II SA/Sz 1129/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-09
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać odmówiona na podstawie sprzeczności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, mimo spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli planowana inwestycja jest z nim sprzeczna. Organ administracji powinien wydać decyzję o warunkach zabudowy, jeśli spełnione są warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ewentualne sprzeczności z przyszłym planem miejscowym mogą być rozwiązane za pomocą innych instrumentów prawnych, takich jak zawieszenie postępowania lub stwierdzenie wygaśnięcia decyzji po uchwaleniu planu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Prezydent Miasta odmówił wydania decyzji, wskazując na sprzeczność inwestycji z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, mimo spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że studium nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lutego 2012r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Ł. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia [...] r. Ł. S. zwróciła się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] przy ul. [...] położonej na terenie obrębu nr [...] w [...] ([...]), wraz z jej podziałem na dwie działki o numerach [...] i [...]
Decyzją z dnia [...] r. nr [...].AJ, Prezydent Miasta [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji oraz planowanego podziału przedmiotowej działki wskazując, iż wprawdzie wnioskowane zamierzenie spełnia łącznie 5 warunków określonych w art.61 ust. 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednakże jest ono sprzeczne
z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta, dla obszaru, w którym działka jest położona.
W przeprowadzonej przez organ I instancji analizie stanu prawnego terenu stwierdzono, że dyspozycje szczegółowe Studium dla obszaru elementarnego, stanowiącego teren oznaczony symbolem [...], obejmujący między innymi wnioskowaną nieruchomość są następujące:
• Funkcja dominująca: zieleń parkowa, urządzona - obszary przestrzeni publicznych,
• Funkcje uzupełniające: rekreacyjno-sportowa (ciągi piesze, polany rekreacyjne),
w jednostce [...] dopuszcza się budynki rekreacji indywidualnej; ciągi piesze, urządzone zbiorniki wody, uprawy rolne, zieleń naturalna,
• Zasady przekształceń: w strefie E ochrony konserwatorskiej (ekspozycji) utrzymanie istniejącego ukształtowania terenu, wyłączenie terenu spod zabudowy oraz innych elementów zagospodarowania zakłócających wgląd na zespoły zabudowy w jednostkach [...],
• Struktura przestrzenna (kompozycja): tereny otwarte zieleni, w jednostkach [...][...],[...], przekształcenia w kierunku urządzonej niskiej zieleni parkowej z komponowanymi grupami zieleni wysokiej.
Inwestycja planowana na działce nr [...] obr. [...] tj. budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych jest zatem sprzeczna z kierunkami polityki przestrzennej gminy.
Dokument jakim jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego odzwierciedla kierunek polityki przestrzennej prowadzonej przez gminę na własnym terenie. W art. 3. ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zapisano, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ powołał się również na wyrok NSA
z 6 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II OSK 1250/08), w którym Sąd stwierdził, iż mimo
że studium nie jest aktem prawa miejscowego ale aktem wewnętrznie obowiązującym na obszarze gminy, to jego zapisy stanowią źródło lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego i powinny być respektowane przy wydawaniu decyzji administracyjnych dla terenów objętych takim studium. Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż przeznaczenie terenu w studium będzie miało znaczenie przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego, wiążącym nie tylko dla organów gminy, lecz także podmiotów zewnętrznych.
Prezydent Miasta podniósł też, iż w dniu [...] r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] Centrum w [...], tj. obszaru, na którym zlokalizowana jest wnioskowana działka.
Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu nie mogą być sprzeczne z ustaleniami uchwalonego studium. Zgodnie z w/w wyrokiem NSA nie można doprowadzać do sytuacji, w której na jednym obszarze funkcjonują jednocześnie zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz pozostające z nimi w sprzeczności decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Taki stan - zdaniem Sądu - jest nie do pogodzenia z zasadami prawnego systemu planowania przestrzennego w Polsce i jest niedopuszczalny w demokratycznym państwie prawa, a przez to sprzeczny z konstytucją.
