II SA/Sz 1224/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. na Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej Przedsiębiorstwa A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Zarządu Zlewni w G., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej jako "organ", informacją z dnia [...] r nr [...], ustalił na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. 2017 r. poz. 1566 i 2180), dalej jako "u.p.w.", wysokość opłaty stałej za usługi wodne nr [...] G. [...], Przedsiębiorstwu [...] w K. P., dalej zwaną "skarżącą". Opłata stała w wysokości [...] zł, została ustalona na podstawie decyzji z dnia [...] r., nr [...], za okres od dnia 8 czerwca 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., w tym [...] zł za odprowadzanie ścieków (wód popłucznych). Organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 1017 r. poz. 2502). Opisał również przyjęty sposób wyliczenia jej wysokości wskazując, że została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 207 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...] m3/s. Skarżąca, pismem z dnia 10 września 2018 r., złożyła reklamację, kwestionując sposób obliczenia opłaty. W uzasadnieniu podniosła, że w przedstawionej informacji nie uwzględniono wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 555/18, który wskazuje, że wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w., zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., należy rozstrzygnąć na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty, tzn. do ustalenia opłaty za usługi wodne należy przyjąć średnią roczną wartość odprowadzonych ścieków z decyzji wodnoprawnej z dnia [...] r., nr [...], wynoszącą 100 m3/rok (równoważną średniemu przepływowi dobowemu [...] m3/d), co odpowiada wartości [...] m3/s, zamiast wartości [...] m3/s przedstawionej w informacji. Organ nie uznając reklamacji, decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 k.p.a., za okres od dnia 8 czerwca 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., określił opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W uzasadnieniu organ wywiódł, że przedmiotowa opłata została wyliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w., gdzie wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Nadmienił również, że ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków w jednostce czasu. Opłata stała jest zatem, zdaniem organu, odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok. W myśl powyższego opłatę stałą ustalono zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] r., nr [...], w tym przypadku jest to maksymalny zrzut m3/s. Jednocześnie organ poinformował, że przytoczony w reklamacji wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 555/18 z dnia 1 sierpnia 2018 r. nie jest wyrokiem ostatecznym, bowiem Zarząd Zlewni złożył skargę kasacyjną. Organ nadmienił również, że skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r. na odprowadzenie ścieków oczyszczonych - wód popłucznych do ziemi ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G. w ilości [...] m3/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Organ stwierdził równocześnie, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca go do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 8 czerwca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., która wynosi [...] PLN, za odprowadzenie ścieków oczyszczonych - wód popłucznych do ziemi albowiem reklamacja skarżącej nie została uznana przez Dyrektora Zlewni, a także, że określenia wysokości opłaty stałej dokonał w oparciu o normy prawne wynikającą z art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi wyrażonej w m3/s. Z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi. W badanej sprawie opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym i wynoszącego [...] m3/s ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G. . Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję do sądu administracyjnego, wskazując, że argumenty powołane w niej nie znajdują uzasadnienia w stanie prawnym i faktycznym i wniosła o uchylenie w całości decyzji organu z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 271 ust. 5 u.p.w. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez niewłaściwe naliczenie opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią ww. przepisu wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Podniosła także, że organ naliczył opłatę za odprowadzanie wód popłucznych (ścieków) do wód i do ziemi odnosząc się do decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r. znak [...] Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że spółka nie uzdatnia wody w G. , a jedynie przesyła wodę surową pobraną ze studni H2 i H3 do stacji uzdatniania stacji pomp w K. . Tam natomiast, powstałe ścieki (wody popłuczne) są odprowadzane do zamkniętych systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczane w oczyszczalni w M. . Biorąc pod uwagę powyższe wskazała, że nie ma zatem podstawy do naliczenia opłaty stałej w G. zgodnie z treścią art. 271 ust. 5 u.p.w. Nadto nadmieniła, że naliczenie opłaty stałej z tytułu odprowadzenia ścieków w G. jest nieprawidłowe. Oprócz tego, że nie są tam odprowadzane wody popłuczne, to decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy skarżącej, tylko Gminy K. . Stanowiło to okoliczność, której organ nie uwzględnił w toku postępowania administracyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę z dnia 26 października 2018 r. podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wskazał ponadto, że zarzut skarżącej, iż pozwolenie z dnia [...] roku, nr: [...] nie dotyczyło skarżącej, jest bezzasadny. Pozwolenie bowiem zostało wydane na wniosek i udzielone skarżącej na odprowadzanie ścieków przemysłowych. Uznał również za błędne powołanie się przez skarżącą na pozwolenie nr [...] i zarzut braku uzdatniania wody w miejscowości G. , a tym samym bezzasadność naliczania opłaty stałej, ponieważ przedmiotowe pozwolenie nie ma związku z wystawioną opłatą za zrzut ścieków w miejscowości G. . Jednocześnie, po wnikliwej analizie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., organ zauważył, że dopuścił się oczywistej omyłki w wystawionej w dniu [...] roku informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], G., [...] nr [...] oraz w decyzji z dnia [...] roku, nr [...], polegającej na przyjęciu do obliczenia opłaty stałej za zrzut ścieków daty wydania pozwolenia, tj. [...] r., zamiast daty, w której pozwolenie to stało się ostateczne, tj. [...] r. W związku ze zmianą tego parametru uległa też zmniejszeniu opłata stała za zrzut ścieków obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 187 dni i maksymalnego zrzutu określonego w/w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...] m3/s. Organ wskazał, że po dokonaniu korekty wyliczona opłata wynosić powinna [...] zł, a ponadto zauważył, że skarżąca nie podniosła zarzutu przyjęcia do obliczenia opłaty stałej za usługi wodne omyłkowej ilości dni w swojej reklamacji z dnia 10 września 2018 roku, jak również w skardze od decyzji z dnia [...] roku. Z uwagi natomiast na fakt wniesienia skargi organ pozostawił rozwiązanie tej kwestii poprzez ewentualne wszczęcie z urzędu postępowania opartego na dyspozycji art. 154 k.p.a. i zmiany decyzji po jej kontroli poprzez sąd administracyjny, z uwagi na zarzuty podniesione w treści skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednak nie z przyczyn w niej podniesionych. Sądową kontrolą w badanej sprawie objęta została decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w G., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, z dnia [...] r., ustalająca opłatę za usługi wodne określone w decyzji tego organu z dnia [...] r. – odprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych (wód popłucznych) do ziemi, ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G. , dz. ew. nr [...], obręb G. , gmina K. . Skarżąca, kwestionując zasadność ustalenia opłaty wywodziła, iż została ona ustalona w odniesieniu do decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., a ponadto wskazywała, że nie jest adresatem zaskarżonej decyzji, bowiem pozwolenie, o którym mowa zostało wydane na rzecz gminy K. . Dodatkowo skarżąca podniosła, że ustalenie opłaty jest bezzasadne z tego względu, iż w miejscowości G. nie dochodzi do uzdatniania wody i wprowadzania wód popłucznych do ziemi, bowiem są one przesyłane do stacji uzdatniania pomp w K. i tam wprowadzane do zamkniętych systemów kanalizacji zbiorczej, a następnie oczyszczane. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Analiza przedłożonych sądowi dokumentów prowadzi do wniosku, że na rzecz skarżącej zostało, w dniu [...] r., wydane pozwolenie wodnoprawne, obejmujące – jak wyżej wskazano - odprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych (wód popłucznych) do ziemi, ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G. dz. ew. nr [...], obręb G. , gmina K. . W punkcie 2.1 określono ilość odprowadzanych ścieków (wód popłucznych): Qmax = [...] m3/s, Qśr = [...] m3/s i Qdop = [...] m3/rok. W oparciu o powyższe parametry organ, na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w. w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia obliczył należną opłatę stałą. Obliczenie, co do zasady jest prawidłowe, bowiem organ przyjął za jego podstawę przewidziane wskazanymi przepisami parametry. Nie jest natomiast prawidłowe co do wysokości, na co trafnie zwrócił organ w odpowiedzi na skargę. Błędnie bowiem przyjęto początkową datę okresu, za który opłata została obliczona jako dzień wydania zaskarżonej decyzji, a nie dzień, w którym stała się ona ostateczna. Naruszenie to niewątpliwie miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji – wysokość obliczonej opłaty, którą zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. W tym miejscu należy się odwołać do art. 110 §1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Wyjaśnić bowiem należy, że związanie strony i innych organów treścią decyzji administracyjnej powstaje dopiero z momentem, gdy decyzja ta stanie się ostateczna, to jest wówczas, gdy nie przysługuje od niej odwołanie w toku instancji, czy to na skutek wyczerpania procedury odwoławczej, czy to na skutek upływu terminu do wniesienia odwołania. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do § 3 przywołanego przepisu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na mocy art. 130 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (§ 3). Zgodnie z art. 130 § 4 k.p.a., decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. W badanej sprawie decyzja z dnia [...] r., udzielająca skarżącej pozwolenia wodnoprawnego została jej doręczona w dniu [...] r. i w związku z faktem, iż nie została zaskarżona, stała się ostateczna i wykonalna z tym dniem. Zatem jak trafnie zauważył organ opłata za usługi wodne, określone w pozwoleniu wodnoprawnym winna zostać obliczona od dnia 28 czerwca 2018 r., a nie jak uczynił to organ od dnia wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Zatem obliczona przez organ opłata objęła również okres, w którym decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie wywołała jeszcze skutków prawnych, co z kolei przełożyło się na wysokość tej opłaty. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien będzie zatem prawidłowo, z uwzględnieniem powyższych uwag ustalić opłatę za usługi wodne. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących skierowania decyzji do niewłaściwego adresata, wskazać należy, że w świetle zgromadzonych dokumentów nie ulega wątpliwości, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] r., stanowiące podstawę ustalenia opłaty stałej, zostało wydane na rzecz skarżącej, a nie gminy K. . Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., co w wprost wynika z treści tej decyzji, a nie pozwolenia z dnia [...] r., jak wywodzi skarżąca. Bez znaczenia dla oceny zasadności ustalenia opłaty stałej pozostają również wywody skarżącej, dotyczące wprowadzania ścieków (wód popłucznych) do zamkniętych systemów kanalizacji zbiorczej w K. , a następnie ich procesu oczyszczania w oczyszczalni w M. , bowiem – jak już wyżej wspomniano, pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na rzecz skarżącej i obejmuje ono usługę wodną polegającą na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych (wód popłucznych) do ziemi ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G. . Zatem opłata dotyczy usługi określonej wprost w decyzji z dnia [...] r., o której wydanie ubiegała się skarżąca i nie ma związku z opisanym przez skarżącą procesem oczyszczania wód popłucznych. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 przywołanej ustawy.