II SA/Sz 1215/12

WyrokWSA w Szczecinie2013-05-22

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie A. i Spółka A. posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Darłowie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wykazując naruszenie ich indywidualnego interesu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi Stowarzyszenia A. i Spółki A., uznając, że nie wykazały one naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie. Brak wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który wpływałby negatywnie na ich sytuację prawną, skutkował brakiem legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. i Spółka A. zaskarżyły uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 10 maja 2012 r. Nr XXVI/177/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C-Darłówko Wschodnie. Skarżący zarzucili uchwale naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o lasach oraz niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Rada Miejska wniosła o oddalenie skarg, argumentując niewykazanie przez skarżących naruszenia ich interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Stowarzyszenia A. i Spółki A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2013r. sprawy ze skarg: - Stowarzyszenia A. - Spółki A. na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 10 maja 2012r. Nr XXVI/177/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C-Darłówko Wschodnie położonej na obszarze Gminy Miasto Darłowo – obszar C6 oddala skargi Rada Miejska w Darłowie w dniu [...] podjęła uchwałę Nr XXIV/151/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej położonej na obszarze Gminy Miasto – obszar, natomiast w dniu 10 maja 2012 r. uchwałę Nr XXVI/177/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C-Darłówko Wschodnie położonej na obszarze Gminy Miasto Darłowo – obszar C6. W dniu [...] do Rady Miejskiej wpłynęło pismo Stowarzyszenia A, działającego przez pełnomocnika radcę prawnego J. M., z dnia [...] wzywające – w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Radę do uchylenia wyżej wskazanych uchwał. Pismem z dnia [...] Przewodniczący Rady Miejskiej udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznając je za bezzasadne. Odpowiedź została doręczona radcy prawnemu J. M. w dniu [...]. W dniu [...], za pośrednictwem Rady Miejskiej, wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sformułowane w jednym piśmie skargi: 1) Stowarzyszenia A, 2) P. M., 3) R. L., reprezentowanych przez radcę prawnego J. M., na uchwałę z dnia 10 maja 2012 r. Nr XXVI/177/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C-Darłówko Wschodnie położonej na obszarze Gminy Miasto Darłowo – obszar C6, które w swej treści zawierały również skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 26 marca 2012 r. Nr XXIV/151/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej położonej na obszarze Gminy Miasto. Skargi na uchwały Rady Miejskiej zostały rozdzielone. Sprawa ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 10 maja 2012 r. Nr XXVI/177/2012 została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Sz 1215/12, a skarga na uchwałę z dnia 26 marca 2012 r. Nr XXIV/151/2012 została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Sz 214/12. Niezależnie od przekazanych skarg w dniu [...] za pośrednictwem Rady Miejskiej, wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga Spółki A. na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie Nr XXVI/177/2012 z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej położonej na obszarze Gminy Miasto. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 214/13. Wniesienie tej skargi poprzedzało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] skierowane do Rady Miejskiej ( ), a na które odpowiedział pismem z dnia [...]. Przewodniczący Rady Miejskiej (k.162 akt sadowych) uznając, że stawiany zarzut jest bezpodstawny, Odpowiedź ta została doręczona prezesowi zarządu Spółki A. Prawomocnym postanowieniem WSA z dnia [...] (sygn. akt II SA/Sz 1215/12) odrzucone zostały skargi P. M. i R. L. W tym stanie spraw, na rozprawie w dniu [...] Sąd połączył, na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi Spółki A. (sygn. akt II SA/Sz 214/13) ze sprawą ze skargi Stowarzyszenia A. (II SA/Sz 1215/12) i postanowił sprawy te prowadzić pod sygn. akt II SA/Sz 1215/12. W skardze Stowarzyszenia A. na uchwałę z dnia 10 maja 2012 r. podniesiono, że uchwałą tą dokonano zmiany sposobu zagospodarowania terenu, sprzecznie z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta ustalonych uchwałą Rady Miejskiej z dnia 8 lutego 2010 r. Nr XLI/360/10. Nadto uchwale zarzucono naruszenie : - zasad sporządzania planów zagospodarowania, dotyczących zawartości aktu planistycznego zarówno w części tekstowej jak i graficznej, a także standardów dokumentacji planistycznej określonych przepisami: art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, sprecyzowanych postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - art. 1 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieuwzględnienie wymogu, że zapisy planu miejscowego muszą uwzględniać istniejący sposób zagospodarowania terenu, - art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na tym, że zaskarżona uchwała nie zawiera ustaleń zgodnych z postanowieniami tych przepisów w zakresie ochrony środowiska oraz wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków jak i dóbr kultury współczesnej, - art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak zawarcia w części tekstowej planu opisu granic terenów o różnej planowanej funkcji i sposobu zagospodarowania terenów, brak opisów obiektów podlegających ochronie oraz sposobów ochrony, - art. 15 i art. 20 ustawy o lasach poprzez zawarcie w zaskarżonym planie zapisów o możliwości usunięcia drzew i krzewów bez sprecyzowania i oznaczenia miejsc w których takie usunięcia mogą nastąpić ani bez określenia dopuszczalnej liczby "usunięć" - w sytuacji, gdy usunięcia te dotyczą terenów leśnych, położonych w pasie nadbrzeżnym (w części w pasie ochronnym), co do których brak jest aktualnego planu urządzenia lasu. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Wskazując na uprawnienia Stowarzyszenia A. do wniesienia powyższej skargi pełnomocnik podał, że Stowarzyszenie A. zrzesza i reprezentuje mieszkańców, którzy są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w obszarze objętym zaskarżonym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie tegoż obszaru. Nadto nadmienił, że Stowarzyszenie ma legitymację do występowania w postępowaniach administracyjnych na rzecz i w interesie społeczności lokalnej, w tym także na rzecz swoich członków. W skardze wniesionej przez Spółki zarzucono zaskarżonej uchwale rażące naruszenie prawa polegające na niezgodności jej ustaleń ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta w zakresie postanowień dotyczących uwarunkowań rozwoju oraz kierunków i zasad zagospodarowania przestrzennego a także naruszenie: - art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wobec przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne gruntów (tj. pod zabudowę budynkami zamieszkania zbiorowego-hotele i zabudowę mieszkaniową wielorodzinną), które nie zostały oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki bądź grunty o najniższej przydatności produkcyjnej, - art. 1 pkt 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju wobec przeznaczenia w planie miejscowym obszarów lasów leżących w pasie nadbrzeżnym na cele nieleśne, - art. 13 ust. 1 ustawy o lasach poprzez zaniechanie obowiązków wynikających z powyższej normy. Uzasadniając swój interes prawny do zaskarżenia uchwały Spółka A. powołała się na okoliczność, że jest właścicielem nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem objętym postanowieniami planu, tj. działki nr [...] oraz działki nr [...] o powierzchni, obręb, zabudowanych ośrodkiem wypoczynkowym. W ocenie skarżącej, postanowienia wprowadzone przez uchwałę wywierają bezpośredni wpływ na prowadzoną przez nią działalność gospodarczą. Nadto wniesienie skargi podyktowane jest troską o ochronę środowiska naturalnego, w tym krajobrazu i lasu znajdującego się w tym rejonie. Spółka A. wyjaśniła, że przedmiotowy teren charakteryzuje się nie tylko wartościami i chronionymi walorami przyrodniczo-krajobrazowymi, dużą różnorodnością biologiczną, mikroklimatem o właściwościach leczniczych, ale przede wszystkim siedliskami leśnymi, leśno-parkowymi i roślinnością zaroślową. W odpowiedzi na wyżej opisane skargi, Rada Miejska wniosła o oddalenie skarg Stowarzyszenia A. oraz Spółki A. z uwagi na niewykazanie przez te podmioty naruszenia interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę. Na rozprawie, która odbyła się dnia [...] prezes Spółki A. R. L. podtrzymując skargę, podniósł, że interes prawny Spółki wynika z tego, że jest właścicielem nieruchomości, która przez drogę sąsiaduje z terenem objętym planem, a zmiana przeznaczenia tego terenu pod zabudowę kilku kondygnacyjnymi blokami, zagraża egzystencji Spółki jako właściciela ośrodka wczasowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wymaga podkreślenia, że wniesione do Sądu skargi oparte zostały o przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 