Zgodnie art. 4 ust. 1 i 2 gmina ma prawo i obowiązek ustalenia przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji
o lokalizacji inwestycji celu publicznego/ o warunkach zabudowy. Biorąc pod uwagę powyższe rozstrzygnięcie NSA możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy uzależniona jest od spełnienia nie tylko warunków art. 61 ust. 1 ustawy ale także
od zachowania zgodności ustaleń decyzji z kierunkami rozwoju polityki przestrzennej wskazanej w studium, co w konsekwencji zapewni ciągłość działań planistycznych
na terenie gminy.
Od decyzji odwołała się wnioskodawczym wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu podniosła, iż uzasadnienie odmownej decyzji wskazujące na sprzeczność inwestycji z kierunkiem polityki przestrzennej prowadzonej przez Gminę Miasto [...] (Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) narusza zasadę praworządności określoną w art. 6 Kpa, gdyż Studium... nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie może być podstawą wydania decyzji. Przytoczony w uzasadnieniu decyzji wyrok sądu administracyjnego również nie jest źródłem prawa, gdyż orzeczenia sądowe nie tworzą powszechnie obowiązujących norm postępowania a dotyczą jedynie indywidualnej prawy i skierowane są do konkretnie zaznaczonych podmiotów. Zdaniem odwołującej się, gdy wolą Miasta jest uniemożliwienie realizacji zabudowy sprzecznej ze Studium... , to winno uchwalić plan miejscowy.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził,
iż w myśl przepisów art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest możliwe jedynie
w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1/ co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu(warunek tzw. dobrego sąsiedztwa);
2/ teren ma dostęp do drogi publicznej;
3/ istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4/ teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
5/ decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W niniejszej sprawie, jak ustalił organ I instancji, te 5 warunków art.61 ust. 1 ustawy jest łącznie spełnione. Z załącznika graficznego decyzji organu I instancji tj. Analizy warunków i zasad zagospodarowania oraz stanu faktycznego i prawnego terenu wynika, iż funkcja wnioskowanej zabudowy tj. mieszkalna jednorodzinna znajduje się
w granicach analizowanego obszaru. Jednakże organ I instancji zaskarżoną decyzją odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, gdyż stwierdził,
iż przedmiotowa działka objęta wnioskowaną inwestycją, w myśl polityki przestrzennej Gminy Miasto [...], określonej w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym w dniu [...] r. przez Radę Miejską w [...] uchwałą Nr [...], położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym pod zieleń parkową jako urządzone obszary przestrzeni publicznych.
Skład orzekający Kolegium podziela stanowisko NSA określone w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009r. sygn. akt II OSK 1250/08, iż przepis art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzający, iż studium nie jest aktem prawa miejscowego nie oznacza, że decyzje administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy wydawane dla terenów objętych Studium mogą być sprzeczne z jego ustaleniami bowiem w świetle w art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1. w/w ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz, że plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.
Wnikliwa analiza części tekstowej (wypisu) i części graficznej (wyrysu) ze Studium (...) potwierdza, iż przedmiotowa działka położona jest
w obszarze oznaczonym symbolem [...] o powierzchni [...] który wraz
z obszarami o symbolach: [...]),[...]),[...]),[...]) i [...]) tworzyć będą tereny otwartej zieleni o łącznej powierzchni [...] ha, przekształcone w kierunku urządzonej niskiej zieleni parkowej z komponowanymi grupami zieleni wysokiej.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium w składzie orzekającym opowiada się za stanowiskiem organu I instancji zawartym w zaskarżonej decyzji. Dodatkową okolicznością przemawiającą za odmową ustalenia warunków zabudowy na wnioskowaną inwestycję jest to, iż Rada Miejska podjęła już
w dniu [...]. 4 uchwały o numerach [...] - [...].
o przystąpieniu do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla [...]:[...],[...],[...],[...].
Skoro ustalenia miejscowego planu muszą być zgodne z ustaleniami Studium (....) wnioskowana inwestycja jest niedopuszczalna w świetle przyszłego zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem [...] w [...], określonego obecnie w Studium unormowań, kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w terminie późniejszym- w planie miejscowym.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż wyroki sądów administracyjnych nie są źródłem prawa, a dotyczą jedynie indywidualnej sprawy i skierowane są do konkretnie zaznaczonych podmiotów, Kolegium wskazało, iż wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako sądu drugiej instancji, od którego orzeczeń nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia, tworzą kierunki orzecznictwa prawa powszechnie obowiązującego, dając jego wykładnię, zwłaszcza gdy prawo to jest niespójne. Jak wskazał NSA w wyroku przytoczonym przez organ I instancji, cyt.
"odmienna interpretacja roli studium prowadziłaby do sprzeczności z podstawowymi zasadami zagospodarowania przestrzennego: zasadą spójności polityki przestrzennej państwa oraz zasadą wzajemnej spójności aktów planowania przestrzennego, przeznaczenia i zasad zagospodarowania obszarów; powodowałoby to sytuacje, w której określony zapis stadium musiałby być uwzględniony w uchwalonym dla danego terenu planie miejscowym, natomiast wydana dla tego same go terenu decyzja o warunkach zabudowy mogłaby być z tym zapisem studium całkowicie sprzeczna. Taka wykładnia byłaby nie do pogodzenia z zasadami prawnego systemu planowania przestrzennego w Polsce i niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym, a przez to sprzeczna z Konstytucją".
Powyższą decyzję Ł. S. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), art. 6 ust. 2
pkt 1, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 i 3, art. 80, i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez:
- niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych,
- brak obiektywnej analizy zebranego materiału dowodowego,
- wydanie decyzji z powołaniem się na przesłankę prawną w postaci polityki przestrzennej Gminy Miasto [...] bez analizy sposobu realizacji tej polityki,
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano pogląd oparty na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009r. sygn. II OSK 1250/08, stwierdzając, iż, w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można powoływać się na ustalenia studium jeżeli na danym obszarze nie jest przewidziana w studium jakakolwiek zabudowa. W tym przypadku ustalenia studium nie są przydatne przy ocenie charakterystyki urbanistycznej przewidywanej zabudowy na zakreślonym obszarze. Przyjęcie wyrażonego w zaskarżonej decyzji punktu zapatrywania oznaczałoby wprowadzenie do art. 61 ust. 1 ustawy, wbrew woli ustawodawcy dodatkowego punktu w postaci "zgodności z przyjętym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przeznaczeniem terenu".
Bezsporne jest, że zabudowa zaprojektowana na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] odpowiada charakterystyce urbanistycznej i nie narusza ładu architektonicznego istniejącego nie tylko na analizowanym obszarze, lecz także w obrębie istniejącej zabudowy [...]
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz
art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała, iż skarga jest zasadna.
Należy przyznać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych doszło do rozbieżności w ocenie możliwości odwoływania się przy wydawaniu decyzji
o warunkach zabudowy do zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czego ilustracją jest przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2010r. sygn. akt II OSK 1250/08. Jednakże pogląd wyrażony w w/w wyroku nie był reprezentatywny dla orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które w przeważającej części reprezentowało odmienne stanowisko, a mianowicie, iż studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w żadnym razie nie może stanowić materialnoprawnej podstawy wydania odmownej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jednoznacznie wskazują na to również późniejsze wyroki sądów administracyjnych z tego samego okresu jak wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2010r. sygn. akt PO 401/10, wyrok tegoż sądu z 28 lipca 2010r. sygn. akt IISA/Po204/10 i 205/10, WSA w Lublinie z 21.09.2010r. sygn. akt SA/Lu 282/10, WSA w Krakowie z 18.01.2011r. sygn. akt II SA/Kr 1362/10.
Pogląd taki zawarty jest także w wyroku NSA z 23 czerwca 2010r. sygn. akt
II OSK 1025/09 i z 22.11.2010r. sygn. akt II OSK 1203/10.
Stanowisko to, a mianowicie, iż ustalenia studium, jako nie posiadające waloru prawa miejscowego a przez to nie mające mocy powszechnie wiążącej, nie mogą być podstawą dla decyzji o warunkach zabudowy, podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
Należy zauważyć, iż podnoszona przez organy obu instancji kwestia nie dopuszczenia do ewidentnej sprzeczności określonych w decyzji o warunkach zabudowy cechach określonego obiektu z przewidzianym w studium dla przyszłego planu zakazu takiej zabudowy mogła być rozwiązana przy pomocy instrumentów prawnych zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie bowiem z art. 62 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Natomiast art. 65 ust.1 ww. ustawy stanowi, iż organ który wydał decyzję
o warunkach zabudowy stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Oba te przepisy winny były być rozważone przez organ w kontekście zawartej
w zaskarżonej decyzji informacji, iż w dniu [...] r. Rada Miejska
w [...] podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, w którym położna jest przedmiotowa działka inwestycyjna.
Jeżeli jednak powyższe zabezpieczenia zapewnienia zgodności decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z zamierzonymi rozwiązaniami planistycznymi opartymi na zapisach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wskutek ograniczeń prawnych i czasowych wynikających z ww. przepisów okazałyby się nieskuteczne, organ obowiązany jest wydać ubiegającemu się decyzję o warunkach zabudowy, jeśli wskazane we wniosku przedsięwzięcie inwestycyjne spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dodać też należy, iż wspomniane na wstępie rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a zatem i pogląd wyrażony w przywołanym przez organy wyroku II OSK 1250/10 straciły aktualność z dniem 21 października 2010 r. (a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji), kiedy weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie m.in. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 130, poz. 871) zmieniająca, i w istocie osłabiająca, wiążącą moc studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania w procesie kształtowania ładu przestrzennego gminy na etapie ustalania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W poprzednim stanie prawnym ustawodawca w art. 20 ust. 1 wymagał, aby przy uchwalaniu planów miejscowych zachowana została ich zgodność z ustaleniami studium.
Wg obecnie obowiązującej regulacji istnieje wymóg, by plan nie naruszał ustaleń studium. Powyższa zmiana oznacza niewątpliwie możliwość większej elastyczności w zakresie kształtowania polityki przestrzennej w gminach, a jednocześnie wskazuje na charakter studium jako aktu wewnętrznego gminy, mającego walor ogólnych wytycznych w zakresie kształtowania planu zagospodarowania przestrzennego.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić należy, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest jedynie techniczno-przygotowawczym opracowaniem określającym zasadnicze kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy, a jego uchwalenie stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wykluczają możliwości podejmowania uchwał w sprawie zmiany gminnego studium, w tym również wprowadzających zmiany uwzględniające wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy. Nie może być zatem pewności czy zapisy studium zostaną ściśle uwzględnione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Należy bowiem pamiętać, iż w procesie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają prawo uczestniczyć osoby zainteresowane, dysponujące instrumentami wpływu na przyjęte szczegółowe rozwiązania planistyczne.
Zatem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy odmowy wydania decyzji warunkach zabudowy ze względu na zapisy zawarte w ww. dokumencie planistycznym.
Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który przesądza kwestię, iż studium nie może być źródłem praw lub obowiązków jednostek. Nie odpowiada również treści art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nie ustanawia przesłanki obligującej organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy do badania zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami studium.
W tym stanie rzeczy należało uznać skargą za uzasadnioną i zgodnie
z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
ją decyzję organu I instancji uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ winien uwzględnić powyższą ocenę prawną Sądu.
Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania
(pkt III) na art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło