II SA/Sz 1227/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. N. reprezentowanej przez opiekuna prawnego K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., odmówił D.N., reprezentowanej przez opiekuna prawnego K.B., przyznania zasiłku stałego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. D.N., reprezentowana przez opiekuna prawnego, odwołała się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie lub zmianę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że D.N. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, także lekarz orzecznik ZUS stwierdził całkowitą niezdolność do pracy do dnia [...]. Odwołująca się otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, a ponadto wyrokiem Sądu Okręgowego w K. zasądzone ma od byłego męża alimenty w kwocie [...] zł, których płacenia, jak wynika z ustaleń organu I instancji, od miesiąca [...] zobowiązany zaprzestał. Natomiast w miesiącu [...] przekazał D.N. kwotę [...] zł jako prezent imieninowy. Organ I instancji ustalił również, że strona w [...] sprzedała wraz z byłym mężem mieszkanie i z tego tytułu otrzymała kwotę [...] zł (1/2 wartości mieszkania). Ponadto w [...] otrzymała od syna kwotę [...] zł. A zatem na dochód strony składała się także 1/12 kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania i darowizny od syna ([...] zł). W sumie, łącznie dochód strony w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, wyniósł [...] zł i przekracza kryterium dochodowe, tym samym przedmiotowy zasiłek stronie nie przysługuje. Kolegium wyjaśniło również, że podniesiona przez odwołującą się okoliczność dotycząca zakupu nowego mieszkania, nie uprawnia, w świetle obowiązujących przepisów do obniżenia dochodu, a tym samym do uwzględnienia podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nie zgadzając się z zaprezentowanym przez SKO stanowiskiem D.N., reprezentowana przez opiekuna oprawnego, zaskarżyła decyzję ostateczną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77, art. 107 K.p.a., art. 7 pkt 4, 5, 6, 9, 14, art. 8 ust. 1, pkt 1, ust. 11 pkt 1, art. 37 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 930) oraz naruszenie § 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. w zakresie związania organu administracji przez prawomocne orzeczenie Sądu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu podniosła, że zupełnie bezpodstawnie organy obu instancji przyjęły, że kwota [...] zł jest kwotą dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organy nie wzięły pod uwagę, mimo zobowiązania wynikającego z art. 7 i art. 77 oraz art. 107 K.p.a. jak również z art. 365 § 1 w zw. z art. 777 § 1 pkt 1 K.p.c., postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy [...] w K. sygn. akt [...] z dnia [...] i zawartego w jego treści zobowiązania do sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] oraz zobowiązania do przeznaczenia uzyskanych z tego tytułu środków na zakup innego lokalu mieszkalnego na rzecz D.N. Zobowiązanie określone ww. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] K., zostało wykonane zgodnie z jego treścią, pod sankcją egzekucji komorniczej na podstawie tytułu egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, nie było więc podstawy do przyjęcia, że kwota [...] zł jest dla D.N. dochodem jednorazowym przekraczającym pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kwota ta została przemieszczona ze sprzedaży mieszkania na kupno mieszkania dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym i całkowicie ubezwłasnowolnionej. Wykonano to w ciągu 8 dni, tj. pomiędzy [...], co jasno wynika z aktów notarialnych znajdujących się w aktach sprawy. Skarżąca wskazała również, że od [...], przed złożeniem wniosku, nie posiadała żadnego dochodu oprócz [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] skarżąca uzupełniła skargę, nie podnosząc jednak nowych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu w szczególności o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm. – dalej "u.p.s."), zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Według przepisu art. 8 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje w szczególności osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej; tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1058). W przepisie art. 8 ust. 3 u.p.s. zawarto ustawową definicję dochodu podając, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei w przepisie art. 8 ust. 11 u.p.s. podano, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p.s. przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą i całkowicie niezdolną do pracy. Bezsporne jest również, że skarżąca w dniu [...] dokonała sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, uzyskując z tego tytułu kwotę [...] zł, a następnie w dniu [...] zakupiła na wyłączna własność lokal mieszkalny za kwotę [...] zł. Od skarżącej pobrano także kwotę [...] zł tytułem podatku od czynności cywilnoprawnych oraz kwotę [...] zł tytułem taksy notarialnej. Kwotę [...] zł organy uznały za uzyskanie jednorazowego dochodu w okresie 12 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Zdaniem Sądu, stanowisko organów częściowo uznać należy za nietrafne. Przy zaliczaniu bowiem kwoty [...] zł uzyskanej ze sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym istotne znaczenie ma okoliczność, którą organy całkowicie pominęły w prowadzonym postępowaniu, że cała ta uzyskana po podziale kwota została przeznaczona na zakup 1-pokojowego mieszkania, w którym skarżąca zamieszkała. Nadto do takiego zachowania opiekun prawny skarżącej został zobowiązany postanowieniem Sądu Rejonowego [...] K. z dnia [...] sygn. akt [...]. W sytuacji zatem, kiedy skarżąca wykorzystała uzyskane środki materialne zgodnie z orzeczeniem sądu powszechnego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej – zakup niewielkiego mieszkania, nie może być mowy o potraktowaniu kwoty [...] zł, jako dochodu jednorazowego w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.p.s. Za słusznością stanowiska, że uzyskanie środków finansowych ze sprzedaży domu nie może zostać potraktowane jako dochód jednorazowy w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.p.s, jeśli środki te zostaną przeznaczone na zakup mieszkania, przemawia również konstrukcja zwolnienia podatkowego stosowana w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.). Na podstawie jej art. 21 ust. 1 pkt 131 zwolnione z tego podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. W ocenie Sądu, zakwalifikowanie w rozpoznawanej sprawie kwoty uzyskanej przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania jako dochód jednorazowy, dokonane zostało z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 11 u.p.s. Wskazane powyżej naruszenie prawa materialnego uznać jednak należy za niemające wpływu na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestionowana okoliczność, iż środki na zakup lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł pochodzą od rodziny skarżącej. Wbrew twierdzeniu skarżącej tej kwoty nie dotyczy postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...], bowiem nie jest to kwota uzyskana ze sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym. Dlatego za nietrafny uznać należało zarzut skargi, że również ta kwota nie może być zaliczona do jej dochodu. Należy mieć tu na uwadze, że niezależnie od źródła pochodzenia tych środków, stanowią one dochód w rozumieniu przepisów art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. Organ zatem prawidłowo zaliczył kwotę [...] zł do dochodu. Kwota powyższa przekroczyła 5 - krotność kryterium dochodowego wynoszącego dla skarżącej [...] zł, a co za tym idzie kwotę tę należało rozliczyć w równych częściach, na kolejnych 12 miesięcy, co daje [...] zł miesięcznie. Bez wątpienia zatem miesięczny dochód skarżącej przekroczył kryterium dochodowe dla osoby samotnej, ustalone na kwotę 634 zł i nie kwalifikuje jej do przyznania zasiłku stałego – zgodnie z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Organy obu instancji dokonały w niniejszej sprawie prawidłowej wykładni art. 37 ust. 1 u.p.s. odmawiając skarżącej prawa do zasiłku stałego. Reasumując, zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego, w stopniu rzutującym na wynik sprawy. Z całą zaś pewnością – wbrew zarzutom skargi - wydano ją w oparciu o poprawnie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77, art. 107 § 1 K.p.a.), których to ustaleń skarżąca nie zakwestionowała, a jedynie przedstawiła odmienną ocenę ustalonych okoliczności. Decyzja wydana została również, mimo częściowo błędnego stanowiska, w zgodzie z brzmieniem art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 11 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 u.p.s. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu - na podstawie art. 151 P.p.s.a.