II SA/Sz 1218/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 , ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł o czasowym odebraniu D. R. [...] oraz o przekazaniu ich do Przytuliska A. i obciążeniu D. R. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na mocy art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji podano, że pismem z dnia [...] r. Towarzystwo A. zawiadomiło Wójta Gminy o dokonanej interwencji u D. R. W trakcie jej przeprowadzenia stwierdzono poważne naruszenie ustawy o ochronie zwierząt. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że [...] są rażąco zaniedbane, a w szczególności wychudzone i brudne. Właścicielka nie dokonywała wymaganych przepisami weterynaryjnymi szczepień ochronnych. Z uwagi na brak karmy [...] atakowały ptactwo domowe z sąsiednich gospodarstw. Ponadto, stan zdrowotny [...] jest bardzo zły. D. R. wniosła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając jej, iż nie zawiera tytułu (nie określa czego dotyczy), została wydana [...] dni po włamaniu i kradzieży [...] oraz nie była poprzedzona postępowaniem administracyjnym. Odwołująca się wskazała, że organ I instancji podjął decyzję nie znając wszystkich dowodów w tej sprawie. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 2 pkt 10 i art. 7 ustawy o ochronie zwierząt utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego Wójt Gminy postąpił w myśl przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Kolegium przytoczyło treść art. 6 i 7 w/w ustawy wyjaśniając, że ustawa dopuszcza, w określonych sytuacjach, wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt, już po faktycznym odebraniu ich właścicielowi lub opiekunowi. Przytaczając brzmienie art. 107 § 1 k.p.a., który określa niezbędne elementy decyzji administracyjnej, organ uznał, że wśród wskazanych w tym przepisie elementów nie ma tytułu decyzji. Tak więc zarzut, że zaskarżona decyzja nie zawiera tytułu (czego dotyczy) jest chybiony. Zdaniem Kolegium, z akt administracyjnych wynika, że należące do D. R. [...] zostały pozbawione należytej opieki, znajdowały się w niewłaściwych warunkach bytowych, rażąco zaniedbane, wychudzone, brudne, nie był szczepione, głodzone atakowały ptactwo domowe z sąsiednich gospodarstw a stan zdrowotny zwierząt był bardzo zły. D. R. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie w całości - stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podała, że organ I instancji wydał decyzję nie znając wszystkich dowodów w sprawie. Decyzja nie została poprzedzona oceną jakiejkolwiek Komisji, która sprawdziłaby w jakich faktycznie warunkach przebywały [...], czy [...] były pozbawione opieki, czy były rażąco zaniedbane, brudne, głodne, czy atakowały ptactwo domowe z sąsiednich gospodarstw i czy były w bardzo złym stanie zdrowotnym. Organ I instancji wydał decyzję dnia [...] r., tj. [...] dni po włamaniu i kradzieży [...], nie będąc obiektywnym w sprawie. Do skargi D. R. załączyła oświadczenie złożone do Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] r. i kserokopię mandatu karnego z dnia [...] r. otrzymanego za popełnienie wykroczenie z art. 77 k.w. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z zasady tej, ustanowionej w art. 7 k.p.a., wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w pierwszej kolejności podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego a następnie rozpatrzyć ten materiał dowodowy. Ciężar dowodu z mocy art. 77 § 1 k.p.a. obciąża organ administracji. Powyższe reguły postępowania administracyjnego zostały w badanej sprawie całkowicie pominięte. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), podstawą orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia jest stwierdzenie, że zwierzę jest traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 cyt. ustawy, tzn. że wystąpił fakt znęcania się nad zwierzęciem przez który należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. W dalszej części tego przepisu wymieniono przykładowo sytuacje, które mieszczą się w definicji znęcania się nad zwierzętami, a są to m.in. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa (art. 6 ust. 1 pkt 10). Analizując przekazane do Sądu akta sprawy organów obu instancji, mające zawierać dowody potwierdzające fakt naruszenia przez skarżącą przepisów ustawy o ochronie zwierząt, należało stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego w istocie w ogóle nie zgromadzono. Z akt sprawy wynika, że jedynym dowodem poprzedzającym wydanie przez Wójta Gminy decyzji o czasowym odebraniu zwierząt od D. R. jest zawiadomienie Inspektoratu Towarzystwa A. z dnia [...] r. którym poinformowano organ o fakcie dokonania interwencji u D. R. W treści tego pisma podano, że "W trakcie przeprowadzonej interwencji stwierdzono poważne naruszenie ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r. Towarzystwo A. postanowiło odebrać [...] na podstawie art. 5 i 6 pkt 10 (...) i umieścić je w przytulisku A.". W oparciu o taką treść zawiadomienia Wójt Gminy podjął decyzję o odebraniu czasowym zwierząt argumentując ją tym, że [...] są rażąco zaniedbane, a w szczególności wychudzone, brudne i w bardzo złym stanie zdrowotnym. Ponadto, stwierdził, że właścicielka nie dokonywała wymaganych przepisami weterynaryjnymi szczepień ochronnych a z uwagi na brak karmy [...] atakowały ptactwo domowe z sąsiednich gospodarstw. Mając na uwadze cytowaną wyżej treść zawiadomienia z dnia [...] r. oraz brak w aktach innych dowodów, nie sposób wywieść w oparciu o jaki materiał Wójt Gminy ustalił stan faktyczny w sprawie. Akta sprawy nie zawierają ani protokołu z czynności dokonanych w trakcie odbioru zwierząt, protokołu z oceny stanu zwierząt, protokołu z oględzin miejsca chowu zwierząt oraz dowodów potwierdzających zarzut atakowania przez [...] ptactwa domowego sąsiednich gospodarstw, które to ataki wynikać miałby z faktu braku karmy dla [...]. Nie wiadomo w oparciu o jakie ustalenia organ uznał, że [...] były w bardzo złym stanie zdrowotnym. W aktach brak jest np. opinii weterynarza oceniającego stan zdrowotny odebranych zwierząt. Użyty przez organ argument o braku wymaganych szczepień ochronnych [...], bliżej nieokreślonymi przepisami weterynaryjnymi, również nie został poparty żadnym dowodem a przede wszystkim, w myśl ustawy o ochronie zwierząt, nie stanowi podstawy do orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt. Pomimo tych uchybień, braku dowodów mających potwierdzać zasadność podjętego rozstrzygnięcia, Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy koncentrując się głównie na wskazaniu obowiązujących przepisów prawa. Organy obu instancji nie przywołały w uzasadnieniu swoich decyzji żadnych dowodów w oparciu o które uznały konieczność podjęcia decyzji o czasowym odebraniu zwierząt a wobec braku takowych również w aktach sprawy należało uznać, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. We wniesionej skardze D. R. wniosła m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji nie podając jednak przesłanki w oparciu o którą sformułowała swe żądanie. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Art. 156 § 1 k.p.a. do wad skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji zalicza sytuację w której decyzja: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Oceniając zaskarżone decyzje Sąd uznał, że pomimo istotnego naruszenia przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, działanie to niewyczerpywało przesłanek uzasadniających stwierdzenie ich nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II podjęto na mocy art. 152, zaś orzeczenie zawarte w pkt III wyroku, w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zostało wydane w oparciu o art. 200 w/w ustawy.