II SA/Sz 125/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary nagany uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w G., po rozpoznania wniosku A. L. z dnia 11 października 2019 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] wskazując, że wniosek został złożony z naruszeniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. A. L. wniósł zażalenie na ww. postanowienie pismem z dnia 11 listopada 2019 r. Komendant Policji, powołując się na art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] października 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył treść art. 135r ust. 9 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 124 K.p.k. Następnie wskazał, że postanowienie nr [...] wydane w pierwszej instancji przez Komendanta Powiatowego Policji w G. zostało doręczone asp. szt. A. L. dnia 5 listopada 2019 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem 12 listopada 2019 r. Dla zachowania terminu konieczne było doręczenie zażalenia bezpośrednio Komendantowi Powiatowemu Policji w G. najpóźniej 12 listopada 2019 r., czyli złożenie go w siedzibie organu, albo nadanie w tej dacie zażalenia na adres Komendanta Powiatowego Policji w G. w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej. Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że do 12 listopada 2019 r. zażalenie strony nie zostało złożone bezpośrednio przełożonemu dyscyplinarnemu, który wydał postanowienie w pierwszej instancji, ani też nadane w placówce pocztowej. W dniu 12 listopada 2019 r. żalący się pozostawił swoje pismo w Komisariacie Policji w C., skąd przekazano je następnego dnia do Komendy Powiatowej Policji w G.. Nie można przy tym uznać Komisariatu Policji w C. za placówkę podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej. W tym stanie rzeczy zażalenie prawidłowo wniesiono dopiero 13 listopada 2019 r., gdyż dopiero wtedy dotarło ono do Komendy Powiatowej Policji w G.. Zdaniem organu, brak jest podstaw do przyjęcia innej daty, skoro zażalenia nie nadano w sposób określony w art. 124 K.p.k., w szczególności w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji. Nie można również przyjąć, że datą wniesienia zażalenia od zaskarżonego postanowienia pozostaje dzień pozostawienia go w Komisariacie Policji w C. w celu przesłania właściwemu organowi, czyli Komendantowi Powiatowemu Policji w G.. Komendant Wojewódzki Policji dodał, że w sprawie nie znajduje też odpowiedniego zastosowania przepis art. 125 K.p.k., a Komendant Komisariatu Policji w C. nie jest organem dyscyplinarnym w rozumieniu art. 133 ust. 1 i ust. 8 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. W związku z tym, że zażalenie wpłynęło po terminie określonym w art. 135r ust. 9 ustawy o Policji, merytoryczne rozpoznanie wskazanych w nim zarzutów przez organ odwoławczy stało się w tej sytuacji bezprzedmiotowe. A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisane wyżej postanowienie zarzucając mu naruszenia art. 135r ust. 9 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, że zażalenie zostało wniesione po terminie i naruszenie art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji poprzez nieprawidłowe pouczenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 139 ustawy o Policji, ustawodawca upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu wykonywania czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym obiegu dokumentów, a co za tym idzie, zgodnie z §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, dokumenty można przekazywać za pośrednictwem innych funkcjonariuszy lub pracowników Policji. Powyższe dopuszcza zatem doręczanie korespondencji za pośrednictwem funkcjonariuszy lub pracowników Komisariatu Policji w C.. Dopuszcza to również §1 pkt 5 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Ponadto, skarżący stwierdził, że pouczenie zawarte w postanowieniu nr [...] nie zawiera wszystkich elementów określonych w art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji, w szczególności podstawy prawnej odwołującej się do przepisów K.p.k., co spowodowało, że działał on w przekonaniu, że złożenie zażalenia w Komisariacie Policji w C. jest zadośćuczynieniem 7 dniowemu terminowi do złożenia zażalenia. Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania zażaleniowego. Organ uznał, że skarżący z uchybieniem terminu wniósł zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2019 r. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia obwołania. Organ odwoławczy zamiast wydać takie postanowienie wydał zaskarżone postanowienie, którym "utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego", co uzasadnia wniosek o jego uchylenie i umorzenie postępowania zażaleniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że wniesiona nań skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn w niej niepodniesionych lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Przedmiotem skargi stało się postanowienie, mocą którego Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...]. W podstawie prawnej postanowienia organ odwoławczy przywołał przepis art. 133 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.). Pierwszy z tych przepisów określa jaki organ jest wyższym przełożonym w postępowaniu dyscyplinarnym, drugi zaś wskazuje na uprawnienie do złożenia w określonym terminie zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Żaden z tych przepisów nie stanowi jednak podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści przez organ odwoławczy. Sentencja zaskarżonego postanowienia zdaje się wskazywać, że zostało ono wydane w oparciu o przepis art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowi, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy. Brak wskazania w ocenianym postanowieniu ww. przepisu pomimo, że stanowi pewne uchybienie, można byłoby uznać jako nieistotne naruszenie przepisów prawa, gdyby sformułowane przez organ w sentencji rozstrzygnięcie było prawidłowe i należycie uzasadnione. Lektura uzasadnienia kwestionowanego przez stronę postanowienia prowadzi jednak do wniosku, że wskazane w nim motywy rozstrzygnięcia nie korespondują z jego treścią. Orzeczenie przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy decyzji (postanowienia) organu I instancji, może mieć miejsce wówczas, gdy organ odwoławczy w pełni akceptuje rozstrzygnięcie organu I instancji. Wówczas organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji (postanowienia) w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu (zażaleniu) oraz pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym orzeczeniem. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. organ, uznając, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] października 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Przypomnieć należy, również ze względu na treść odpowiedzi organu na skargę, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o Policji zawiera autonomiczną regulację dotyczącą postępowań związanych z odpowiedzialnością dyscyplinarną, z odwołaniem się w oznaczonym zakresie, do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 135p), na co wskazuje ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne (por.: wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2266/13; wyrok NSA z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 228/18). Przepisy ustawy o Policji przewidują sposób postępowania organu odwoławczego w sytuacji wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem ustawowego terminu. Przepis art. 135k ust. 1 ww. ustawy stanowi, że postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W myśl art. 135k ust. 3 ww. ustawy, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Według art. 135k ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń. Z przytoczonych przepisów wynika, że w przypadku wniesienia środka zaskarżenia po terminie, wyższy przełożony dyscyplinarny winien odmówić jego przyjęcia, w drodze postanowienia, w oparciu o art. 135k ust. 3 ustawy o Policji. Wydając zaskarżone postanowienia Komendant Wojewódzki Policji, pomimo przedstawienia argumentacji, wedle której skarżący zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł z uchybieniem terminu, nie wydał postanowienia o odmowie przyjęcia zażalenia, lecz orzekł jakby sprawę rozstrzygnął merytorycznie, utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, pomimo nie badania zasadności stanowiska organu I instancji w tym zakresie. Powyższe uzasadnionym czyni stwierdzenie, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył wymienione wyżej przepisy postępowania określone w ustawie o Policji związane z rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy, w szczególności art. 135k ust. 3 i art. 135n ust. 4 pkt 1, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazania płynące z niniejszego wyroku a odnoszące się do prawidłowego zastosowania przepisów postępowania i w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie adekwatne do obowiązujących przepisów prawa.