II SA/Sz 1238/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-24
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmienia przeznaczenie terenu w sposób odbiegający od oczekiwań nabywcy wieczystego użytkowania gruntu, stanowi naruszenie prawa i może być podstawą do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy. Zmiana przeznaczenia terenu w planie, nawet jeśli odbiega od oczekiwań nabywcy wieczystego użytkowania gruntu, nie stanowi naruszenia przepisów prawa, o ile rada działa w granicach i na podstawie prawa. W szczególności, nie stwierdzono naruszenia Konstytucji RP ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także interesu prawnego skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczyste działki z przeznaczeniem pod budownictwo wielorodzinne, jednak uchwała rady miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczyła ten teren pod budowę garaży. Skarżący zarzucili naruszenie Konstytucji RP i ograniczenie swobody działalności gospodarczej. Wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały, wskazując na brak odpowiedzi na uwagi do projektu planu i wcześniejsze wezwania do uchylenia uchwały. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zmiana przeznaczenia terenu jest zgodna z prawem, a skarżący mogą dochodzić roszczeń odszkodowawczych na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 roku. sprawy ze skargi "[...]" S. J. A. G, Z. G. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...]r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w [...] o d d a l a skargę
A. G, Z. G. - wspólnicy Spółki [...]" z siedzibą w [...] wnieśli do Sądu skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", żądając stwierdzenia nieważności uchwały. Uchwale zarzucili naruszenie art. 20, 22 i 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na ograniczeniu swobody działalności gospodarczej w innym niż ustawa akcie prawnym, bez koniecznej ku takiemu ograniczeniu przesłanki ważnego interesu publicznego. Wskazali, że zaskarżoną uchwałą Rada Miasta [...[ przeznaczyła teren po byłym [...] przy
ul. [...] (działka nr [...] w obrębie [...]) pod budowę garaży [...]. Tymczasem skarżący działkę tę kupili w ogłoszonym przez syndyka Stoczni [...] SA przetargu, pod budownictwo [...]. Po otrzymaniu informacji, że Prezydent Miasta [...] zamierza ten teren przeznaczyć pod garaże, w dniu [...]r. skarżący złożyli pismo o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, na które nie otrzymali odpowiedzi. Po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, w dniu [...]r. złożyli uwagi do projektu planu wnosząc o wykreślenie zapisu dotyczącego działki po byłym [....] "zespół garaży jednopoziomowych" i wpisanie w to miejsce "przeznaczenie pod mieszkalnictwo zbiorowe". Na powyższe uwagi nie otrzymali odpowiedzi, dopiero w dniu [...] r. Spółka została poinformowana, że jej uwagi nie zostały uwzględnione i uchwała weszła w życie. Wobec tego skarżący w dniu [...]r. wezwali Radę Miasta [...] do uchylenia uchwały w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...]. Rada Miasta [...] wezwania nie uwzględniła.
Reasumując skarżący stwierdzili, że sądy nie są związane treścią aktów wykonawczych i mogą odmówić ich zastosowania w przypadku sprzeczności
z ustawą lub z Konstytucją. Jeżeli uchwała jest zgodna z przepisem ustawy lecz niezgodna z Konstytucją, to należy uznać ją za nieważną.
Ponadto dodali, że zaskarżona uchwała w sposób ewidentny narusza interes prawny Spółki [...] w [...], gdyż zakupu dokonała w dobrej
wierze i zgodnie z warunkami przetargu oraz zapisem w karcie nieruchomości pod budownictwo wielorodzinne.
Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie
o sposobie uwzględnienia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz zasadach ich finansowania. Wskazał, że wnoszący skargę kwestionują zmianę sposobu zagospodarowania terenu prowadzącą do niemożności wykorzystania nabytej przez nich działki gruntu w sposób, który był dopuszczalny w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego, oraz, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 36 przewiduje roszczenia odszkodowawcze dla właścicieli, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części
w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Właściciel albo wieczysty użytkownik gruntu może z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Natomiast zmiana przeznaczenia terenu nie może być z góry uznawana za naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia dające podstawę skutecznego zaskarżenia uchwały
w trybie określonym w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Organ wskazał, że uwagi Spółki dotyczące przeznaczenia należącego do niej terenu pod mieszkalnictwo zbiorowe z wysokością zabudowy do 11 kondygnacji, nie więcej niż 36 m, nie zostały uwzględnione. Przeznaczenie terenu po byłym [...] oraz części terenu przyległego pod budowę [...], daje możliwość zlokalizowania największej ([...]) ilości garaży [...] przewidywanych głownie dla użytkowników garaży blaszanych usytuowanych obecnie w rejonie
ul. [...], przewidzianych do likwidacji w związku z budową [...]. Sporny teren Spółka nabyła w przetargu nieograniczonym zorganizowanym przez poprzedniego wieczystego użytkownika działki. W dokumentach przetargowych znajduje się oświadczenie z którego wynika, że dla nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Znajduje się tam także informacja o przeznaczeniu tego terenu w nie obowiązującym od końca [...] r. miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta. Zgodnie z tym planem omawiana działka znajdowała się na terenie elementarnym o funkcji dominującej mieszkalnictwo. Teren ten obejmuje osiedle [...], w tym m. in. domy mieszkalne, przedszkola, parkingi, drogi, zieleń, zajezdnie tramwajową, ogrody działkowe. Zgodnie z ustaleniami tego planu funkcja dominująca jest jedynie funkcją podstawową nie wykluczającą innego przeznaczenia poszczególnych działek. Nieruchomość nabyta przez stronę skarżącą była użytkowana w ramach tego planu jako przedszkole, dla tego też celu została oddana w użytkowanie wieczyste. Zatem [....] Spółka [...] nabyła teren nie objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże z ustalonym w akcie notarialnym przeznaczeniem na cele oświatowe. Żądanie wiec przeznaczenia tej działki w projekcie miejscowego planu na określony cel, nie jest uzasadnione. Ponadto skarżąca Spółka stała się formalnym wieczystym użytkownikiem terenu po podpisaniu aktu notarialnego w dniu [...]r., wiec po uchwaleniu planu i opublikowaniu uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [....].
W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podnieśli, że negocjacje dotyczące nabycia przez nich prawa użytkowania wieczystego działki
nr [...] odbyły się w [...]r., wtedy też została ustalona cena działki. Opóźnienie w zawarciu aktu notarialnego wynikało z faktu, że syndyk masy upadłości Stoczni [...] zmuszony był uzyskać zgodę Rady Wierzycieli na sprzedaż gruntu. Zgodę taką uzyskał w dniu [...] r., a po wygraniu przetargu wspólnik Spółki [...] uzyskał od syndyka pełnomocnictwo do załatwiania wszelkich czynności formalno-prawnych dotyczących przedmiotowej działki. Ponadto, aby wystąpić z wnioskiem o zmianę w planie zagospodarowania przestrzennego, Spółka nie musiała być wieczystym użytkownikiem gruntu, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Strona skarżąca wskazała, iż nie kwestionuje, że kupiona przez nią działka była przeznaczona na cele oświatowe. Jednakże z odpowiedzi na skargę wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się na terenie o funkcji dominującej mieszkalnictwo. Z takim właśnie zamiarem przeznaczenia zakupionej działki na cele mieszkaniowe, Spółka nabyła przedmiotowy grunt. Tymczasem w zaskarżonej uchwale działka ta została przeznaczona pod budowę garaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...]r. doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ww. ustawy, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Skarżący nie wskazali, by zaskarżona uchwała naruszała normy prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), ani innych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów art. 20, 22 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
w szczególności zaskarżona uchwała w żaden sposób nie ogranicza swobody działalności gospodarczej. Uchwała została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia wyrażonego w ustawie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego, gmina może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu.
Ustalenie przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie ma podstaw prawnych do uznania, że przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu w sposób odbiegający od oczekiwań nabywcy wieczystego użytkowania gruntu, stanowi naruszenie przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wyjaśnić, że użytkowanie wieczyste działki nr [...] przy ul. [...] w [...], skarżący nabyli w dniu [...] r. W tym czasie, dla tego obszaru nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Poprzedni plan miejscowy, zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązywał do dnia [...] r.
Z zaskarżonej uchwały (§ 139) wynika, że weszła ona w życie w dniu [...] r., po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia uchwały w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...]r. Nr 76 poz. 1330). Zatem zarzut podniesiony w skardze, że Spółka [...] nabyła w [...] r., użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki pod budownictwo wielorodzinne, a następnie przeznaczenie tego gruntu zostało zmienione, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Od [...]r. na tym obszarze nie obowiązywał plan miejscowy, a stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu następuje w obowiązującym na danym obszarze planie zagospodarowania przestrzennego.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, że
w dokumentach przetargowych podano, iż działka nr [...] przeznaczona jest pod budownictwo wielorodzinne. Jak już wyżej podano o przeznaczeniu terenu decydują wyłącznie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692) w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło