II SA/Sz 1199/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. A.-S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Decyzją z dnia (...( wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał współwłaścicielom nieruchomości o nr ewid. gr. (...( położonej przy ul. (...( w N.W.: K.P.-K. i B.P., Z.P., S.P., M.P., rozbiórkę przybudówki pełniącej funkcję kotłowni, wybudowanej samowolnie na terenie działki nr ewid. (...( przy ul. (...( w N.W. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej na skutek skargi B.A.-S. z dnia 19 kwietnia 2005 r., kontroli, ustalono, iż do istniejącego budynku mieszkalnego położonego na terenie działki nr ewid. (...( przy ul. (...( w N.W., została dobudowana przybudówka o funkcji mieszkalnej i funkcji technicznej - kotłownia, która posiada odrębne wejście z zewnątrz. W dniu kontroli K.P.-K., B.P. i M.P., oświadczyli, że w/w przybudówka została wybudowana w latach 1983-1985, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego zobowiązał w/w współwłaścicieli nieruchomości do przedłożenia, w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r., opinii kominiarskiej w sprawie prawidłowości funkcjonowania komina, znajdującego się w w/w kotłowni w/w przybudówki. W dniu 29 grudnia 2005 r. został złożony w. Inspektoracie protokół sprawozdawczo-opiniodawczy, sporządzony przez mistrza kominiarskiego J.W., z którego wynika, iż komin ten został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną. W toku postępowania administracyjnego B.A.-S. złożyła oświadczenie Z.S. z dnia 20 lutego 2006r., że w latach 1996-1997 uczestniczył przy budowie w/w przybudówki u p. P., natomiast w roku 2006 pomagał budować kotłownię, co świadczy, iż obiekt ten zbudowany został po 1 stycznia 1995r., a zatem mają do niego zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Przemawia też za tym brak tego obiektu na mapie przed 1995 r. Od ww. decyzji B.P. złożyła odwołanie zarzucając organowi I instancji nie uwzględnienie przedłożonych przez nią w toku postępowania oświadczeń sąsiadów, że kotłownia została wybudowana łącznie z częścią mieszkalną przed 1994r., jako wiata na opał. Wiata została zaadaptowana na kotłownię przez domurowanie komina i obudowanie ścianami istniejących fundamentów. Traktowanie dobudowanej kotłowni na innych prawach niż części mieszkalnej przybudówki jest nieuzasadnione i krzywdzące. Po rozpatrzeniu odwołania, Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia (...( wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami tryb postępowania w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych zależy od daty ich wybudowania. Jeśli obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995r. lub przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, to na mocy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., stosuje się przepisy dotychczasowe - czyli przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Z kolei, tryb postępowania w stosunku do obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej po 1 stycznia 1995r. określają art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane z 1994r. Należy zatem w toku postępowania precyzyjnie określić czas powstania samowoli budowlanej, który spowoduje przyjęcie właściwego trybu postępowania. Z akt postępowania wynika, iż Burmistrz Gminy N.W. pismem z dnia (...( poinformował organ I instancji, że właściciele działki oznaczonej nr ew. gruntu (...(, w roku 1988 przedłożyli wykaz nieruchomości zgłoszonych do celów podatkowych, wykazując budynek mieszkalny o pow. 56 m2 oraz budynek gospodarczy o pow. 37,5 m2. Dokumentacja kartograficzna dołączona do akt sprawy wskazuje, że ww. obiekty figurują na mapach Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w P. W toku postępowania odwoławczego p. Z.S. oświadczył, że nigdy nie brał udziału w pracach budowlanych na posesji Państwa P., a pismo złożone przez p. B.A.-S. jest kłamstwem. Natomiast p. B.P. do akt sprawy dołączyła oświadczenie B.S., B.B. i G.G., że przybudówka, będąca przedmiotem postępowania, została wzniesiona w latach 1983-1985. Ponadto do akt sprawy odwołująca się dołączyła inwentaryzację powykonawczą rozbudowy poddasza budynku mieszkalnego przy ul. (...( w N.W. sporządzoną w dniu 10 lipca 1992r. przez mgr inż. arch. W.K. Organ powiatowy, przyjmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, nie dowiódł, że kotłownia została wzniesiona po dniu 1 stycznia 1995r. Oświadczenie właścicieli, złożone do celów podatkowych, nie określa daty wzniesienia obiektu budowlanego, a jedynie datę zgłoszenia nieruchomości do celów podatkowych. Deklaracja podatkowa nie może zatem stanowić dowodu w tym postępowaniu. Sprawy podatkowe rządzą się swoimi prawami i nie mogą stanowić podstawy do orzekania w tej sprawie. Analogiczna sytuacja dotyczy kolejnego argumentu przedstawionego przez organ powiatowy. Brak budynku naniesionego na mapie, nie oznacza w myśl prawa budowlanego, że obiekt w rzeczywistości nie został wybudowany. Przesłanki przyjęte przez organ I instancji są chybione. Bezspornym pozostaje fakt, że do 10 lipca 1992r. tj. do dnia sporządzenia dokumentacji inwentaryzacyjnej, kotłowni nie było. Wnikliwa konfrontacja przedłożonych rysunków technicznych z dołączoną do akt dokumentacją zdjęciową pozwala na stwierdzenie, że rzuty elewacji obiektów (mieszkalnego i dobudówki) od podwórza nie posiadają charakterystycznego elementu dla kotłowni, jakim jest komin. Ponadto B.A.-S., inicjator tego postępowania, w zawiadomieniu złożonym w dniu 19 kwietnia 2005r. wniosła o: "przeprowadzenie kontroli komina spalinowego w budynku stanowiącym własność rodziny p. P., znajdującym się w N.W. przy ul. (...