II SA/Sz 1127/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-02-28

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który przebywa czasowo za granicą w celach zarobkowych, ale utrzymuje więzi z miejscem stałego zameldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu skarżącego. Organ odwoławczy dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, nie uwzględniając w pełni zeznań partnerki życiowej skarżącego oraz umowy o pracę za granicą. Brak jest jednoznacznych dowodów na trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego i zerwanie z nim więzi, co jest warunkiem koniecznym do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu D. R. z pobytu stałego. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że mimo pracy za granicą, skarżący nie zerwał więzi z miejscem zameldowania. Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżący trwale opuścił miejsce pobytu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji błędną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Z. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego D. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018 r., poz. 1382), Burmistrz K. P. odmówił wymeldowania D. Ł. R. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości C. [...], gm. K. P.. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w D. P., wszczął z urzędu postępowanie o wymeldowanie D. Ł. R. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości C. [...], gm. K. P.. Z ustaleń poczynionych przez Prokuraturę wynikało, że ww. osoba nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od około 4 miesięcy. Prawdopodobnie wyjechała za granicę. Prokuratura przedstawiła notatkę Komisariatu Policji w K. P. z wywiadu w ww. zakresie oraz oświadczenie M. S.. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało wysłane stronie na adres zameldowania na pobyt stały, odebrane przez dorosłego domownika M. S.. W dniu 28 maja 2018 r. wpłynęło do organu pismo zawierające stanowisko D. R., przedstawione przez jego pełnomocnika będącego adwokatem. W uzupełnieniu dokumentów, pełnomocnik strony przedstawił potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię umowy strony o pracę czasową z dnia 6 października 2017 r. Organ przesłuchał świadka M. S., która jest partnerką życiową strony. Przesłuchano sąsiadki mieszkające w budynku C. [...]. W oparciu o zgromadzony materiał organ ustalił, że strona jest zameldowana na pobyt stały w lokalu w C. [...], gm. K. P. od [...] r. W dniu wszczęcia postępowania o wymeldowanie strona nie przebywała w miejscu zameldowania na pobyt stały. W nadesłanym piśmie strona wyjaśniła, że aktualnie pracuje za granicą. Ma zawartą umowę o pracę z [...] spółką. W związku z pracą poza granicami kraju nie przebywa codziennie w miejscu zameldowania, a jedynie przyjeżdża do domu w weekendy. Jako centrum swojego życia strona wskazała adres C. [...]. Tam mieszka jego życiowa partnerka oraz ich dzieci. Tam posiada również swoje rzeczy osobiste. W kwestii doręczeń korespondencji w niniejszej sprawie, strona ustanowiła pełnomocnika w osobie adwokata, który nadto wniósł o wydanie decyzji odmownej w sprawie. W ocenie organu, nie zaistniała przesłanka trwałego opuszczenia przez stronę miejsca stałego zameldowania. Fakt wyjazdu za granicę w celach zarobkowych nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem miejsca pobytu w Polsce. Świadczą o tym fakty ustalone w postępowaniu, takie jak zatrzymywanie się strony pod wskazanym wyżej adresem w okresach pobytu w kraju, pozostawienie w mieszkaniu części rzeczy osobistych oraz deklarowana wobec rodziny i znajomych wola powrotu do miejsca stałego pobytu. Z zeznań świadków, osób niespokrewnionych ze stronami, wynikało, że strona kilka razy do roku przyjeżdża do Polski i zatrzymuje się wówczas w ww. mieszkaniu. Z twierdzeń partnerki życiowej wynika, że to strona reguluje należności za lokal. Powyższe fakty nie pozwalały na wymeldowanie strony. Wymeldowanie zawsze jest następstwem definitywnego zerwania więzi z miejscem pobytu stałego, którego to zerwania więzi z lokalem nie było ze strony D. R.. