II SA/Sz 1202/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K., J. K., J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K., J. K., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania Spółce A. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zniszczenie trzech drzew w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że skarżąca Spółka nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle oświadczeń zawartych w złożonym wniosku PPF oraz dostarczonych dokumentów wynika, że osiągniętego przez Spółkę dochodu (przychód pomniejszony o koszty) w latach 2011 – 2012 nie można określić jako niski, bowiem odpowiednio kształtował się na poziomie [...], podobnie jak posiadany przez nią majątek, w sytuacji gdy wysokość kapitału zakładowego została przez skarżącą określona na kwotę [...] mln zł, a środki trwałe wycenione na kwotę [...] zł. Jednocześnie sąd nie uwzględnił twierdzenia skarżącej Spółki, że niskie saldo jej rachunku bankowego pozwala stwierdzić, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu, bowiem dla oceny istnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy znaczenie ma nie tylko sytuacja finansowa na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale także sytuacja takiej jednostki we wcześniejszym okresie. Analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej skarżącej doprowadziła do uznania przez sąd, że skarżąca posiada jednak środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie zgadzając się z przedmiotowym postanowieniem złożyła na nie zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II OZ 410/13 oddalił zażalenie Spółki na opisane wyżej postanowienie. NSA podkreślił, że przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty nie mogły stanowić podstawy dla przyjęcia, że Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Uwzględniając zatem wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącą w latach 2011 – 2012 NSA stwierdził, że wojewódzki sąd właściwie ocenił, że skarżąca posiada dostateczne środki na poniesienie opłat sądowych w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki A. w przedmiotowej sprawie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 124). Dnia [...] skarżąca nadała do sądu skargę kasacyjną złożoną od powyższego wyroku. W odpowiedzi na wezwanie sądu, do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości [...] zł, strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podała, że wyniki prowadzonej przez nią w ostatnim okresie działalności gospodarczej nie pozwalają na wygospodarowanie kwot niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla bieżącej działalności Spółki, względnie bez konieczności doraźnego zbywania majątku znacznie poniżej jego rzeczywistej wartości. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok określiła na kwotę [...] zł natomiast wysokość zysku na kwotę [...] zł. Ponadto wskazała, że stan salda posiadanego rachunku bankowego na dzień [...] wyniósł [...] zł. Odnośnie innych danych dotyczących jej majątku wskazała na nieruchomość o wartości [...] zł (ustaloną w wyniku remanentu). Wezwaniem z dnia [...] sąd zobowiązał stronę skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - wyciągu z rachunku bankowego Spółki ze stanem za okres ostatnich 3 miesięcy; - wyciągu z księgi rachunkowej Spółki zawierającego zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (strat), wykaz aktywów i pasywów, ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej; - bilans za 2013 r.; - rachunek zysków i strat za 2013 r. Skarżąca w odpowiedzi nadesłała wyciąg z posiadanego konta bankowego za grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., a także zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2013 rok. Pozostałych dokumentów Spółka nie przedłożyła wyjaśniając, że nie prowadzi pełnej rachunkowości i nie sporządza bilansu oraz rachunku zysków i strat. Z wyciągu z konta bankowego wynika, że w miesiącu grudniu 2013 r. saldo końcowe Spółki wyniosło [...] zł, w styczniu 2014 r. - [...] zł, zaś w lutym 2014 r. - [...] zł. Ze zbiorczego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za rok 2013 wynika, że przychód w podanym roku wyniósł [...] zł, z kolei dochód [...] zł, zaś koszt uzyskania przychodu [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w tym samym zakresie należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia sądu z dnia [...]. Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą "P.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uwzględniony bowiem, w świetle zgromadzonego materiału, osiągnięty przez Spółkę dochód (przychód pomniejszony o koszty) w latach 2011 – 2012 nie można było określić jako niski, bowiem kolejno kształtował się na poziomie [...], podobnie jak posiadany przez nią majątek, w sytuacji gdy wysokość kapitału zakładowego została przez skarżącą określona na kwotę [...], a środki trwałe wycenione na kwotę [...]. Jednocześnie sąd nie uwzględnił argumentacji skarżącej, że niskie saldo jej rachunku bankowego pozwala stwierdzić, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie częściowym – gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. W orzecznictwie przyjęto, że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy P.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, dostępne w internecie). Skarżąca ponownie składając wniosek wskazała, że osiągnięty przez nią w 2013 r. dochód jest wyższy od osiągniętego w 2011 r. ([...]zł), a niższy od osiągniętego w 2012 r. ([...] zł). W ocenie sądu, w dalszym ciągu jednak nie można stwierdzić, że jest on niski bowiem kształtował się na poziomie [...] zł. Wartość posiadanego aktualnie przez spółkę majątku również należy uznać za znaczną, w sytuacji gdy kapitał zakładowy został ustalony na kwotę [...] zł, a wartość środków trwałych wyceniona na [...] zł. Na uwagę zasługuje fakt, że w porównaniu z poprzednią sytuacją majątkową, badaną podczas rozpoznawania pierwszego wniosku o prawo pomocy, został wykazany dodatkowy składnik majątku Spółki w postaci nieruchomości (działki) o wartości [...] zł (ustalony w wyniku remanentu). Ponadto w lutym 2014 r. saldo końcowe na rachunku skarżącej wyniosło [...] zł. Uwzględniając dane wynikające ze zbiorczego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2013 r. w tym wysokość dochodu należy stwierdzić, że wnioskodawczyni posiada dostateczne środki na poniesienie opłat sądowych w przedmiotowej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł. Brak jest zatem podstaw do uznania argumentacji Spółki, że wyniki prowadzonej w ostatnim okresie działalności nie pozwalają na wygospodarowanie kwot niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla jej bieżącej działalności. W tych okolicznościach powody, które poprzednio legły u podstaw odmowy przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy, nie uległy zmianie, zatem brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia [...]. Wobec powyższego stosownie do art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.