(, w którego sąsiedztwie zamieszkuję. Uzasadniam to tym, że ów komin wybudowany wraz z przybudówką (kilkanaście lat temu), która jest w części kotłownią, został prawdopodobnie wykonany bez wymaganych przepisami norm". Powyższe stwierdzenie najbliższego sąsiada wskazuje, że kotłownia mogła już istnieć w roku 1994, bo kilkanaście lat od daty złożenia zawiadomienia, to jest minimum – jedenaście. Z uwagi na powyższe rozbieżności w ocenie zebranego materiału dowodowego, mające istotne znaczenie dla przyjęcia właściwego trybu postępowania, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższą decyzję organu II instancji B.A.-S. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podała, iż zaskarżona przez nią decyzja wydana została w oparciu o zeznania współwłaścicieli nieruchomości pp.P., którzy dążąc do uniknięcia nakazu rozbiórki bądź uiszczenia opłaty legalizacyjnej utrzymują, że przedmiotowa część przybudówki powstała przed rokiem 1994, czego jednak nie potrafią udokumentować. Zdaniem skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezzasadnie podważa zasadność wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. decyzji o nakazie rozbiórki przybudówki w części dotyczącej kotłowni, stwierdzając, że mapy geodezyjne nie mogą służyć do jednoznacznego określenia daty powstania kotłowni, a także, że potwierdzone urzędowo zdeklarowanie posiadanych nieruchomości w ilości znacznie mniejszej od zastanych podczas wizji lokalnej także nie może zostać przyjęte jako podstawa do wydanej przez PINB w P. decyzji. Przyjmuje jednak za wiarygodną inwentaryzację powykonawczą rozbudowy poddasza na tym budynku mieszkalnym z roku 1992, sporządzoną przez jednego z członków rodziny Z.P., w której dopatruje się części przybudówki, lecz bez kotłowni. Zdaniem skarżącej – nasuwa się pytanie, czy art.75 §1 Kpa dopuszczający jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest z nim sprzeczne, został właściwie zastosowany przez organ odwoławczy. Brak jest powodu, dla którego z braku bardziej wiarygodnych dowodów, nie należałoby uznać urzędowo potwierdzonych dokumentów oznaczonych datą i pieczęcią, w których odczytać można, że aktualizacja map z 17 września 1999r. nie uwzględnia w/w kotłowni. Gdyby faktycznie istniała w tym okresie, to musiałaby zostać naniesiona na planie oraz zapisana w Księdze Ewidencji Robót Geodezyjnych - z uwagi na inwestycję, jaką w owym czasie prowadziła gmina N.W., dotyczącą sieci kanalizacyjnej. Z dokumentów wynika niezaprzeczalnie, iż działka nr (...( została zinwentaryzowana. W złożonym zgłoszeniu, które zainicjowało wszczęcie postępowania przez PINB w P., skarżąca poruszyła problem emisji spalin z komina spalinowego mieszczącego się w spornej kotłowni. Komin ten jest wykonany wadliwie, mimo rzekomo wykonanej kontroli przez mistrza kominiarstwa, potwierdzonej protokołem. W swoim odwołaniu p.P. bezzasadnie stwierdza, że nakaz rozbiórki kotłowni - przyczyni się do dysfunkcji części mieszkalnej budynku, gdyż budynek ten posiada dodatkowo dwa kominy, z których jeden na pewno jest czynny. Odpowiadając na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwość przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a). W świetle powyższej regulacji skargę uznać należało za nieuzasadnioną. Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, wydawaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Podstawę zastosowania tego przepisu przez organ odwoławczy jest ustalenie, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W rozpatrywanej sprawie przesłanki te zachodzą i zostały przez organ odwoławczy trafnie przywołane. Kwestią sporną o istotnym znaczeniu dla sprawy jest czas budowy wskazanego w zaskarżonej decyzji obiektu budowlanego, jakim jest przybudówka, w której mieści się kotłownia, wraz z kominem. Organ I instancji ustalając, iż miało to miejsce przed 1 stycznia 1995r. oparł się m.in. na przedłożonym przez skarżącą pisemnym oświadczeniu Z.S., który w dalszym toku postępowania – w postępowaniu odwoławczym - oświadczeniu temu zaprzeczył. Uczestniczka postępowania przedłożyła zaś oświadczenia innych świadków, twierdzących, iż przybudówka, stanowiąca kotłownię, została wybudowana przed 1 stycznia 1995r. Dowodów tych nie da się zweryfikować inaczej niż rzez przesłuchanie tych osób jako świadków, w trybie art. 83 kpa. Zakres tego postępowania uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa, co przemawia za tezą, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy mając na uwadze art. 151 P.p.s.a. – skargę należało oddalić. Dodatkowo wskazać należy, iż w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej B.A.-S. należy ściśle określić jego przedmiot i zakres. Z wniosku wszczynającego postępowanie wynika bowiem, iż skarżąca kwestionuje zgodność z prawem postawienia komina, który stanowi dla niej uciążliwość oraz techniczną prawidłowość jego wykonania. Wobec postępowania prowadzonego na wniosek organ powinien mieć na uwadze, że to właśnie konkretne żądanie strony określa ramy i zakres tego postępowania i podejmowane czynności wyjaśniające, mające na celu ustalenia faktycznych podstaw postępowania, powinny odnosić się do wskazanego przez wnioskodawcę postępowania przedmiotu. W postępowaniu prowadzonym przez organ na podstawie tego wniosku w centrum zainteresowania organu powinny być zatem roboty budowlane związane z budową tego komina a nie całej przybudówki, pełniącej funkcję kotłowni. Nie wyklucza to oczywiście prowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie robót lub wzniesionych obiektów budowlanych, wykonanych z naruszeniem prawa – jeśli organ nadzoru budowlanego ustali, że miało to miejsce.