II SA/Sz 1209/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi C. U. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w[...] z dnia [...] r. Nr[...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej nie stwierdził u C. U. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...] w uchu lepiej słyszącym, obliczonym, jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132. poz. 1115). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że C. U. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] Centrum Leczenia i Profilaktyki w [...] i w dniu [...]r. otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania wymienionej choroby zawodowej. Wykonane trzykrotnie w tym ośrodku badania audiometryczne wykazały ubytek słuchu dla ucha lepiej słyszącego, tj. prawego oraz obustronny niedosłuch mieszany, przewodzeniowo-odbiorczy. W I audiogramie w uchu prawym w częstotliwości 1000 Hz stwierdzono ubytek [...], przy częstotliwości 2000 Hz - [...], przy częstotliwości 4000 Hz -[...], a średni ubytek słuchu wynosił [...] dB. W II audiogramie w uchu prawym, przy 1000 Hz stwierdzono ubytek słuchu [...] dB, przy 2000 Hz - [...]dB, przy 4000 Hz - [...] dB; średni ubytek słuchu wynosił [...] dB. W III audiogramie w uchu prawym przy 1000 [...]ubytek słuchu wynosił [...] dB, przy 2000 Hz - [...] dB, przy 4000 Hz - [...] dB, a średni ubytek wynosił [...]dB. Wykonano również tympanometrię, która wykazała tympanogram typu "E" ucha lewego, co świadczy o mieszanym tj. przewodzeniowo-odbiorczym ubytku słuchu. Rozpoznano niedosłuch typu mieszanego tj. przewodzeniowo- odbiorczy, który nie kwalifikuje się do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu - zawodowe uszkodzenie słuchu zawsze jest typu odbiorczego (ślimakowego). Stwierdzono także, iż z kart oceny narażenia zawodowego oraz informacji otrzymanych od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wynika, że zarówno na stanowiskach pracy kierowcy, jak i betoniarza, nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości charakteryzujących hałas. Wobec złożonego przez C. U. wniosku o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego w instytucie naukowo badawczym, został on zbadany w dniu [...] r. w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Również w tym ośrodku nie stwierdzono wymienionej wyżej choroby zawodowej. Rozpoznano natomiast ubytek słuchu typu mieszanego ucha prawego, ubytek słuchu typu odbiorczego ucha lewego oraz uszkodzenie prawego błędnika. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej Instytut Medycyny Pracy w [...] podniósł, iż stwierdzone zmiany nie przedstawiają klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Wyniki przeprowadzonych badań audiometrycznych (audiometria tonalna, audiometria impedancyjna, pomiary słuchowych potencjałów wywołanych, elektro i videonystagmografia) wykazały asymetrię niedosłuchu ze znacznym upośledzeniem słuchu typu mieszanego w uchu prawym i towarzyszącą dysfunkcję prawego błędnika. Instytut stwierdził, że tego typu zmiany są zdecydowanie niecharakterystyczne dla następstw przewlekłego urazu akustycznego. Należy je łączyć ze zmianami w ogólnym stanie zdrowia (m. in. zmiany zwyrodnieniowe w szyjnym odcinku kręgosłupa), z powodu których przyznane zostały świadczenia rentowe, przebytym urazem głowy oraz wypadkiem przy pracy (w [...] r.), związanym z nagłym pogorszeniem się słuchu ucha prawego. Instytut wskazał też, iż z karty oceny narażenia zawodowego i informacji środowiskowych Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na stanowiskach pracy badanego (m.in. kierowcy, pomocnika malarza, robotnika budowlanego, betoniarza) wynika ponadto, że nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych natężeń hałasu. Organ I instancji stwierdził ponadto w uzasadnieniu decyzji, że natężenia hałasu na stanowisku kierowcy w [...] (ostatnim miejscu pracy C. U.) wynosiło [...] dB(A). W pozostałych zakładach nie wykonywano pomiarów natężenia hałasu. W związku z tym do oceny narażenia zawodowego wykorzystano pomiary natężenia hałasu na stanowisku kierowcy różnych samochodów ciężarowych w innych zakładach pracy, których wyniki wahały się od [...]dB(A) do [...]dB(A), krotność NDN mniejsza od [...]