II SA/Sz 1146/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Starosty D. z dnia [...], odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w D. P. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] Starosta D odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na przekroczenie przez stronę terminu określonego w art. 148 §1 kpa oraz brak przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa warunkujących wznowienie postępowania. Od decyzji tej odwołał się K. J. wskazując, że została ona wydana w oparciu o błędne ustalenia. Poza tym nie mógł się zająć sprawą wcześniej, bo odbywał służbę wojskową. Organ II instancji odnosząc się do treści odwołania stwierdził, że zgodnie z wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, sprawa załatwiona taką decyzją nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątki stanowiąc w art. 16 § 1 kpa zdanie drugie, że w przypadkach wskazanych w tym kodeksie lub ustawach szczególnych, może nastąpić uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia jest nowym postępowaniem administracyjnym, odrębnym od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym). W toku postępowania wznowieniowego organ ocenia formalne podstawy wznowienia, tj. bada czy żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę (art. 147 kpa), czy powołuje ona podstawy wznowienia określone wart. 145 kpa oraz czy zachowany został termin, określony w art. 148 kpa, do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zachowanie tego terminu organ bada z urzędu. Ta część postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 2 kpa) lub decyzją o odmowie jego wznowienia (art. 149 § 3 kpa). Rozważania i czynności merytoryczne są na tym etapie niedopuszczalne. Tak więc zarzut w tym zakresie jest niezasadny. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania stanowi art. 148 § 1 kpa, z którego wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ I instancji w swojej decyzji obok art. 145 § 1 i art. 149 § 3, w podstawie prawnej nie powołał art. 148 kpa, przepis ten wskazał dopiero w uzasadnieniu. Nie miało to jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 kpa. Uchybienie tego terminu jest okolicznością dającą podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjął, że odwołujący powziął wiadomość o ewentualnych okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w chwili zakupu, tj. dnia 2 kwietnia 2005 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania K. J. wysłał listem poleconym dopiero 2 lipca 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które postanowieniem z dnia 11 lipca 2007 r. przesłało go do Starosty D. Ponieważ wniosek ten nie określał dokładnie czego domaga się odwołujący, organ I instancji pismem z dnia 17 lipca 2007 r. wezwał do sprecyzowania wniosku. W odpowiedzi K. J. wyjaśnił, że złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę ze względu na wady prawne i niezgodności z Prawem budowlanym, nie podając przy tym przesłanek wznowienia wynikających z art. 145 kpa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., VII SA/Wa 396/05). Stanowi to zatem ustawową przesłankę, którą organ powinien zbadać i ocenić. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowo przyjętej przez organ I instancji daty powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania jako dzień zakupu nieruchomości, tj. 2 kwietnia 2005r., stwierdził, że nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie, bo nawet uznanie, że strona dowiedziała się o tych okolicznościach dopiero w czerwcu 2006 r. to i tak wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 2 lipca 2007r. a więc z uchybieniem terminu ustawowego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył K. J. wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący odstąpił od uzasadnienia skargi, ponieważ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skargę należało uwzględnić. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte po złożeniu przez K. J. wniosku z dnia 4 lipca 2007 r. (data wpływu), który został złożony do niewłaściwego organu, tj. Samorządowego Organu Odwoławczego w S. Organ ten postanowieniem z dnia 11 lipca 2007 r. przekazał wniosek właściwemu organowi – Staroście Powiatu D. Starosta D. wezwał pismem z dnia 17 lipca 2007 r. K. J. do sprecyzowania wniosku w sprawie wznowienia postępowania, a mianowicie wyjaśnienia, czy dotyczy on wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę, czy też wznowienia postępowania dotyczącego zakończenia robót budowlanych i odebrania budynku do użytkowania. Po uzyskaniu wyjaśnienia od wnioskodawcy (pismo z dnia 24 lipca 2007 r. – data wpływu) Starosta D. wniosek dotyczący wznowienia postępowania dotyczącego zakończenia robót budowlanych i odebrania budynku do użytkowania, postanowieniem z dnia 30 lipca 200 r. przekazał do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w D. P. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją z dnia [...], Kierownika Urzędu w D. P., przyjął do rozpoznania. Decyzja z dnia [...] Starosta D. działając na podstawie art. 104 kpa, 149 § 3 w zw. z art. 145 kpa odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na przekroczenie przez stronę terminu określonego w art. 148 § 1 oraz brak przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa warunkujących wznowienie postępowania. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że K. J. nabył w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 2 kwietnia 2005 r. współwłasność przedmiotowego budynku jednorodzinnego. Organ uznał w związku z tym, że dzień nabycia nieruchomości jest tym dniem, którym powziął wiadomość o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia administracyjnego. Poza tym organ wskazał, że strona nie podała z jakiej przyczyny domaga się wznowienia postępowania administracyjnego. Stanowisko organu I instancji zaaprobował w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, wyjaśniają nadto, że termin, który strona wskazała w odwołaniu również nie daje jej prawa do wznowienia postępowania. Takie stanowisko organu odwoławczego aprobuje nieprawidłowe postępowanie organu I instancji. Organ ten z chwilą uzyskania wyjaśnienia (pismo z dnia 24 lipca 2007 r.), że strona domaga się wznowienia postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę, powinien był wskazać stronie treść przepisów dotyczących terminu i podstaw wznowienia do czego był zobowiązany na podstawie art. 6, 7 i 8 kpa. Organ tego nie uczynił i w konsekwencji przyjął, że strona nie wskazała podstaw wznowienia. W odwołaniu natomiast K. J. wskazał na dwie podstawy, a mianowicie na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, wyjaśniając nadto, że o podstawach dowiedział się w czerwcu 2006 r., a nie przy zakupie nieruchomości, jak przyjął organ I instancji. Organ odwoławczy nie poczynił w istocie żadnych ustaleń, ponieważ przyjął datę aktu notarialnego jako chwilę, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, uznając jednocześnie, że wyjaśnienia skarżącego, iż o podstawie wznowienia dowiedział się w czerwcu 2006 r. nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym organ winien przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonać prawidłowych, jednoznacznych ustaleń, co do chwili dowiedzenia się o podstawach wznowienia, a następnie stosownie do wyników tych ustaleń rozpatrzyć sprawę. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.