101 ust.1 wyżej wskazanej ustawy "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Z cytowanego przepisu wynika, że wniesienie skargi do sądu wymaga spełnienia określonych prawem warunków formalnych, a jej skuteczność zależy od wystąpienia ustanowionych w nim przesłanek materialnych. Mając powyższe na względzie Sąd w pierwszej kolejności badał spełnienie warunków formalnych, ponieważ ich niespełnienie powoduje konieczność odrzucenia skargi w oparciu o stosowny przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Do wymogów formalnych w tym przypadku należy zaliczyć: 1) podjęcie zaskarżonego aktu przez organ gminy (uchwały lub zarządzenia) w sprawie z zakresu administracji publicznej, 2) poprzedzenie skargi wniesieniem do organu, który podjął kwestionowany akt, wezwania do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżonym aktem i bezskuteczność tego wezwania, 3) wniesienie skargi do sądu z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Darłowie Nr XXVI/177/2012 z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C-Darłówko Wschodnie położonej na obszarze Gminy Miasto – obszar , jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego. Ponadto z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wynika wprost, że uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zalicza się do zadań własnych gminy. Przechodząc do kolejnego wymogu formalnego wniesienia skargi wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie skargi Stowarzyszenia A. oraz Spółki A. zostały poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, odpowiednio pismem z dnia [...] oraz pismem z dnia [...]. Z akt sprawy wynika, że skargi zostały wniesione w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez Stowarzyszenie A. oraz Spółkę A. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem w terminie. Spółka bowiem otrzymała odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...], zaś wniosła skargę w dniu [...], natomiast Stowarzyszenie A. uzyskało odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...], a skargę wniosło w dniu [...]. Materialnoprawną przesłanką skargi opartej o przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, która musi być spełniona, aby wniesienie skargi było skuteczne stanowi, istnienie po stronie skarżących legitymacji procesowej. Dopiero bowiem przesądzenie o posiadaniu przez podmiot uprawnienia do złożenia skargi, umożliwia dokonanie oceny zgodności z prawem uchwały objętej skargi. Jak wynika z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, legitymacja do wniesienia skargi przysługuje temu, kto posiada interes prawny, który został naruszony zaskarżoną uchwałą. Ustawodawca wymaga więc zarówno posiadania interesu prawnego przez wnoszących skargę oraz jego naruszenia skarżoną uchwałą. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest norma prawa materialnego. Naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 205/09, z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1981/09 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę z zakresu administracji publicznej konieczne jest zatem wykazanie przez skarżący podmiot, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jego własny, indywidualny interes prawny lub uprawnienie i wykazanie, iż skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Tak więc, to na stronie skarżącej ciąży obowiązek określenia naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Sąd bowiem nie jest uprawniony do poszukiwania normy prawa materialnego, która naruszałaby interes prawny strony. W wyroku z dnia 16 września 2008 r., SK 76/06 (OTK-A 2008, nr 7, poz. 121) Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rozumiany w ten sposób, że umożliwia zaskarżanie aktów administracyjnych jedynie tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i 7 oraz 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji. Podkreślić należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nie każdy może wnieść skargę. W szczególności przepis ten nie daje prawa do kwestionowania uchwał organów stanowiących gminy, w tym postanowień planów zagospodarowania przestrzennego, podmiotowi występującemu w interesie publicznym. Również ewentualna sprzeczność takiej uchwały z prawem nie daje stronie skarżącej legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego jej interesu prawnego lub uprawnienia. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie warunkiem uznania skarg za wniesione skutecznie było wykazanie przez skarżących, tj. Stowarzyszenie A. oraz Spółkę A., że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w Darłowie Nr XXVI/177/2012 z dnia 10 maja 2012 r. został naruszony ich interes prawny lub uprawnienie. W ocenie Sądu, lektura skarg jak i wezwań do usunięcia naruszenia prawa dowodzi, że żaden z wyżej wskazanych skarżących nie posiada legitymacji procesowej uprawniającej do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Z uwagi na to, że w rozstrzygniętej sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1215/12, skargi zostały wniesione przez dwa odrębne podmioty, Sąd dla porządku i przejrzystości uzasadnienia uznał za właściwe dokonanie rozważań w przedmiocie legitymacji skargowej osobno, najpierw dla Stowarzyszenia A.,a następnie dla Spółki A. Mając na uwadze argumenty Stowarzyszenia A. odnoszące się do jego legitymacji procesowej, podkreślić należy, że wobec wyraźnego unormowania tej kwestii w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie mają do niej zastosowania przepisy art. 31 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267), dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej reprezentującej interesy innych osób (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2001 r. sygn. akt II SA 138/01, lex nr 55312). To, że Stowarzyszenie A. posiada uprawnienie do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w żaden sposób nie przesądza o posiadaniu uprawnienia do wniesienia skargi na akt planistyczny. Dla oceny legitymacji skargowej powyższa okoliczność pozostaje bez żadnego znaczenia, skoro przymiot strony w postępowaniu sądowym mającym za przedmiot uchwałę, kształtowany jest zupełnie odmiennie niż w postępowaniu administracyjnym. W świetle art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, skargę można wnieść w imieniu własnym lub też reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, jak już to wyżej zaznaczono, nie jest skargą powszechną, którą może wnieść każdy z powołaniem się na interes publiczny. Istotny jest tu własny interes prawny. Skarga wniesiona w imieniu własnym wymaga wykazania naruszenia własnego interesu prawnego, natomiast skarga wniesiona w imieniu grupy wymaga legitymowania się zgodą poszczególnych osób, wchodzących w skład tej grupy, do ich reprezentowania do złożenia skargi oraz wykazania interesu własnego tej grupy. Niemożliwe jest tym samym skarżenie uchwały z powołaniem się na interes bliżej nieokreślonej grupy osób. Brak jest więc podstaw do inicjowania przez stowarzyszenie skutecznej kontroli legalności uchwały organu gminy, poprzez powołanie się na fakt reprezentowania interesów osób, jedynie z uwagi na ich przynależność do wspólnoty samorządowej, czy organizacji społecznej, bez posiadania od tych osób stosownych upoważnień do działania w ich imieniu. W przedmiotowej sprawie mieszkańcy jak i członkowie Stowarzyszenia A., nie powierzyli skarżącemu Stowarzyszeniu A. zadania obrony ich naruszonego interesu w ramach jego uprawnień statutowych. W aktach sądowych sprawy brak jest upoważnień, które warunkowałyby uznanie, że Stowarzyszenie A. działa na rzecz i w interesie określonej społeczności lokalnej, w tym także swoich członków. W związku z tym uznać należy, że skarga została wniesienia przez stronę skarżącą wyłącznie w interesie własnym, co wymagało wykazania przez Stowarzyszenie naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego. Tymczasem skarżące Stowarzyszenie A. nie wskazało przepisu prawa materialnego, z którego mogłoby wywodzić swe uprawnienie lub prawo naruszone przez zaskarżoną uchwałę. W szczególności nie wykazało, aby przysługiwało mu prawo własności do nieruchomości, objętych postanowieniami skarżonego planu, co w przypadku wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przesądza o posiadaniu interesu prawnego. Ze skargi nie wynika także, aby przysługiwały mu w stosunku do tych nieruchomości inne prawa rzeczowe (wieczyste użytkowanie), czy też, aby łączył skarżącego z nieruchomościami objętymi planem jakikolwiek stosunek prawny. Siedziba Stowarzyszenia A. znajduje się w innej części miasta, a zatem nawet nie na nieruchomościach sąsiadujących w terenem podlegającym zmianie uchwałą planistyczną. Podkreślić należy, że bez znaczenia dla oceny legitymacji procesowej pozostaje okoliczność, że mieszkańcom, w tym i członkom Stowarzyszenia A., przysługują tytuły prawne do nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem, czy też sąsiadujących z tym obszarem, skoro brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że Stowarzyszenie A. działało w ich imieniu. Fakt, że Stowarzyszenie A. reprezentuje swoich członków i mieszkańców gminy, którzy mogą mieć legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie daje sam w sobie legitymacji tej organizacji do wniesienia takiej skargi. Powyższe przesądza o tym, że postanowienia kwestionowanej uchwały nie dotyczą bezpośrednio Stowarzyszenia A., a tym samym nie istnieje prawnie gwarantowana sytuacja po stronie skarżącego, która wymagałaby ochrony. Niewykazanie własnego interesu prawnego, uniemożliwia uznanie, aby mogło dojść do jego naruszenia w jakikolwiek sposób, co w rezultacie wyklucza możliwość istnienia uprawnienia do złożenia skargi. Przechodząc do oceny legitymacji procesowej do wniesienia skargi przez Spółkę A., przypomnieć należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego reguluje kwestie związane z przeznaczeniem i zagospodarowaniem nieruchomości. Może więc, ze swej istoty, ograniczać i naruszać prawa własności co do nieruchomości objętych planem. Niewątpliwie podmioty, będące właścicielami czy użytkownikami wieczystymi takich nieruchomości, posiadają interes prawny do kwestionowania planu. Nie sposób jednakże wykluczyć, że może dojść do naruszenia postanowieniami planu także interesu prawnego właściciela nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie obszaru, co do którego plan sporządzono, jeżeli ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. Takie stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyroki z dnia 1 września 2009 r., sygn. akt II OSK 900/09; z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2373/11; z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1940/10, wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa,gov.pl). W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka powołała się właśnie na fakt bycia właścicielem nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem objętym postanowieniami zaskarżonej uchwały planistycznej, jednakże nie wykazała, aby uchwała negatywnie wpłynęła na jej sferę prawomaterialną. Spółka nie wskazała przepisu prawa materialnego, który kształtowałby jej sytuację, a został naruszony przez organ gminy. Sam fakt, że skarżąca jest właścicielem działek nr[...], które znajdują się w sąsiedztwie obszaru objętym planem, nie przesądza o posiadaniu przez podmiot legitymacji procesowej do wniesienia skargi, jeśli strona nie wykaże naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez określenie w jaki sposób ustalenia planu wpływają na jej sytuację prawnomaterialną jako właściciela nieruchomości sąsiednich. Skarżąca nie wykazała, aby ustalenia planu w jakikolwiek sposób uniemożliwiały czy pozbawiały ją określonych uprawnień względem nieruchomości, co do których przysługuje jej prawo własności, czy też uniemożliwiły ich realizację albo nakładały na nią obowiązki, czy też zmieniały je. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia, aby zmiana dokonana planem, w tym co do przeznaczenia nieruchomości objętych planem na obszar zabudowy zamieszkania zbiorowego – hotele i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, wpłynęła negatywnie na sytuację prawną skarżącego poprzez uniemożliwienie mu korzystania czy rozporządzania nieruchomością. Powołanie się natomiast w skardze, na okoliczność, że ustalenia planu wywierają bezpośredni wpływ na prowadzoną przez Spółkę A. działalność rekreacyjną, na terenie należących do niej nieruchomości, stanowi o interesie faktycznym, a nie prawnym. Z interesem faktycznym mamy do czynienia wówczas gdy, podmiot jest wprawdzie zainteresowany wynikiem sprawy, ale swojego interesu nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku skargi Spółki A., gdyż brak jest przepisu prawa, któryby gwarantował określony status quo nieruchomości sąsiednich w kontekście społeczno-gospodarczego ich przeznaczenia. Również kwestie ochrony środowiska, co do terenu objętego planem, nie przesądzają o istnieniu indywidualnego interesu prawnego, lecz dotyczą co najwyżej interesu ogólnego, który – w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - nie może stanowić podstawy co wywodzenia legitymacji procesowej. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie ma żadnej gwarancji prawnej niezmienności krajobrazu. Tak więc, powołanie się na walory przyrodniczo-krajobrazowe, różnorodność biologiczną, mikroklimat o właściwościach leczniczych w żadnej mierze nie przesądza o możliwości poddania merytorycznej kontroli przez Sąd zaskarżonej uchwały. Reasumując należy stwierdzić, że skoro zarówno Stowarzyszenie A. oraz Spółka A. nie wykazały, aby zaskarżona uchwała naruszyła ich interesy prawne w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to należy uznać, iż skarżący nie mają legitymacji do zaskarżenia wskazanej w skardze uchwały. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło