II SA/Sz 1138/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia Danuta Strzelecka - Kuligowska /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Skarżący K. W. uprawnienia kombatanckie uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w [...] (zaświadczenie z dnia [...]r.) z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie od [...]r. do [...]r. w ramach służby w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Mając na uwadze dyspozycję zawartą w art. 25 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych, zgodnie z którą "pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 (..), decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] z dnia [...]r., utrzymaną w mocy decyzją nr [...] z dnia [...]r., K. W. został pozbawiony przysługujących mu uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę K. W. na w/w decyzję Kierownika Urzędu. W piśmie z dnia [...]r. K. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Wskazuje w nim, że przysługują mu uprawienia kombatanckie z tytułu służby w Armii Krajowej. wniosek ten podtrzymał pismem z [...]r. W uzupełniającym piśmie z dnia [...]r. K. W. wskazał, że świadkowie B. S., L. L., J. J., którzy mogą potwierdzić jego służbę w [...]r. w Armii Krajowej mieszkali we wsi [...] gmina [...] pow. [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 154 § 1 kpa w związku z art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t. j. Dz.U. z 2002r. Nr 42 poz. 371 z późno zm./, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, co potwierdzają obiektywne dowody z dokumentów w postaci akt ZBOWiD wydanych przez Zarząd Wojewódzki w [...] i zaświadczenie Wojewódzkiej Komendy Milicji Obywatelskiej w [...] nr [...] z dnia [...]r., w którym stwierdzono, że skarżący pełnił służbę w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej i w okresie od [...]r. do [...]r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią dyspozycji przepisu art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego należało skarżącego pozbawić uprawnień kombatanckich. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 wskazanej wyżej ustawy, warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Podnoszona przez skarżącego okoliczność służby w Armii Krajowej nie została w żaden sposób przez niego udowodniona. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego członkowstwo w AK (skarżący przywołał jedynie nazwiska [...] osób, które służyły w AK, jednakże nie jest to wystarczającym dowodem wnioskowanej przez Zainteresowanego działalności kombatanckiej). Nadto organ zwraca uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...]r. podpisane przez Prezesa Zarządu Koła Międzygminnego ZBoWiD w [...] i wiceprezesa Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w [...], z którego wynika, że K. W. zwolnił się z MO w [...]r. na własną prośbę, a nie - jak twierdzi obecnie - został zwolniony za przynależność do Armii Krajowej. Kierownik Urzędu podkreśla także, iż kwestia wnioskowanej służby K. W. w AK była już przedmiotem analizy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie zaś z art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył K. W. W skardze odkreśla, że w okresie II wojny światowej działał w AK i organ orzekający winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w ZBoWiDzie w [...]. Skarżący tego nie może uczynić, bo jest chory. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie zastępuje właściwego organu w merytorycznym orzekaniu co do istoty sprawy, lecz bada czy zaskarżony akt ( decyzja lub postanowienie) odpowiada przepisom prawa materialnego i przepisom procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) lub nie powoduje konieczności stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej samej ustawy (określanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) - sąd skargę oddala. Natomiast w przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja ( postanowienie) dotknięta jest istotną wadą prawną, sąd- odpowiednio do rangi stwierdzonego naruszenia prawa - taki wadliwy akt uchyla albo stwierdza jego nieważność. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem doszło w niej do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika, że w dniu [...]r. wpłynął wniosek skarżącego K. W. który domaga się ponownego rozpatrzenia sprawy uzasadniając go służbą w Armii Krajowej. Następnie K. W. w dniu [...]r. złożył wniosek o przywrócenie praw kombatanckich. Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. o pozbawieniu K. W. przysługujących mu uprawnień kombatanckich wydana na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tj. Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371/ stała się prawomocna, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] oddalił skargę. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w przypadku, gdy podanie strony nie może otrzymać biegu z uwagi na jego braki, a do takich zaliczyć trzeba brak wskazania w jakim trybie strona domaga się wzruszenia decyzji ostatecznej , organ powinien wezwać stronę do ich usunięcia /art. 64 § 2 kpa/. Skoro organ ustalił, że strona wniosła podanie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, to należało wyjaśnić czy podanie to jest wnioskiem o uchylenie lub zmianę tej decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub wznowienie postępowania, zgodnie bowiem z art. 16 § 1 Kpa decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Dopiero po wyjaśnieniu stronie - stosownie do wymogów art. 9 Kpa – przewidzianych w kodeksie przypadków i zasad wzruszania decyzji ostatecznej oraz po ustaleni rzeczywistej woli strony, organ powinien- odpowiednio do dokonanych ustaleń- przystąpić do rozpatrzenia wniosku. Nie można wykluczyć, że pisma skarżącego z dnia [...]r. i [...]r. są nowymi wnioskami o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej podczas działań wojennych. Wbrew twierdzeniom organu sprawa służby K. W. w AK nie była przedmiotem analizy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przywołanym przez organ wyroku NSA z dnia [...]r. sygn. akt [...], Sąd jedynie stwierdził, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach, mogły być kierowane w trybie art. 22 tej ustawy do dnia 31 grudnia 1998r. Zakwalifikowanie więc przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołanych wyżej pism skarżącego jako wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonych uchybień należało na podstawie art.145 § 1 pkt c, art. 152 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.