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. P.. Prokurator zarzucił wydanej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że strona zamieszkuje w miejscu zameldowania, oraz że miejsce to stanowi ośrodek, w którym skoncentrowana jest jej działalność życiowa, pracuje za granicą i wraca do miejsca zameldowania w weekendy, a także, że nie doszło do opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu, w sytuacji, gdy ustalono w toku prowadzonego przeciwko stronie postępowania karnego (sygn. Ds. [...]) oraz postępowania wyjaśniającego (sygn. [...]), że strona od co najmniej 4 miesięcy nie zamieszkuje we wskazanym miejscu i jest poszukiwana przez Komendę Powiatową Policji w D. P. celem ustalenia miejsca pobytu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności, Wojewoda Z. uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu D. R. z pobytu stałego z lokalu położonego w C. [...], gm. K. P.. Według organu II instancji, analiza akt prowadzi do wniosku, że organ gminy błędnie ocenił prawidłowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zarzuty Prokuratora są zasadne. Organ I instancji uznał, że brak jest przesłanek do wymeldowania strony, ponieważ przebywa ona poza granicami kraju tylko z uwagi na wykonywaną tam pracę zarobkową. W przedmiotowym lokalu są rzeczy osobiste strony i stanowi ono miejsce, gdzie skupiają się jej interesy życiowe. Zdaniem Wojewody, organ gminy niewłaściwe ocenił fakty w sprawie. Prokurator słusznie zwrócił uwagę na zeznania partnerki życiowej strony z dnia 14 czerwca 2018 r. i sąsiadki z dnia 11 czerwca 2018 r. Z zeznań tych osób wynika, że strona już od kilku miesięcy nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Świadkowie zeznali bowiem, że od kilku miesięcy nie widują strony. Informacje przekazane przez te osoby pokrywają się z informacjami przekazanymi organowi gminy przez Prokuratora, że organy ścigania od kilku miesięcy poszukują stronę, gdyż nie przebywa on w przedmiotowym lokalu. Jak stwierdził organ, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził pisemnych wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika strony (pismo z dnia 24 maja 2018 r.), że strona przebywa poza granicami kraju tylko z uwagi na fakt wykonywania tam pracy, i że systematycznie przyjeżdża do przedmiotowego lokalu na weekendy do swojej partnerki i dzieci, gdyż ten lokal jest miejscem pobytu stałego strony. Według organu II instancji, bez znaczenia dla sprawy pozostają zeznania partnerki życiowej skarżącego z dnia 7 czerwca 2018 r., wskazujące, że tylko czasowo przebywa on poza przedmiotowym lokalem, że w nim mieszka i co 2-3 tygodnie przyjeżdża do tego mieszkania. Osoba ta jest jego partnerką i tym samym jest bezpośrednio zainteresowana rozpoznaniem sprawy na jego korzyść. Z tego względu jej zeznania mają ograniczoną "wartość ocenną". Poza tym przekazane przez nią informacje nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach świadków i są sprzeczne z informacjami jakie podała funkcjonariuszom Policji, prowadzącym wywiad w przedmiotowym lokalu (dowód: notatka służbowa z wywiadu z dnia 17 kwietnia 2018r.). Nadto należy zwrócić uwagę na jej pisemne oświadczenie z dnia 18 kwietnia 2018 r., że D. R. jest ojcem jej dzieci, i że w "przyszłości zamierzamy wspólnie mieszkać". Według organu odwoławczego, to stwierdzenie pozwala wyprowadzić wniosek, że w dacie jego złożenia strona nie mieszkała w przedmiotowym lokalu. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, że należało orzec o wymeldowaniu jest – według Wojewody - brak dopełnienia przez stronę obowiązku meldunkowego polegającego na zgłoszeniu w organie gminy swojego wyjazdu poza granice kraju na określony czas. W ocenie organu II instancji, ten fakt świadczy o tym, że strona opuszczając przedmiotowy lokal nie zamierzała informować organów państwa o swoim czasowym pobycie poza przedmiotowym lokalem. To z kolei potwierdza podejrzenia Prokuratury, że strona nie opuściła czasowo lokalu w związku np. z pracą, lecz że ukrywa się przed organami ścigania. