II SA/Sz 1229/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-04-07

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyłączenie z obowiązku spełnienia wymogów dotyczących "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) dla instalacji odnawialnych źródeł energii (art. 61 ust. 3 tej ustawy) obejmuje instalacje o mocy przekraczającej 100 kW, dla których przewidziano odrębne regulacje w studium i planie miejscowym (art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyłączenie z obowiązku spełnienia wymogów "dobrego sąsiedztwa" dla instalacji odnawialnych źródeł energii (art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie ma zastosowania do instalacji o mocy przekraczającej 100 kW. W przypadku takich instalacji, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko i zmieniać charakter terenu (np. z rolnego na przemysłowy), należy uwzględnić odrębne regulacje dotyczące ich lokalizacji w studium i planie miejscowym (art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy). W związku z tym, dla takich inwestycji nadal obowiązuje wymóg spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 8 MW. Organ I instancji ustalił warunki zabudowy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i odmówił ustalenia warunków zabudowy, uznając, że dla instalacji OZE o mocy powyżej 100 kW nie stosuje się wyłączenia z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a wymagane jest spełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. 1. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. Burmistrz W. ("Organ I instancji") na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021r. poz. 741), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w B. dotyczącego inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działki o nr ewid.[...] położonej w obrębie geodezyjnym G. oraz części działek o nr ewid[...] położonych w obrębie geodezyjnym P. , gm. W. - ustalił warunki zabudowy dla ww. instalacji. 2. Od powyższej decyzji Burmistrza W. odwołanie wniósł P. B., który zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej "ustawą") przez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w zakresie występowania w obszarze planowanej inwestycji urządzeń melioracji wodnej, wobec których winny być zastrzeżone dodatkowo warunki zabudowy oraz ustalenie warunków zabudowy w sposób, który może spowodować ograniczenia sposobu zagospodarowania działek sąsiednich lub naruszający występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") oraz art. 59, art. 61 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021r., poz. 741 ze zm. - dalej jako "ustawa"), po rozpoznaniu odwołania P. B. od decyzji Burmistrza W. w przedmiocie ustalenia na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki nr [...], położonych w obrębie geodezyjnym G. oraz części działek o nr [...] położonych w obrębie geodezyjnym P. , G. W. - uchyliło zaskarżoną decyzję Organu I instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla opisanej inwestycji. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż wskazywane przez Stronę. Na podstawie art. 59 ust. 1 zd. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca m.in. na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie takiej decyzji możliwe jest tylko w przypadku spełnienia warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy. Ustawodawca wprowadził jednak wyjątki od spełnienia ww. przesłanek. Na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje usta się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Zdaniem Kolegium, przy wykładni art. 61 ust. 3 ustawy trzeba brać pod uwagę zmianę, która nastąpiła na mocy art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 1524, dalej jako: ustawa zmieniająca), tj. rozszerzenie ww. wyłączenia o instalację odnawialnego źródła energii. Organ powołał się w tym miejscu na wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r., (sygn. akt II OSK 3705/19; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zwrócono uwagę na to, że z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (projekt ustawy druk VIII.3656, RM-10-92-19) wynika, że rozszerzenie zakresu regulacji art. 61 ust. 3 ustawy o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju wytwarzania energii elektrycznej przez prosumentów, czyli podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną, wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikro instalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego, niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 1 pkt 27a ustawy zmieniającej). NSA przyjął więc, że stosowanie art. 61 ust. 3 powinno być dokonywane uwzględniając pozostałe przepisy ustawy, regulujące kwestie lokalizacji mikro instalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Przy ocenie więc przesłanki lokalizacji systemów fotowoltaicznych należy zwrócić uwagę, ustawodawca dokonał rozróżnienia, wprowadzając w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (100 kW = 0,1 MW). Z art. 10 ust. 2a ustawy wynika, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Natomiast w art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy wskazano, że w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. W ocenie Kolegium jeżeli lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to znaczy, że inwestycje tego rodzaju stanowią bardzo istotne znaczenie dla ustalania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w gminie. Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a ustawy, miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Jak wskazują sądy administracyjne w utrwalonej linii orzeczniczej, treść art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy oznacza, że inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie stanowi to niedającej się usunąć przeszkody dla wydania decyzji o warunkach zabudowy takiego rodzaju inwestycji, jednak do jej wydania konieczne jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 61 ust. 1 ustawy (por. m.in. wyroki NSA: z 12.01.2018 r., sygn. akt II OSK 794/16; z 24.04.2018 r., sygn. akt II OSK 2727/17; z 14.11.2018 r., sygn. akt II OSK 2758/16). Organ II instancji podkreślił dalej, że planowana inwestycja znajduje się w sąsiedztwie gruntów ornych, łąk, oraz budynku mieszkalnego, terenów kolejowych, dróg. Realizacja zamierzonej inwestycji, zdaniem tego Organu, spowodowałaby więc zmianę przeznaczenia terenu z funkcji upraw rolnych (grunty orne, łąki) na funkcję przemysłową. Dokonana powyżej wykładnia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że zmiana taka jest niedopuszczalna. 4. [...] Sp. z o.o. w B. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Spółka"), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 ustawy K.p.a. poprzez uchylenie decyzji Organu I instancji, która odpowiada przepisom obowiązującego prawa oraz art. 8 K.p.a., - art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że dla instalacji odnawialnych źródeł energii przekraczających 100 kW (przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 8 MW) wymagane jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. pkt 1-5 ustawy, podczas gdy planowane przedsięwzięcie stanowi instalację odnawialnych źródeł energii i zgodnie z treścią art. 61 ust. 3 do tego typu urządzeń nie jest wymagane spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-2; - art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że stanowią one podstawę do uznania, że dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW znajdujących się na obszarze, na którym nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc inwestycji dla których wymagane jest uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, wymagane jest spełnienie wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy, wbrew wyłączeniu o którym mowa w art. 61 ust. 3, podczas gdy przepisy art. 10 ust. 2a i 15 ust. 3 pkt. 3a ustawy odnoszą się do ustaleń studium, które jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, nie stanowią aktów prawa miejscowego i tym samym nie stanowią podstawy normatywnej dla rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest decyzja o ustaleniu warunków zabudowy; - art. 9 ust. 4 i 5 ustawy poprzez ich błędne niezastosowanie i pominięcie faktu, że studium nie jest aktem prawa miejscowego i w związku z tym nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. 5. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. 6. Wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2021 r., uchylająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzję Organu I instancji i rozstrzygająca ostatecznie o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie gminy W., odpowiada prawu. 7. Uzasadniając powyższe stanowisko na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 – dalej jako "ustawa") - w brzmieniu na dzień wydania skarżonej decyzji, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu - (pkt 6 został dodany ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 922) zmieniającą nin. ustawę z dniem 27 maja 2021 r.) Stosownie zaś do art. 61 ust. 3 ustawy, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. W myśl art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2021 r., poz. 610), instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego. Ponadto Organ II instancji powołał się na treść art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy (z daty wydania decyzji), z którymi też związane są główne zarzuty skargi. Zgodnie z art. 10 ust. 2a ustawy, jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Stosownie zaś do art. 15 ust. 3 pkt 3a, w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. 8. Organ odwoławczy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla opisanej farmy fotowoltaicznej opierając się o wypowiedzi orzecznictwa sądowoadministracyjnego (sygn. akt II OSK 3705/19; sygn. akt II OSK 794/16; sygn. akt II OSK 2727/17; sygn. akt II OSK 2758/16), że dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii na zasadzie wyjątku z art. 61 ust. 3 ustawy uzależnione jest od efektów uwzględnienia pozostałych regulacji tej ustawy, w tym przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a, odnoszących się do tego rodzaju instalacji. Ustawodawca przewidział w nich bowiem odrębne unormowania dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy 100 kW (aktualnie 500 kW) i o mocy przekraczającej wskazany próg. Natomiast Skarżąca kwestionuje zastosowanie art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy i w konsekwencji przyjęcie przez Organ, że dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW dla których wymagane jest uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy, wbrew wyłączeniu o którym mowa w art. 61 ust. 3. Zdaniem Skarżącej przepisy te odnoszą się do ustaleń studium, które jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i tym samym nie stanowią podstawy normatywnej dla decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W ocenie Sądu nie ma błędu w interpretacji Kolegium przepisu art. 61 ust. 3 w związku z treścią art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy. 9. Sąd podziela pogląd, że wykładnia art. 61 ust. 3 ustawy powinna być zgodna z celem ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 zasady dobrego sąsiedztwa i przyczyn, dla których ustanowiono wyłączenie od tej reguły. Mianowicie, przeznaczenie terenu pod nową zabudowę ma być zgodne z przeznaczeniem zastanym w otoczeniu, którego granice wyznacza obszar analizowany. Zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, wynikające z art. 61 ust. 3 ustawy nie powinno zatem naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Charakter towarzyszący dotychczasowej funkcji i niezmieniający zastanej funkcji mają niewątpliwie linie kolejowe i obiekty liniowe. Także obiekty infrastruktury technicznej pełnią rolę towarzyszącą dotychczasowemu przeznaczeniu terenu na obszarze analizowanym oraz poza obszarem analizowanym, a zatem rolę służebną wobec zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej, czy przemysłowej, np. poprzez dostarczanie wody, prądu, gazu itp. Urządzenia te z założenia nie wpływają na to, czy będzie zachowana dotychczasowa funkcja w obszarze analizowanym. O zmianie lub zachowaniu funkcji decydować mogą natomiast obiekty, którym urządzenia infrastruktury technicznej towarzyszą. Powyższy pogląd nie zdezaktualizował się wobec nowelizacji przepisu art. 61 ust. 3 ustawy, na mocy której instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, dodano jako kolejne obiekty zwolnione z wymogów spełnienia warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2019 r. (sygn. akt II OSK 3705/19), z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1524, projekt ustawy druk VIII.3656) wynika, że rozszerzenie art. 61 ust. 3 ustawy o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju prosumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, a więc przez podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 1 pkt 27a ustawy). Co ważne, część uzasadnienia projektu (pkt 5), dotyczącą nowelizacji art. 61 ust. 3 zatytułowano: "Zliberalizowanie zasad budowy małych instalacji oraz mikroinstalacji OZE", a na wstępie wyjaśniono, że: "W zakresie zasad zagospodarowania przestrzennego doprecyzowano dotychczasową zasadę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, który umożliwiając lokalizację budynków powinien umożliwić również lokalizowanie na nich mikroinstalacji wykorzystujących nie tylko technologię wiatrową, ale w szczególności fotowoltaiczną, którą najprościej zintegrować z budynkami mieszkalnymi". Sąd stwierdził w cytowanym wyroku, że wobec powyższego należy przyjąć, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 ustawy – w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji oraz w zmienionej treści wprowadzonej z dniem 29 sierpnia 2019 r. – powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energie z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a). Ponadto Sąd wskazał, że przewidziane w art. 61 ust. 3 ustawy zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, ze swej istoty i celu, nie powinno naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydawana w takim przypadku decyzja dotycząca urządzeń infrastrukturalnych powinna więc umożliwić zabudowę i zagospodarowanie terenu pod warunkiem kontynuacji występującej na danym terenie funkcji podstawowej, celem zapewnienia ładu przestrzennego. Z powyższym stanowiskiem niewątpliwie należy się zgodzić. 10. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji systemów fotowoltaicznych, w kontekście także zwolnienia zawartego w art. 61 ust. 3 ustawy, należy mieć na uwadze, że ustawodawca dokonał ich rozróżnienia, wprowadzając w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. W wymienionych przepisach ustanowiono przede wszystkim obowiązek ustalenia w studium rozmieszczenia obszarów, na których lokalizowane będą przedmiotowe urządzenia, a także stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w sytuacji gdy na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie takich obszarów. Natomiast w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę tych urządzeń oraz granice ich stref ochronnych. Skoro ustawodawca dokonał rozróżnienia (w ramach ustawy) omawianych urządzeń energii słonecznej ze względu na jej parametry techniczne i przeznaczenie (co wynika także z przywołanego uzasadnienia projektu do zmiany art. 61 ust. 3 ustawy), to w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego i studium, wydając decyzję o warunkach zabudowy, Organ winien uwzględnić kwalifikację prawną spornej farmy fotowoltaicznej na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niewątpliwie bowiem różny będzie miał wpływ na kształtowanie i zachowanie ładu przestrzennego w gminie (w kontekście zachowania funkcji terenu) np. montaż urządzeń fotowoltaicznych na budynku o mocy nieprzekraczającej 50 kW, od umiejscowienia na większym obszarze instalacji o większej mocy i urządzeń tworzących elektrownię fotowoltaiczną. 11. Jak wynika z akt sprawy, w tym z decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] stycznia 2021 r., inwestycja będąca przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, polegać ma na montażu wolnostojących ogniw fotowoltaicznych o łącznej mocy do 8 MW, na powierzchni 634 ha i składać się będzie z paneli fotowoltaicznych (32.000 sztuk), inwerterów, transformatorów i innych urządzeń niezbędnych do jej obsługi. Farma fotowoltaiczna ma być zlokalizowana na gruntach rolnych i łąkach, w granicach obszaru Natura 2000 obejmującego [...] Park Narodowy i większość otuliny. Z przedstawionej podstawowej charakterystyki przedsięwzięcia bezspornie wynika, iż jest to zabudowa systemem fotowoltaicznym o mocy większej niż 100 kW znacznego obszaru gminy, co do którego znajduje zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Według tej regulacji, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujący rodzaj przedsięwzięcia: zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w katalogu form ochrony wskazano parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu i obszary Natura 2000. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że przedmiotowa inwestycja zalicza się właśnie do takich przedsięwzięć, czyli do zabudowy przemysłowej - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia. W ocenie Sądu taka kwalifikacja planowanej farmy stanowi argument na rzecz uznania, że lokalizacja elektrowni fotowoltaicznej o mocy przekraczającej 100 kW na opisanym obszarze faktycznie spowodowałaby zmianę przeznaczenia tego terenu z funkcji rolnej i łąk na funkcje przemysłową. Realizacja tej inwestycji spowoduje, że powstaje teren zabudowany przemysłowo, wykorzystywany dla celów produkcyjnych, związanych z produkcją (wytwarzaniem) energii elektrycznej. 12. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie mógł odnieść skutku, gdyż zaskarżona decyzja prawidłowo rozstrzyga kwestię możliwości wydania na rzecz Skarżącej decyzji o warunkach zabudowy. Ze względu na regulacje art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a wyjątek z art. 61 ust. 3 ustawy w tym przypadku nie znajduje zastosowania. Zarzuty dotyczące błędnego zastosowania przez Organ odwoławczy wymienionych norm, jak i niewłaściwej wykładni art. 61 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 i 2, w świetle powyższych rozważań, okazały się bezskuteczne. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło