II SA/Sz 1129/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej – [...], które spowodowało trwałe [...], wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w sprawie oparto na danych wynikających z orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej stopnia II, tj,. Instytutu Medycyny Pracy. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. S. podnosząc , że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Odwołujący się wyjaśnił, że po badaniach spirometrycznych przeprowadzonych 9 listopada 2007 r. oraz 13 lutego 2008 r. został pozbawiony prawa wykonywania zawodu montera urządzeń kotłowych, zmieniono mu stanowisko pracy a także poddano leczeniu lekami wziewnymi oraz leczeniu sanatoryjnemu. Do odwołania załączył wyniki spirometrii wykonanej w dniu [...]r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz opis cyfrowego zdjęcia klatki piersiowej z dnia [...]r. sporządzony przez specjalistę radiologa. W toku prowadzonego postępowania strona dodatkowo dostarczyła kolejne wyniki badań tj. wynik badania spirometrycznego z dnia [...]r. oraz wynik badania RTG klatki piersiowej z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1ustawy i art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że po wpłynięciu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u J. S., przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w toku którego ustalono, że ww. zatrudniony jest od dnia od 1 września 1965 r. w A . Przez dwa lata był uczniem a w kolejnych latach: monterem kotłowym i maszynowym urządzeń nawęglania, monter kotłowym, monterem urządzeń cieplno - mechanicznych, monterem kotłów po zmianie nazewnictwa monter kotłów i urządzeń pomocniczych, monterem remontów urządzeń metodą przemysłową. Z przeprowadzonej przez Państwowego Inspektora Sanitarnego oceny narażenia zawodowego na podstawie wyników toksykologicznych analiz powietrza z Elektrowni wykonanych w latach 1971-2004 wynika, że J. S. był narażony na kontakt z pyłami w stężeniach powyżej normatywu higienicznego i tym samym warunki pracy mogły prowadzić do powstania choroby zawodowej. W Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Leczenia i Profilaktyki (dalej WOMP-ZCLiP) pacjent został zbadany w kierunku choroby zawodowej, a na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...]r. o braku podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. Wykonane badania wskazały na [...]. Również Instytut Medycyny Pracy jako jednostka orzeczniczej II stopnia, w orzeczeniu z dnia 22 kwietnia 2011 r. nie stwierdził istnienia choroby zawodowej wskazując, że w badaniu [...]. Dalej organ II instancji stwierdził, że z uwagi na wyniki pomiarów potwierdzających występowanie przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów na stanowisku pracy strony oraz dostarczone przez stronę dowody wskazujące na pogorszenie się stanu zdrowia, J. S. został ponownie zbadany w Instytucie Medycyny Pracy. W trakcie hospitalizacji w Instytucie nie stwierdzono u pacjenta [...]. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ II instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 852) podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869). W przedmiotowej sprawie brak jest takiego związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby, zaś odmienne w tym względzie stanowisko strony wynika z subiektywnego przekonania, nie znajdującego oparcia na wiedzy medycznej. Podkreślono, że orzeczenie lekarskie jednostek orzeczniczych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych nie potwierdziły etiologii zawodowej choroby stwierdzonej u J. S.. Zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy wyraziły zgodne stanowisko, że nie udokumentowano [..]. Orzeczenia te mają charakter opinii biegłego, a zatem organy sanitarne są związane jego ustaleniami i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Oceniając wydane orzeczenia lekarskie organ odwoławczy stwierdził, że w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości jednostki orzecznicze wykazały brak przesłanek do przyjęcia istnienia u J. S. choroby zawodowej W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stanął na stanowisku, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. J. S. zakwestionował decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że choroba została nabyta w związku z wykonywaną pracą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...]r. J. S. oznajmił, że popiera skargę, gdyż jest przekonany o posiadaniu choroby zawodowej. Poinformował, że jest w posiadaniu najnowszych badań z których wynika, że wartość należna [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], którą to utrzymano w mocy decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm. - dalej "rozporządzenie"), tj. [...], wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wynikają z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z art. 2351 ww. ustawy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl natomiast 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów stwierdzenie choroby zawodowej jest możliwe wówczas, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powyższego wynika, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie kliniczne choroby. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżący podczas wykonywanej pracy w A był narażony na kontakt z pyłami w stężeniach powyżej normatywu higienicznego, co mogło doprowadzić do powstania choroby zawodowej. Spór natomiast dotyczy tego, czy zasadnie organ stwierdzoną u skarżącego chorobę nie uznał za chorobę zawodową, o której mowa w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, z uwagi na brak klinicznego jej rozpoznania. Organy inspekcji sanitarnej są uprawnione do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie chorób zawodowych, jednakże nie posiadają wiedzy medycznej umożliwiającej dokonanie we własnym zakresie ustaleń, czy występujące u strony objawy chorobowe świadczą o schorzeniu wskazanym w wykazie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają lekarze. Z tego też powodu ustawodawca w § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - wydanego na podstawie delegacji zamieszczonej w Kodeksie Pracy- przesądził, że do orzekania w zakresie chorób zawodowych właściwym jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, że to lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej dokonuje rozpoznania klinicznego choroby, a ustalenia w tym zakresie zawiera w orzeczeniu. Dane odnotowane w orzeczeniu lekarskim stanowią z kolei podstawę do wydania decyzji w zakresie choroby zawodowej, o ile organ uznał orzeczenie za dowód w sprawie. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim (...). Orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego, która jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji publicznej stosownie do art. 80 K.p.a. pod względem jego prawidłowości (tzn. czy zostało wydane we właściwej formie, przez właściwą jednostkę organizacyjną), rzetelności uzasadnienia oraz logiczności rozumowania. Przy czym stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeżeli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ prowadzący postępowanie nie może ingerować w merytoryczną treść orzeczenia, gdyż jest związany ustaleniami lekarza orzecznika w zakresie wiedzy medycznej (por. wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 2396/06 z 22 lutego 2007, LEX nr 318261). W niniejszej sprawie zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy czyniąc zadość procedurze administracyjnej. Słusznie za dowód w sprawie uznano orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Leczenia i Profilaktyki z dnia 1 marca 2011 r. i Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera z dnia 22 kwietnia 2011 r. Na materiał dowodowy składają się również pisma wyjaśniające jednostki orzeczniczej II stopnia z dnia [...]r. oraz opinia uzupełniająca z dnia [...]r. wydana po ponownym przebadaniu pacjenta. Należy podzielić pogląd organu odwoławczego, że w sposób przekonywujący i niebudzący wątpliwości jednostki orzecznicze uzasadniły swoje stanowisko co do braku podstaw do klinicznego rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci [...], wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. W ocenie Sądu, organ inspekcji sanitarnej II instancji będąc, w takiej sytuacji, związany danymi wynikającymi z orzeczeń lekarskich, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych jak i oceny prawnej. Z uzasadnienia orzeczeń diagnostycznych wynika, że warunkiem koniecznym do rozpoznania [...]jako choroby zawodowej jest udokumentowane [...]. Analiza dokumentacji medycznej oraz wyniki badań przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych, według opinii lekarskiej, nie potwierdziły ww. [...]. Badania spirometryczne wykonane w WOMP-CLiP jak i w Instytucie Medycyny Pracy (podczas dwukrotnej hospitalizacji skarżącego), wykazały wartość [...]. Badania gazometryczne krwi również nie ujawniły cech [...]. Powyższe przesądza o tym, że istniały podstawy do wydania orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zebrany w toku prowadzonego postępowania materiał, w tym nadesłany przez skarżącego, nie podważa w żaden sposób mocy dowodowej orzeczeń diagnostycznych. Przedłożony przez stronę skarżącą wynik badań spirometrycznych wykonanych w dniu [...]r. przez WOMP Przychodnia [...]wskazują wprawdzie, na uzyskanie odmiennego wyniku badania (FEV1 wyniósł 55 %) w stosunku do badań jednostek orzeczniczych, ale organy słusznie nie uznały wskazanego przez stronę badania za dowód w sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy w piśmie z dnia [...]r. Instytut Medyny Pracy im. Prof. J. Nofera, ustosunkowując się do ww. badania spirometrycznego wskazał, że dokument potwierdzający wyniki badań nie zawiera informacji, czy badanie wykonano po inhalacji lekiem rozkurczającym oskrzela, co jest niezbędne w celu wykazania [...], o której mowa w poz. 5 wykazu chorób zawodowych. Przywołane przez stronę na rozprawie, która odbyła się dnia 12 grudnia 2012 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, "najnowsze badania" wykazujące - według jej twierdzeń – [...], w żaden sposób nie podważają stanu faktycznego, ustalonego przez organy administracji publicznej i oceny sądu o prawidłowości tych ustaleń. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, uwzględnia bowiem stan sprawy istniejący na dzień wydania zakwestionowanego aktu, tj. [...]r. Tak więc przy rozstrzyganiu ocenia materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku prowadzonego postępowania. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.