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że skoro organ gminy niewłaściwe rozpoznał sprawę wymeldowania z pobytu stałego z lokalu, to należy w całości uchylić decyzję organu I instancji i orzec o wymeldowaniu ww. osoby z pobytu stałego z tego lokalu. D. R., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu II instancji z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa. Wniósł również o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi w postaci kopii kwestionariusza środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego. Wydanej decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, b) naruszenie przepisów materialnych - art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez uznanie, że stan faktyczny pozwala na podjęcie decyzji o wymeldowaniu, c) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego. Według skarżącego, organ II instancji uchylił prawidłową decyzję organu I instancji, ustalając stan faktyczny oderwany od rzeczywistości i nieprawdziwy. Okoliczności, na które powoływał się organ I instancji mają znaczenie i to znaczenie nadrzędne. Skarżący mieszka w C. , tam ma swoje rzeczy osobiste, swoje dokumenty, tam mieszka jego rodzina. To on opłaca rachunki, inwestuje w nieruchomość. Przyjeżdża do rodziny w każdy wolny weekend, urlop, święta. Skarżący uważa, że niedopuszczalne jest, aby obywatel ponosił negatywne (jakiekolwiek) konsekwencje tego, że podjął pracę poza miejscem swojego zamieszkania. Sytuacja taka godzi w podstawowe prawa i wolności obywatelskie, a przede wszystkim godzi w powagę organów oraz narusza zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego, idąc tokiem rozumowania organu II instancji uznać należy, że każdy kto udał się na miesięczne wczasy, bądź przebywa w ośrodku rehabilitacyjnym przez okres kilku miesięcy winien być z urzędu wymeldowywany ze swojego miejsca pobytu. Rozumowanie takie wydaje się być nie tylko absurdalne, ale i nielogiczne. Organ przekracza granice oceny dowodów twierdząc, że ze zdania "od dawna nie widziałam danej osoby", można wysnuć wniosek, że "osoby takiej od dawna nie było w danym miejscu". O braku profesjonalizmu w działaniu organów prokuratury, świadczy fakt, że "poszukiwania" skarżącego polegały na odwiedzinach funkcjonariuszy w miejscu zamieszkania w środku tygodnia - pomimo wiedzy, że ten przebywa w pracy. Przykładem nieprawidłowych działań organów jest załączona "opinia kuratora sądowego", posiadająca liczne uchybienia, w tym przeprowadzenie wywiadu pod niewłaściwym adresem (notatki długopisem zostały sporządzone przez pełnomocnika na potrzeby własne, gdyż nie było planowane składanie odpisu do akt niniejszego postępowania). Według skarżącego, krytyce winna podlegać ocena przedstawiona przez organ, na podstawie której odmawia on wiarygodności zeznaniom partnerki życiowej skarżącego, tylko z tego tytułu, że jest jego konkubiną. Zwłaszcza w sytuacji, gdy jako osoba mu najbliższa ma ona najszerszą wiedzę o tym, jaki tryb życia prowadzi skarżący – a na pewno szerszą niż organ. W zakresie notatki służbowej Policji, na którą powołał się organ, skarżący wskazał, że dokument ten nie może stanowić dowodu w sprawie. Już w piśmie z dnia 24 maja 2018 r. wyraźnie wskazano, bowiem że partnerka życiowa skarżącego jedyne oświadczenie jakie złożyła Policji, to oświadczenie dotyczące braku chęci wymeldowania skarżącego spod adresu. Kwestionuje ona złożenie oświadczeń takich, jakie uwiecznili policjanci w swoich notatkach. Niemniej jednak, w dalszym ciągu są to oświadczenia policjantów, a nie oświadczenie partnerki skarżącego. Organ wydaje się nie zauważać tak podstawowych różnic. Skarżący stwierdził, że rozumowanie organu, ściśle trzymające się przepisu, wydaje się być oderwane od rzeczywistości. Przy założeniu, że każdy kto wyjechał na okres dłuższy niż kilkanaście dni musi zostać wymeldowany (przy braku zawiadomienia), to organ musiałby się właściwie zajmować tylko i wyłącznie wymeldowywaniem obywateli. Po raz kolejny wskazał, że nie opuścił miejsca pobytu. Nadto dodał, że organ wydaje się nie zważać na okoliczności, takie jak: przedstawienie umowy o pracę z wszelkimi danymi kontaktowymi, ustanowienie pełnomocnika do wszystkich spraw, czy regularne uiszczanie alimentów. Te okoliczności nie są raczej przymiotami osoby ukrywającej się przed kimkolwiek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Udział w postępowaniu sądowym zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. P.. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu dołączonego do skargi na okoliczność tego, że Prokurator opiera swoje wnioski na wadliwych dowodach, bowiem wywiad został przeprowadzony nierzetelnie i zawiera błędy. Zdaniem pełnomocnika, o tym, że skarżący nie uchyla się przed wymiarem sprawiedliwości świadczyć może fakt, że zgłosił się na posiedzenie sądu w przedmiocie zmiany postanowienia dotyczącego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dokumentu w postaci wywiadu środowiskowego przeprowadzonego do sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i orzekł o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy (o którym mowa w art. 28 ust. 1), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przesłanką konieczną do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymeldowania jest stwierdzenie nieprzebywania danej osoby w miejscu jej ostatniego zameldowania, rozumiane jako trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, związane z zerwaniem z nim związków. O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy bowiem nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. W ocenie Sądu, decyzja o wymeldowaniu skarżącego została przez organ odwoławczy podjęta przedwcześnie, bez przeprowadzenia pełnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, pod kątem ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że wystąpiły w przypadku skarżącego przesłanki z art. 35 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Z materiału dowodowego, zebranego przez organ I instancji wynika, że w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego w D. P. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego w C. nr [...], gm. K. P.. Prokurator poinformował, że nadzoruje dochodzenie przeciwko skarżącemu, który "nie przebywa obecnie w miejscu stałego zameldowania. Nie udało się również ustalić jego aktualnego miejsca pobytu". Skarżący "ukrywa się przed organami ścigania". W toku postępowania organ przesłuchał w charakterze świadka M. S. - partnerkę życiową skarżącego, która mieszka wraz z dwójką ich wspólnych dzieci pod ww. adresem. Organ przesłuchał również dwie sąsiadki skarżącego: D. S. i M. W.. Ponadto organ dysponował notatką policjanta z Komisariatu Policji w D. P. z wywiadu sporządzonego, na podstawie informacji uzyskanych, jak wskazano: "m.in. od rodziny partnerki oraz na podstawie informacji własnych". W postępowaniu administracyjnym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że zaskoczeniem jest dla niego fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania o czyn polegający na uporczywym uchylaniu się od obowiązku alimentacji. Na bieżąco bowiem reguluje swój obowiązek alimentacyjny, a brak wiedzy w tym zakresie ze strony organów ścigania nie może wywoływać dla niego negatywnych skutków. Wyjaśnił, że pracuje za granicą w spółce [...]. Powoduje to, że nie przebywa codziennie w miejscu zamieszkania, a jedynie "zjeżdża" do domu w weekendy. Centrum swojego życia posiada w dalszym ciągu pod adresem zameldowania. Tam mieszka jego życiowa partnerka, jego dzieci. Tam posiada swoje rzeczy (w tym osobiste), część dokumentów. Jako "możliwe do przeprowadzenia dowody" wskazał: przesłuchanie swojej partnerki oraz dowody z dokumentów w postaci umowy o pracę a także potwierdzeń uiszczania rat alimentacyjnych. W ocenie Sądu z opisanych powyżej dowodów zgromadzonych przez organ nie wynika w żadnym razie jednoznacznie, że skarżący nie przebywa w miejscu swojego zamieszkania od ponad trzech miesięcy. Co prawda taka informacja pojawiła się w notatce policyjnej z dnia 17 kwietnia 2018 r. jednak nie jest to ustalenie własne policjanta, ale zreferowanie informacji pochodzącej od "rodziny partnerki" oraz przedstawienie "informacji własnych". Nie sposób zatem uznać wspomnianej notatki za dowód równoważny z dowodem z oświadczenia samej M. S.. Podkreślenia wymaga przy tym, że z notatki tej wynika jednocześnie, że skarżący posiada rzeczy codziennego użytku w miejscu zamieszkania. Konkubina podała również, że nie zamierza wystąpić z wnioskiem o wymeldowanie partnera. Informację taką zawarła również w oświadczeniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. dołączonym następnie do notatki. Należy zatem przyznać rację skarżącemu, że jedynie na tę ostatnią okoliczność odebrano o ww. osoby oświadczenie. Z tych względów bezkrytyczne opieranie ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy na opisanej wyżej notatce z 17 kwietnia 2018 r. należy uznać za nieuprawnione, zwłaszcza, że także okoliczności jej sporządzenia budzą istotne wątpliwości. Z notatki wynika bowiem jednoznacznie, że od M. S. odebrano na opisaną wyżej okoliczność pisemne oświadczenie, tymczasem dołączone do notatki oświadczenie zostało sporządzone na piśmie w dniu 18 kwietnia 2018 r., a zatem nie mogło zostać odebrane w dacie widniejącej na notatce (17 kwietnia 2018 r.). Jednocześnie, przesłuchana w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie, konkubina skarżącego potwierdziła fakty przedstawione przez skarżącego. Podała, że skarżący pracuje za granicą w związku z tym nie można zastać go w domu. Skarżący przyjeżdża do domu w weekendy, w miarę możliwości. Czasami przyjeżdża co 2-3 tygodnie, czasami raz miesiącu, a czasami, co półtora miesiąca. Kiedy pracuje to nie przyjeżdża na weekend. Podała, że skarżący mieszka na stałe w miejscu zameldowania, nie opuścił lokalu, nie wyprowadził się od świadka, ani też nie urządził sobie życia za granicą, mają wspólne dzieci. W ich mieszkaniu są rzeczy osobiste skarżącego, jego dokumenty. Świadek nie pracuje, a wszystkie koszty utrzymania domu oraz wszystkich spraw bieżącego życia ponosi skarżący i dlatego nie zgadza się ona na wymeldowanie swojego partnera. Na potwierdzenie okoliczności dotyczących zatrudnienia skarżącego na terenie [...] przedłożona została umowa o pracę czasową z dnia 6 października 2017 r., zgodnie z którą, wymieniony został zatrudniony w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prawa [...] z siedzibą w [...], na stanowisku [...] w wymiarze [...] godzin tygodniowo, przy czym datę rozpoczęcia pracy określono na dzień [...] r. W umowie wskazany został numer konta bankowego skarżącego w banku [...] w D. P.. W ocenie Sądu, na podstawie wskazanego wyżej dokumentu w powiązaniu ze stanowiskiem skarżącego oraz zeznaniami jego partnerki nie sposób wywieść, że miał on zamiar trwale opuścić miejsce swojego zameldowania. Jednocześnie organ nie dokonał ustaleń wskazujących na wyrażenie przez stronę woli skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Takich sugestii organu odwoławczego z pewnością nie potwierdzają zeznania sąsiadów skarżącego. D. S. wskazała, że ostatnio widziała skarżącego jakiś czas temu. Dokładnie nie pamięta, ale myśli, że może 3 miesiące temu, a może jeszcze wcześniej. Wypowiedź ta ma wyłącznie charakter przypuszczający, a nie twierdzący. Świadek dodała, że nie interesuje się sąsiadami, skarżący wyjeżdżał do pracy i przyjeżdżał co jakiś czas. Także oświadczenie M. W., nie pozwala na formułowanie obiektywnego stwierdzenia, że skarżący opuścił miejsce zamieszkania w sposób trwały. Świadek podała, że skarżący mieszka naprzeciwko jej mieszkania, co wskazuje, że była to wypowiedź dokonana w czasie teraźniejszym. Z samego zaś faktu, że świadek na chwilę obecną od dłuższego czasu nie widziała skarżącego, czy też, że widziała skarżącego jakieś pół roku temu, nie wynika w sposób bezsporny, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Świadek ta wskazała bowiem jednocześnie, że nie odwiedza sąsiadów i nie wie co się u nich dzieje. Okoliczność, że nie spotkała w ostatnim okresie sąsiada z pewnością nie stanowi dowodu na to, że w tym czasie nie przyjeżdżał on (np. na któryś z weekendów) do swojej rodziny. Nie może też być wystarczającym powodem wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu okoliczność tego rodzaju, że w innym postępowaniu Prokuratura napotyka trudności z ustaleniem miejsca pobytu skarżącego, albowiem – w jej ocenie – skarżący ukrywa się przed organami ścigania w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Nadzorowane przez Prokuratora dochodzenie i przyjęte w nim okoliczności wymykają się spod oceny organu działającego w trybie art. 35 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Sąd kontrolujący sprawę nie jest także obowiązany badać prawidłowości działań Prokuratora oraz przyjmować bezkrytycznie jego ustaleń, przyjętych w toku nadzorowanego dochodzenia przeciwko skarżącemu. W takiej sytuacji można mówić co najwyżej o mogących mieć miejsce wątpliwościach Wojewody co do faktycznego miejsca pobytu skarżącego. Powinno to skłonić organ do szczególnie wnikliwego zweryfikowania twierdzenia Prokuratora, w świetle pozostałych okoliczności wyłaniających się z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wynika obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, w celu dojścia do prawdy obiektywnej. Należy zauważyć, że skarżący był w postępowaniu administracyjnym jego aktywnym uczestnikiem. Ustanowił on do tej sprawy pełnomocnika, kwestie doręczeń korespondencji nie napotykały żadnych problemów. Skarżący potwierdził na wezwanie organu wykonywanie pracy za granicą kraju, przedkładając opisaną wyżej "umowę czasową" z pracodawcą mającym siedzibę w [...]. W związku z pracą poza granicami kraju skarżący nie przebywa codziennie w miejscu zamieszkania, co uwzględniając odległość miejsca wykonywania pracy od miejsca stałego zameldowania, może tłumaczyć trudności z zastaniem go w miejscu zamieszkania w dni robocze. Z tych też względów najbardziej prawdopodobne jest, zastanie skarżącego w miejscu zamieszkania w weekendy, czyli w dniach, w których funkcjonariusze Policji nie wykonywali czynności związanych z przeprowadzeniem wywiadu na tę okoliczność (wywiad przeprowadzono 17 kwietnia 2018 r. – we wtorek). Należy zauważyć przy tym, że fakt ewentualnego niezgłoszenia organowi przez stronę wyjazdu na określony czas, nie oznacza automatycznie wystąpienia przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu i zerwania w sposób trwały więzi z tym miejscem. Skarżący w związku z przywoływanym przez Prokuratora postępowaniem o czyn polegający na uchylaniu się od obowiązku alimentacji wyjaśnił, że obowiązek ten realizuje na bieżąco zaś prowadzenie postępowania przygotowawczego pozostaje bez znaczenia dla kwestii meldunkowych. Analizując materiał dowodowy sprawy, należy poddać w wątpliwość ustalenia organu odwoławczego, co do okoliczności ukrywania się przez skarżącego przed wymiarem sprawiedliwości. Okoliczności tej nie potwierdza kwestionariusz z wywiadu środowiskowego kuratora sądowego, z którego dowód został dopuszczony w postępowaniu sądowym. Wynika z niego, że skarżący zajmuje mieszkanie komunalne (pod adresem zameldowania) i pracuje w [...]. Co prawda przez okres 2 miesięcy nie przyjeżdżał do domu, jednakże nawiązał kontakt telefoniczny z kuratorem. Co więcej, z ustaleń wspomnianego kuratora wynika, że w Wydziale Karnym tamtejszego Sądu nie jest obecnie prowadzone żadne nowe postępowanie karne. W Komisariacie Policji w K. P. ustalono także, że w sprawie skarżącego nie jest obecnie prowadzone żadne śledztwo ani dochodzenie. Ponadto, jak wskazał pełnomocnik skarżącego, przed Sądem Rejonowym w D. P. (sygn. akt. II Ko [...]) toczy się postępowanie w celu zmiany postanowienia tego Sądu i na wyznaczone w tym przedmiocie posiedzenie skarżący stawił się. Zdaniem Sądu, nie sposób poddawać w wątpliwość wartości dowodowej oświadczenia M. S. (która nie potwierdziła wyprowadzenia się skarżącego miejsca zameldowania), tylko z tego względu, że jest ona – jak wskazuje Wojewoda – zainteresowana rozpoznaniem sprawy na korzyść skarżącego. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten wyraża zasadę równej mocy środków dowodowych. W praktyce często zdarza się, że świadek może być zainteresowany wynikiem sprawy. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby ograniczenie mocy dowodowej oświadczenia takiego świadka, z pewnością znalazłoby to swoje odzwierciedlenie w treści ww. przepisu. Należy przy tym wskazać, że nie tylko ustawodawca nie może zaskakiwać jednostki nowymi rozwiązaniami prawnymi, innymi od deklarowanych, ale też organy stosujące prawo nie mogą do tego prowadzić przez proces wykładni zmieniającej przepisy prawa na niekorzyść jednostki (patrz B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, s. 77). Nie jest też dopuszczalnie uwzględnienie przez organ faktów w taki sposób, który prowadzić będzie do naruszenia zasady równego traktowania. Określone fakty mogą więc być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były sprzeczne z prawem. Organ może określonym dowodom odmówić wiary, ale po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiego wyboru, uwzględniającego rozumowanie zgodne z prawidłami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Organ winien mieć także na względzie obowiązek działania, w postępowaniu administracyjnym, w sposób wzbudzający zaufanie do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zasada ta, stanowiąca odpowiednik znanej postępowaniu karnemu zasady in dubio pro reo, nakazuje rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na rzecz obywatela. Zdaniem Sądu, reguła ta nie znalazła skutecznego zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez organ. Partnerka skarżącego faktycznie w swoim oświadczeniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. wskazała, że D. R. jest ojcem ich wspólnych dzieci i w przyszłości zamierzają razem zamieszkać, jednak powyższe nie stanowi dowodu na to, że obecnie całkowicie opuścił on swoje miejsce zamieszkania. Należy mieć bowiem na uwadze całokształt okoliczności sprawy i to, że faktycznie przez znaczną część czasu, z uwagi na pracę wykonywaną poza terenem kraju, przebywa on poza domem. Wskazując na zamiar wspólnego zamieszkiwania, świadek mogła mieć na myśli powrót skarżącego do Polski na stałe. Jeżeli organ miał co do tego wątpliwości powinien był okoliczność tę wyjaśnić, nie zaś interpretować wypowiedź świadka w sposób niekorzystny dla strony. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ dokonał oceny materiału dowodowego sprawy w sposób wybiórczy. Tymczasem jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zgodnie z którą organ administracji publicznej orzeka na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ustalenia organu powinny korespondować z wnioskami nasuwającymi się z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Analiza ta powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, także z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego. Organ zobowiązany jest rozpatrzyć poszczególne dowody z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic. W sytuacji, gdy występują rozbieżności co do faktów, obowiązkiem organu jest uzasadnienie przekonująco, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 107 § 3 k.p.a.). Podsumowując Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji miało miejsce z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy, rzutując na braki pełnego uzasadnienia decyzji, której obowiązkowe elementy wymienione są w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponownie rozpatrujący sprawę organ winien uwzględnić ocenę prawną Sądu co do znaczenia i oceny dowodów zebranych w sprawie o wymeldowanie z zachowaniem reguły pełnej oceny dowodów, z uwzględnieniem równej mocy środków dowodowych. Powinien on dokonać oceny tych dowodów z osobna i we wzajemnej łączności, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego. W ocenie tej organ winien wątpliwości rozstrzygać na korzyć strony. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zaskarżoną decyzję uchylił, o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 ppkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło