II SA/Sz 1229/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Burmistrz T., w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. o czasowym odebraniu zwierząt dotychczasowemu opiekunowi J.O. i czasowym umieszczeniu ich w "[...]" z siedzibą w T. z uwagi na to, że postępowanie karne przeciwko opiekunowi zostało warunkowo umorzone, a sąd powszechny nie orzekł o losie zwierząt, w szczególności o ich przepadku. Odwołanie od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w T., reprezentowane przez G.B. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23 - zwanej dalej k.p.a.), stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w T. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji uznał, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony. W ocenie Kolegium, stroną postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt był przede wszystkim ich właściciel. Natomiast sytuacja prawna [...] może być jedynie rozpatrywana w aspekcie podmiotu posiadającego interes faktyczny w sprawie. W myśl bowiem art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy podmiot, który ma interes prawny, przy czym interes ten musi wynikać z przepisu prawa materialnego. Z brzmienia art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wynika, że w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Wójt podejmuje zatem decyzję w przedmiocie odebrania zwierząt, po otrzymaniu zawiadomienia właściwego organu o odebraniu zwierząt jeszcze przed wydaniem decyzji przez wójta. Tymi podmiotami są policja, straż gminna, organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Jednak nie oznacza to, że wymienione w tym przepisie podmioty posiadają uprawnienia strony w prowadzonym przez wójta postępowaniu, które co do zasady prowadzone jest z urzędu. Organ powołując się na stanowisko zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 965/13 wywiódł, że o uznaniu organizacji społecznej za stronę postępowania administracyjnego (jej działaniu na prawach strony) można byłoby mówić wówczas, gdyby ta organizacja zwróciła się do organu o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a organ, po przeanalizowaniu przesłanek zawartych w tym przepisie, wydał stosowne postanowienie. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie [...] nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., zatem nie miało legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego, i z tego powodu nie mogło skutecznie wnieść odwołania od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w T. zaskarżyło powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając naruszenie: - art. 134 k.p.a. z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie "[...]" i błędne uznanie, iż Stowarzyszenie nie było stroną postępowania administracyjnego, - art. 7 k.p.a. poprzez dopuszczenie do obiegu prawnego decyzji Burmistrza T., która to nie miała prawa być podjętą, ponieważ organ administracji nie orzeka w zakresie zwrotu zwierząt. Zdaniem Stowarzyszenia, decyzja organu I instancji w zakresie odbioru zwierząt dotyczy jego interesu prawnego i obowiązku. Stowarzyszenie bowiem odbierając zwierzęta z posesji wykonało swój obowiązek określony w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, dlatego też automatycznie stało się stroną postępowania administracyjnego. Również ponoszenie kosztów utrzymania zwierząt – bez przyznania ich w decyzji, świadczy o naruszeniu interesu prawnego Stowarzyszenia. Skoro bowiem to organizacja zainicjowała postępowanie administracyjne, odebrała zwierzęta, jak i pełniła nad nimi opiekę, to od samego początku była jego stroną i nie musiała wnioskować do organu o dopuszczenie jej do udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powołany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przy czym niedopuszczalność odwołania obejmuje wskazaną w zaskarżonej decyzji sytuację wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Powyższa kwestia związana jest z treścią art. 127 k.p.a. z którego wynika, że prawo do wniesienia odwołania od wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia przysługuje jedynie stronie, tj. podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Przyznanie organizacji społecznej statusu strony ma miejsce tylko wówczas, gdy postępowanie dotyczy jej własnego interesu lub obowiązku, opartego na przepisie prawa materialnego. Natomiast w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy innej osoby, to organizacja społeczna ma prawa strony tylko wówczas, gdy została dopuszczona do udziału w tym postępowaniu w trybie art. 31 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że skarżącemu Stowarzyszeniu (będącego organizacją społeczną) nie przysługiwało uprawnienie do inicjowania postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony. Zarówno bowiem analiza akt sprawy jak i argumentacji skargi prowadzi do wniosku, że strona skarżąca nie ma własnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji organu I instancji jak i nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Jak trafnie wskazało Kolegium, interes prawny w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt posiada co do zasady wyłącznie właściciel lub opiekun odebranych zwierząt. Natomiast okoliczność, że przedstawiciel organizacji społecznej korzystając z przysługujących mu uprawnień odebrał zwierzęta z posesji właściciela/opiekuna, nie powoduje automatycznie, że ta organizacja staje się przez to stroną takiego postępowania. Przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, nie przesądza bowiem o istnieniu interesu prawnego podmiotów upoważnionych przez ustawodawcę do odbioru zwierząt. Stosownie do tego unormowania, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W świetle powyższego przepisu, stwierdzić należy, że zainicjowanie postępowania przez skarżącego stosownym wnioskiem nie oznacza, że decyzja wydana w dniu [...] r. dotyczy praw i obowiązków Stowarzyszenia. Wręcz przeciwnie odnosi się ona wyłącznie do sytuacji prawnej opiekuna tych zwierząt, skoro uchylono nią wcześniejsze rozstrzygnięcie o odebraniu zwierząt opiekunowi i umieszczeniu w [...] w T. Przy czym zakres tej decyzji niewątpliwie nie dotyczy podnoszonych przez stronę kwestii kosztów związanych z transportem czy utrzymywaniem tych zwierząt w Pogotowiu, a zatem powołanie się na fakt poniesienia tych kosztów nie świadczy o istnieniu interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Wobec powyższego nie zasługuje na akceptację pogląd skargi o przysługiwaniu Stowarzyszeniu atrybutu strony. W tej sytuacji zgodzić należy się z Kolegium, że w realiach niniejszej sprawy dopuszczalność odwołania uzależniona była od uprzedniego złożenia wniosku organizacji o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony i wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia. Tymczasem z prawidłowych ustaleń organu odwoławczego wynika, że w sprawie nie miało miejsca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sposób przewidziany prawem. Niewątpliwie strona skarżąca nie złożyła wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, zaś okoliczność zawiadomienia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt burmistrza o dokonanej czynności odbioru, celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia, nie jest równoznaczna z dopuszczeniem do postępowania na prawach strony. W myśl art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (§ 2). Skoro w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie wnosiło wyłącznie o wszczęcie postępowania i z tego powodu żaden z organów orzekających nie wydał postanowienia o dopuszczeniu organizacji do udziału w sprawie, zatem organ odwoławczy miał podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, co czyni zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. nieuzasadnionym. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone rozstrzygnięcie nastąpiło z przyczyn formalnych (z uwagi na brak legitymacji procesowej Stowarzyszenia do wniesienia odwołania), dlatego też poza strefą zainteresowania organu jak i Sądu pozostawała ocena zasadności decyzji z dnia [...] r. jak i uprawnienia organu do orzekania w zakresie zwrotu zwierząt. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.