. Wobec tego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, iż C. U., będąc zatrudniony głównie na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i dostawczego, nie był narażony na działanie hałasu, którego natężenia przekraczałyby normatywy higieniczne. W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w uzupełniającym piśmie z dnia [...] r. C. U. podniósł, że wyniki badań audiometrycznych wykazane w orzeczeniu lekarskim nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] r. wskazują ubytek słuchu dwukrotnie powyżej [...] dB (I audiogram [...] dB, III audiogram [...]dB), a znacznie odbiegający od tych pomiarów wynik II audiogramu ([...] dB) zapewne przekracza błąd statystyczny. Takie zróżnicowane wyniki badania, zdaniem odwołującego się, nie pozwalają na jednoznaczne określenie progu ubytku słuchu. Ponadto C. U. wskazał, że stwierdzony w orzeczeniach lekarskich jak i w zaskarżonej decyzji "obustronny niedosłuch mieszany, tj. przewodzeniowo-odbiorczy", stoi w sprzeczności z orzeczeniem lekarskim biegłych sądowych w sprawie o sygn. akt [...], w którym przyjęto, iż "w uchu prawym uszkodzenie słuchu nosi charakter ślimakowy", oraz: "diagramy słuchu z okresu kilku lat przedstawiają obraz postępującego upośledzenia słuchu, obecnie już o typie mieszanym w uchu prawym" - co zdaniem skarżącego, pozwala przyjąć, że ubytek słuchu jest typu ślimakowego. Dalszy rozwój (postępowanie) choroby zbliża stan zmian chorobowych do charakteru przewodzeniowo-odbiorczego. Nie podlega jednak wątpliwości, że powodem procesu chorobowego była utrata słuchu typu ślimakowego. W odwołaniu C. U. zarzucił też, że w okresie ostatnich [...] lat pracował na stanowisku kierowcy-pracownika fizycznego przy robotach betoniarskich, w sytuacji zagrożenia hałasem jak też towarzyszącym wibracjom, lecz przeprowadzone badania natężenia hałasu (z wykazanym wynikiem [...] dB(A)) nie były dokonane przy zachowaniu należytej staranności - w badaniach pominięto wskazane przez C. U. w piśmie z dnia [...] r. do Państwowej Inspekcji Pracy miejsca szczególnie zagrożone hałasem. Do odwołania załączono kserokopię wymienionego pisma do PIP, świadectwa pracy z dnia [...] r. i orzeczenia lekarskiego biegłych sądowych z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 1 pkt 1 k.p.a. w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132. poz. 1115), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przytaczając w uzasadnieniu swej decyzji przebieg pracy zawodowej C. U., organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na brak pomiarów natężenia hałasu w zakładach pracy, w których był zatrudniony skarżący (poza [...]R. S. w S.) organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, wykorzystał pomiary na stanowisku kierowcy różnych samochodów ciężarowych i dostawczych, wykonane w innych zakładach pracy. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że C. U. będąc zatrudniony głównie na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i dostawczego nie był narażony na działanie hałasu, którego natężenia przekraczałyby normatywy higieniczne. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, o których mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.08.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), wynika natomiast, iż za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy, przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m. in. rodzaj, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. Wobec tego organ odwoławczy wskazał, że przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową, przy czym kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia ww. objawów z ekspozycją na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Oznacza to, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie ten warunek formalny nie został spełniony, bowiem jednostki orzecznicze medycyny pracy obu instancji, będące w myśl przepisu § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych, zgodnie potwierdziły, że rozpoznawane u C. U. zmiany chorobowe w narządzie słuchu nie są w myśl przepisów rozporządzenia zaliczane do chorób zawodowych. Podstawę decyzji państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Stwierdzane u C. U. objawy - zdaniem organu odwoławczego - wykluczają ich zawodowe pochodzenie, co także potwierdziły w swych orzeczeniach właściwe jednostki medycyny pracy obu instancji. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia odwołania i stwierdzenia u C. U. wnioskowanej choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] C. U. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako opartych na badaniach przeprowadzonych niezgodnie z przepisami oraz na niewłaściwej interpretacji przepisów. Skarżący podniósł, że zgodnie z przepisami wskazanymi w zaskarżonej decyzji badanie progu słuchu w uchu lepiej słyszącym powinno być dokonane w częstotliwościach: 1, 2 i 3 kHz, natomiast badania wykonane w WOMP (uwzględniane w obu decyzjach) przeprowadzone były przy częstotliwościach: 1, 2 i 4 kHz - co musiało wpłynąć na zniekształcenie wyników badań. Ponadto średnia arytmetyczna progu słuchu wyliczana ma być z trzech zróżnicowanych częstotliwości (1, 2, 3 kHz), a nie z trzech przeprowadzonych audiogramów. Skarżący wskazał przy tym, że w dwóch audiogramach uzyskano wyniki [...]dB - co oznacza, iż w tym zakresie warunek wymieniony w poz. 21 wykazu chorób zawodowych został spełniony. Wobec tego, że jedna z trzech prób wykazała ubytek [...] dB - wyniki tego pomiaru należało odrzucić, a nie ponownie uśredniać wyniki z trzech pomiarów. Skarżący uważa również, że nadinterpretacją jest przekonanie, iż wykazane w orzeczeniach lekarskich mieszane podłoże utraty słuchu (o charakterze przewodzeniowo-odbiorczym) wyklucza uznanie utraty słuchu, które wskutek uciążliwego hałasu ma charakter ślimakowy - bez wątpienia utrata słuchu u skarżącego miała również charakter typu odbiorczego. Zresztą nie mogła mieć jedynie typu odbiorczego, gdyż jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący doznał w wyniku wypadku przy pracy w [...] r. uszkodzenia błony bębenkowej, tj. uszkodzenia słuchu typu przewodzenia. W badaniach lekarskich ujawniono więc u skarżącego typ mieszany przewodzeniowo-dbiorczy utraty słuchu, gdyż wcześniejszy wypadek przy pracy spowodował uszkodzenie ucha środkowego (typ przewodzeniowy), a dalsze przebywanie w warunkach hałasu (i to powyżej [...]dB) spowodowało uszkodzenie słuchu w zakresie ucha wewnętrznego (typ odbiorczy). W związku z tym skarżący uważa, że wykazywanie przez organy i jednostki medyczne, iż rodzaj jego schorzenia uniemożliwia zakwalifikowanie do choroby zawodowej, która zgodnie ze wskazaniem w przepisach ma charakter uszkodzenia ucha wewnętrznego, a skarżący cierpi na oba rodzaje uszkodzenia (tj. typ mieszany przewodzeniowo-odbiorczy), jest nielogiczną nadinterpretacją przepisu. Skoro bowiem uprzednio doszło do uszkodzenia słuchu typu przewodzeniowego, to dalsze narażenie na hałas mogło spowodować ubytek słuchu tylko typu mieszanego - skarżący nie mógł więc spełnić tylko i wyłącznie warunku uszkodzenia słuchu typu odbiorczego. Skarżący zarzucił ponadto, iż praktycznie nie wykonano pomiarów natężenia hałasu w ostatnim miejscu pracy skarżącego (...), "wykonując je wręcz pro-forma" i w warunkach uzgodnionych z pracodawcą, przy pełnej świadomości, że w zakładzie pracy tym nie były robione pomiary w sposób ciągły. Nie mając odniesienia do rutynowych, okresowych pomiarów hałasu należało wykonać pomiary we wszystkich możliwych rodzajach wykonywanej produkcji - natomiast wybrano warunki najmniej obciążone hałasem, zgodnie z życzeniem pracodawcy. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy dołączył do akt sprawy korektę orzeczenia lekarskiego WOMP w [...]nr [...]z dnia [...] r., w którym badaną częstotliwość 4000 Hz zamieniono na 3000 Hz, oraz pismo przewodnie WOMP z [...] r. wyjaśniające, iż powstały w orzeczeniu "błąd jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej". Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga zasadnie zarzuca organom obu instancji nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, a to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz wszechstronne wskazanie w uzasadnieniu decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ rozstrzygając sprawę, w tym także odniesienie się do argumentów podnoszonych przez stronę, jest szczególnie wymagane w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej. W tego typu sprawach decydujące znaczenie mają bowiem orzeczenia instytutów medycznych oraz wyniki badań specjalistycznych, w których zawarte są określenia i stwierdzenia nie w pełni zrozumiałe dla przeciętnego obywatela. Postępowanie administracyjne, które nie odpowiada powyższym wymogom, nie pogłębia więc zaufania obywatela do organów Państwa. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie została należycie wyjaśniona jedna z zasadniczych kwestii, tj. stopień narażenia skarżącego na hałas w [...] R. S. w [...]. We wszystkich orzeczeniach medycznych oraz obu decyzjach organów administracji stwierdza się, że skarżący "nie był narażony na działanie hałasu, którego natężenia przekraczałyby normatywy higieniczne". Kwestionując to stwierdzenie skarżący podnosił w odwołaniu i skardze, że w okresie jego pracy w ww. wytwórni nie były wykonywane pomiary natężenia hałasu, natomiast pomiary wykonane przez PSSE w [...] w dniu [...]r., na jego żądanie skierowane do PIP, były wykonane niewłaściwie, tj. nie zbadano poziomu hałasu we wskazywanych przez niego miejscach, w których ten hałas jest największy. Wyniki tych pomiarów zostały przedłożone do akt sądowych przez skarżącego wraz z jego pismem z dnia [...] r., a brak tych wyników w aktach administracyjnych nie pozwala na jednoznaczna ocenę, czy wszystkie instytucje wydające orzeczenia w tej sprawie miały dostęp do tych wyników. Wprawdzie w decyzjach obu organów wskazano, że natężenie hałasu "na stanowisku kierowcy" w [...] wynosiło [...] dB(A) - a więc przytoczono wynik ustalony w badaniach z [...] r., jednak z tych badań wynika, że dokonywano pomiarów hałasu na stanowiskach pracy betoniarzy, a nie na stanowisku kierowcy. Skarżący podnosi też właśnie ten brak badania na stanowisku kierowcy pojazdu w którym on pracował. Nie wyjaśniono też wątpliwości podnoszonej przez skarżącego, co oznacza uwaga zawarta w omawianych wynikach pomiarów hałasu, iż "pracownik jest zaopatrzony w ochronnik słuchu", skoro skarżący takim ochronnikiem nie dysponował oraz, czy uwaga ta znalazła odbicie w wynikach pomiarów, tj. czy nie zniekształciła rzeczywistych wyników natężenia hałasu. Nie jest też jasne, ile razy badano natężenie hałasu w wytwórni prefabrykatów betonowych, bowiem akta administracyjne nie zawierają takich wyników, natomiast skarżący na rozprawie oświadczył, iż hałas był mierzony dwukrotnie. Również sposób badania słuchu i ustalenie wyników pomiarów w WOMP w [...] budzi istotne zastrzeżenia. Wprawdzie skarżący dopiero w skardze podniósł zarzut dokonywania tych badań niezgodnie z przepisami, tj. przy częstotliwościach 1000, 2000 i 4000 Hz, zamiast 1000, 2000 i 3000 Hz (1, 2 i 3 kHz), to jednak ta niezgodność powinna być dostrzeżona zarówno przez instytut medyczny II instancji jak i przez organy administracji. Oznacza to zatem, że te wymienione podmioty przyjmowały za podstawę swych rozstrzygnięć także wyniki nieprawidłowo przeprowadzonych pomiarów albo rozpatrzyły te wyniki nie dość wnikliwie. Wprawdzie po zapoznaniu się ze skargą organ odwoławczy zwrócił się do WOMP o wyjaśnienie tej nieprawidłowości, a następnie dołączył do akt sprawy orzeczenie-korektę oraz pismo wyjaśniające WOMP, iż wpisanie w orzeczeniu liczby 4000 Hz zamiast prawidłowej 3000 Hz jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, jednak takie rozstrzygnięcie tego problemu nie jest zadowalające zarówno z uwagi na etap, na którym ono nastąpiło (już po wydaniu decyzji ostatecznej), jak i przede wszystkim na sposób - organ odwoławczy w żaden sposób nie zweryfikował zasadności oświadczenia WOMP o "oczywistej omyłce pisarskiej". Tym samym nie jest też możliwe dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że stwierdzenie w orzeczeniu WOMP, iż pomiar ubytku słychu wykonano w 4000 Hz "uznaje za oczywistą omyłkę pisarską". Nie wskazano też w orzeczeniach lub decyzjach, na jakiej podstawie uznano prawe ucho skarżącego za "lepiej słyszące", zwłaszcza, że w [...] r. doznał on uszkodzenia tego ucha w wypadku przy pracy i na rozprawie sądowej oświadczył, że lepiej słyszy lewym uchem. Ponadto zarówno jednostki medyczne, jak i organy obu instancji, nie wyjaśniły zasadności (poprawności) sposobu wyliczenia przez WOMP "średniej arytmetycznej" progu słuchu, o której mowa w poz. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132. poz. 1115). Wprawdzie i tę kwestię skarżący podniósł dopiero w skardze, jednak wskazywana wyżej potrzeba wszechstronnego wyjaśniania specjalistycznej problematyki medycznej występującej w sprawie o chorobę zawodową nakazuje, aby i ta kwestia była wyjaśniona w orzeczeniu lub w decyzjach. W szczególności nie wyjaśniono, dlaczego średnią arytmetyczną obliczano z trzech audiogramów, a nie z jednego (dla trzech częstotliwości: 1, 2 i 3 kHz) i ewentualnie, dlaczego nie odrzucono wyniku znacznie odbiegającego od dwóch pozostałych - czy nie był on np. spowodowany błędem pomiaru. Również zasadnicza dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestia charakteru (typu) ubytku słuchu skarżącego nie została należycie rozważona i wyjaśniona w uzasadnieniach orzeczeń lekarskich i decyzji obu organów. Instytut Medycyny Pracy w [...] rozpoznał wprawdzie u skarżącego ubytek słuchu typu mieszanego ucha prawego, ubytek słuchu typu odbiorczego ucha lewego oraz uszkodzenie prawego błędnika, jednak w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano, że stwierdzone zmiany nie przedstawiają klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Uznano też, że tego typu zmiany są zdecydowanie nie charakterystyczne dla następstw przewlekłego urazu akustycznego - należy je łączyć ze zmianami w ogólnym stanie zdrowia (m. in. zmiany zwyrodnieniowe w szyjnym odcinku kręgosłupa), z powodu których przyznane zostały świadczenia rentowe, przebytym urazem głowy oraz wypadkiem przy pracy ([...] r.), związanym z nagłym pogorszeniem się słuchu ucha prawego. Ponadto w swym rozstrzygnięciu Instytut powołał się na dokumentację sprawy, stwierdzając, że na stanowiskach pracy badanego nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych natężeń hałasu. Zauważyć należy, że w orzeczeniu lekarskim biegłych sądowych dołączonym do odwołania stwierdzono, że "w uchu prawym uszkodzenie słuchu nosi charakter ślimakowy", przy czym "diagramy słuchu z okresu kilku lat przedstawiają obraz postępującego upośledzenie słuchu, obecnie już o typie mieszanym w uchu prawym". Skoro zatem IMP w [...] stwierdził uszkodzenie słuchu w uchu lewym o charakterze ślimakowym (odbiorczym), natomiast w uchu prawym uszkodzenie o charakterze mieszanym (czyli zarówno przewodzeniowym jak i odbiorczym), natomiast biegli sądowi stwierdzili, że w uchu prawym uszkodzenie słuchu nosi charakter ślimakowy, "obecnie już" (wskutek postępującego upośledzenia) o typie mieszanym - to należało wnikliwiej rozważyć, czy (jak podnosi skarżący) taki charakter uszkodzenia słuchu w uchu prawym (przewodzeniowy wskutek wypadku przy pracy a następnie również odbiorczy wskutek narażenia na hałas w miejscu pracy - po uprzednim należytym obliczeniu jego natężenia) nie pozwala na przyjęcie, że istnieje "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem", o którym mowa w przepisie rozporządzenia Rady Ministrów. Wątpliwości bowiem powstają w sytuacji, gdy do istniejącego uszkodzenia słuchu o charakterze ślimakowym dochodzi uszkodzenie słuchu o charakterze odbiorczym (lub odwrotnie) - czy w takiej sytuacji, bardziej uciążliwej dla strony, nie jest możliwe stwierdzenie istnienia choroby zawodowej. Podnoszone więc przez skarżącego zarzuty dotyczące nadinterpretacji przepisu rozporządzenia Rady Ministrów (poz. 21 załącznika), związane z mieszanym charakterem uszkodzenia słuchu w uchu prawym powinny być więc dodatkowo wyjaśnione. Mając wszystko powyższe na względzie uznać należało, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego należało je uchylić. Z tego powodu przedwczesne byłoby dokonywanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt I sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.