn tych trudności. Należy także zwrócić uwagę, że osoby które uzyskały pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], są jednocześnie wspólnikami Spółki A. Osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Do przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, konieczne jest wykazanie przez ten podmiot nie tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale że podjął wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez Spółkę postępowania sądowoadministracyjnego. Strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że wygospodarowanie w aktualnej sytuacji majątkowej sumy potrzebnej na uiszczenie wpisu sądowego nie mieści się w jej możliwościach finansowych. Informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym nie potwierdzają też, by Spółka była w likwidacji. Ponadto należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez Spółkę (por. post. NSA z 1 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1189/14, Lex nr 1503696). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.