II SA/Sz 1259/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-01-25
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, może odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo naruszenia przepisów proceduralnych, takich jak zasada czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, może odmówić jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 K.p.a., jeśli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, takich jak zasada czynnego udziału strony (art. 10 K.p.a.), to naruszenie to nie skutkuje uchyleniem decyzji, jeśli nie miało wpływu na jej materialnoprawną treść i gdyby postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, zapadłaby taka sama decyzja.Stan faktyczny
Zakład A. złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę parkingu i przebudowie budynków Uniwersytetu, wskazując na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wznowieniowe. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem art. 10 K.p.a. (brak czynnego udziału strony), ale odmówił jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 K.p.a., uznając, że nowa decyzja odpowiadałaby w istocie dotychczasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Zakładu A. na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Zakładu A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...], UNP: [...], wydaną na podstawie art.105§1 w związku z art. 145 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzkiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego z dnia [...]r. w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę parkingu wraz z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...]położonych przy ul. [...], ul. [...](działki nr [...]z obrębu ewidencyjnego nr [...] oraz działka [...] z obrębu ) w [...], zakończonego decyzją ostateczną nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta [...] dnia [...] r., umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu [...]r. wpłynął do niego wniosek Wojewódzkiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w [...], zwanego dalej "W.", o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Jako przesłankę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję). Wnioskodawca nie był uznany za stronę
w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę parkingu wraz
z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...] położonych przy ul. [...], ul. [...](działki nr [...]z obrębu [...] oraz działka [...]z obrębu [...]).
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania. W toku postępowania, Uniwersytet [...] wraz z pismem z dnia [...] r. przedłożył dokumenty (porozumienie z dnia 29 grudnia 1994 r.; wypis i wyrys z rejestru gruntów, odpis zwykły z księgi wieczystej z dnia [..] r.; decyzję [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r. o nabyciu przez Uniwersytet [...] prawa własności gruntu zabudowanego stanowiącego działkę nr [...]położoną w obrębie ewidencyjnym 20 [...] - [...] , przy ul.[...]nr [...]; ul. [...], [...], uregulowaną w księdze Wieczystej Nr[...] ; postanowienie z dnia [...] r. Sądu Rejonowego [...]-Centrum w [...], Wydział II Cywilny oddalające wniosek [...] o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o ustanowienie służebności gruntowej), z których wynika, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...]z obrębu ewidencyjnego nr [...] w [...] nie jest obciążona prawami, roszczeniami i ograniczeniami umożliwiającymi korzystanie [...] z klatki schodowej "A" w budynku przy placu [...]w [...]
Zdaniem organu, ustawa Prawo budowlane w art. 28 ust. 2 precyzyjnie określa strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, są to: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 ww. ustawy, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Zatem, zarówno z przepisu art. 28 K.p.a., jak i z jego szczególnej regulacji zawartej w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wynika, że o przymiocie strony decyduje możliwość wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, pozwalającego wykazać jego interes lub obowiązek jako interes prawny.
[...] nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania budowy parkingu wraz
z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...] położonych przy ul. [...], ul. [...](działki nr [...]z obrębu ewidencyjnego nr [..] oraz działka [...]z obrębu [...]) w [...], w związku z powyższym nie został uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zakończonego decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r.
Od powyższej decyzji odwołał się [...] w [...] podnosząc, że wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z przepisami K.p.a. i Prawa budowlanego. Z mapy geodezyjnej dla działki [...]jednoznacznie wynika, "że nad ulicą jest również ten sam budynek ( co jest oznaczone grubą przerywaną linią kreskową). Niezależnie od powyższego, w projekcie budowlanym przebudowy budynku wykazane są korytarze komunikacji z klatki schodowej "A" do budynku [...]. Budynek [...] w [...]
i budynek US są obiektami użyteczności publicznej, które tworzyły i tworzą jedną całość techniczno użytkową."
Zdaniem [...], zabudowa przejścia do jednej z klatek schodowych zakłóci ten ład i porządek, a tym samym naruszy w stopniu niedopuszczalnym warunki bezpiecznego użytkowania budynku oraz warunki umowy i warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego określone w przepisach techniczno-budowlanych i zagrozi bezpieczeństwu ich użytkowników. W tym stanie rzeczy, [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji nr [...] z dnia [..] r. o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr[...] .[...] , wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 2 i art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Nr [..] z dnia [..] r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę parkingu wraz z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...] położonych przy ulicach: [...] i [...]w [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] z naruszeniem art. 10 Kpa, ale odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Nr [..] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę parkingu wraz z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...] położonych przy ulicach: [...]i [...]w [...]. Organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] r., wszczął postępowanie wznowieniowe, a następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...] organ pierwszej instancji, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie wznowieniowe w sprawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
W toku postępowania odwoławczego, wezwano wnioskującego o przedstawienie informacji kiedy dowiedział się o wydaniu przez Prezydenta Miasta [...] decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego.
Wojewoda [...] przedstawił, że w postępowaniu wznowieniowym zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego. Uprawniony organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, w której:
- odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia,
- uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia.
W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w K.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności,
z powodu których nie uchylił tej decyzji - art. 151 § 2 K.p.a.
Podstawą wszczęcia postępowania wznowieniowego przez organ pierwszej instancji było prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Artykuł 148 § 1 K.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się
w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W trakcie postępowania odwoławczego [...] przedstawił dokumenty, z których wynika, że o wydaniu decyzji ostatecznej Nr [...] dowiedział się w dniu [...] r. (notatka służbowa pracownika [...]). Podanie o wznowienie postępowania do organu pierwszej instancji zostało wniesione w dniu [...] r. Oznacza to, że [...] nie uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa.
Art.10 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, jest to tzw. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Zasada ta przejawia się w licznych przepisach K.p.a., nakładających obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, przyznających stronie prawo dostępu do akt sprawy, prawo zgłaszania dowodów, prawo strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji oraz prawo do zaskarżania całej decyzji. Naruszenie tej zasady powoduje obowiązek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w wypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wyznacza się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 162 ze zm.), który stanowi, że stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści, lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Artykuł 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Braku udziału strony w postępowaniu skutkuje naruszeniem art. 10 Kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przez brak udziału strony w postępowaniu rozumie się brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub na wniosek strony, brak wezwania do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, albo nie zapewnienie, wbrew przepisom prawa, aktywnego udziału w takich czynnościach lub nie zawiadomienie o wniesieniu odwołania i przebiegu takiego postępowania bez udziału strony. [...] nie został uznany za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę Nr [...] przed organem pierwszej instancji.
Wojewoda [...] stwierdził, że budynek [...] znajduje się
w bezpośrednim sąsiedztwie budynku Uniwersytetu [...] objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę Nr[..] . Budynki [...] i Uniwersytetu [...] są połączone konstrukcyjnie i funkcjonalnie, stanowią jedną bryłę architektoniczną. Ponadto [...] posiada służebność części budynku Uniwersytetu [...] (wejście do budynku od strony[...] , klatki schodowej "A" oraz pomieszczeń: przedsionka, holu, centrali telefonicznej i portierni, schodów podestów i sanitariatów o pow. ogólnej 340,9m2 przy ul. [...]i [...], objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Zatem obiekty będące w posiadaniu [...] znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę Nr [...].
Oznacza to, że [...] powinien zostać uznany za stronę postępowania
o udzielenie pozwolenia na budowę Nr [...]. Zatem w trakcie wydawania przez organ pierwszej instancji pozwolenia na ww. budowę doszło do naruszenia art. 10 K.p.a., poprzez nieuznanie [...] za stronę postępowania.
W ocenie Wojewody, z przytoczonych względów należało uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...]. Ponadto w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - strona nie brała udziału w postępowaniu, stąd należało wznowić postępowanie. We wniosku o wznowienie postępowania przytoczono art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który stanowi, że wznawia się postępowanie administracyjne, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na dzień wydawania decyzji Nr [...], tj. [...] r. [...] posiadał służebność budynku położonego na działce nr [...]przy ul. [...]w [...]. Na mocy art. 145
§ 1 pkt 5 K.p.a. wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zawarte w tym przepisie. Nie jest przy tym istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań - na przykład niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.12.2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, w LEX nr 744959 ). Dowody, o których mowa w ww. przepisie są to fakty lub dowody istniejące już w czasie postępowania, które ma ulec wznowieniu, lecz nie zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji (tak: J. S., Nowe okoliczności w sprawie jako przyczyna wznowienia postępowania, PiP[...], s. 649). W aktach postępowania zakończonego decyzją Nr [...]brak dokumentu, z którego wynikałoby, że organ pierwszej instancji posiadał wiedzę o służebności ustanowionej w drodze umowy pomiędzy Uniwersytetem [...], a [...]. Informacja taka była niezbędna do ustalenia kręgu stron postępowania.
W postanowieniu organu pierwszej instancji o wznowieniu postępowania przytoczono jedynie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jako podstawę wznowienia organ pierwszej instancji powinien wskazać również art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Na postanowienie o wznowieniu postępowania zażalenie nie przysługuje. Zgodnie
z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu. W odwołaniu z dnia [...] r. [...] nie zaskarżył postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania wznowieniowego w tej części. Nie ma to jednakże wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Ustalenie bowiem, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 Kpa i art. 145a Kpa następuje we wznowionym postępowaniu. Postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu.
Wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...]Sąd Rejonowy [...]-Centrum w [...] I Wydział Cywilny przywrócił powodowi [...] naruszone przez Uniwersytet [...] posiadanie części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]i [...] (Księga wieczysta nr[...] ) obejmującej wejście do budynku od strony [...] i połączonej z nim klatki schodowej (klatka "A") oraz pomieszczeń: przedsionka, holu, centrali telefonicznej i portierni na parterze oraz schodów podestów i sanitariatów na I, II i III piętrze o ogólnej powierzchni[...] , poprzez nakazanie wydania [...] w [...] kluczy do drzwi wejściowych do budynku od strony [...] oraz kluczy centrali telefonicznej i portierni, demontaż ścianek działowych na kondygnacjach I, II i III oddzielających klatkę schodowa od części budynku zajmowanej przez [...] w [...].
W ocenie Wojewody [...], uniemożliwienie [...]
w [...] korzystania z klatki schodowej "A", poprzez oddzielenie przejścia
z budynku należącego do [...] w [...] do klatki "A", nie wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta [...]
o pozwoleniu na budowę Nr [...]. Zatwierdzony projekt budowlany branży architektonicznej zakłada wykonanie otworów drzwiowych o szerokości 150 cm,
z drzwiami dwuskrzydłowymi, z pomieszczeń klatki schodowej Uniwersytetu [...] do pomieszczeń łącznika [...] w [...] nad [...]i do pozostałych pomieszczeń zajmowanych przez [...]. Oznacza to, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] przewiduje zapewnienie komunikacji pomieszczeń [...] w [...] poprzez klatkę schodową "A" należącą do Uniwersytetu [...]. Kwestia ustawienia przez Uniwersytet [...] ścianek działowych i poprzez to uniemożliwienie korzystania przez [...] w [...] z klatki schodowej "A" nie należy do oceny organów administracji architektoniczno-budowlanej. Organy te dokonują sprawdzenia, czy wniosek o pozwolenie na budowę wraz z niezbędnymi opiniami i projektami spełnia wymagania stawiane przepisami Prawa budowlanego i pozostałymi przepisami mającymi zastosowanie przy udzielaniu pozwolenia na budowę.
Przebudowa, zatwierdzona projektem budowlanym Nr [...], zakłada skomunikowanie klatki schodowej "A" z pomieszczeniami (łącznikiem) zajmowanym przez [...], poprzez otwory drzwiowe na I, II i III piętrze klatki schodowej. Skomunikowanie I, II, II piętra budynku (łącznika) należącego do [...] w [...]
z klatką schodową za pomocą zaprojektowanych otworów drzwiowych jest konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Ponadto w decyzji Nr [...]
z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w pkt II lit. f ustalono, że inwestycja nie może naruszać interesu prawnego osób trzecich, ani powodować pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości. Zabudowanie przejścia z korytarza [...] do klatki schodowej ścianą z płyt kartonowo-gipsowych (o czym mowa w odwołaniu) nie jest przewidziane projektem budowlanym. Ocenie organu administracji budowlanej podlegają rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym, a te jak wyżej wskazano zapewniają obsługę komunikacyjną budynku [...] poprzez klatkę schodową "A".
Spór między [...] w [...], a Uniwersytetem [...]m o prawo do korzystania z klatki schodowej "A" należy do sądów powszechnych, natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu wznowieniowym dokonuje oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Wojewoda zauważył, że po wznowieniu postępowania organ może na nowo ukształtować rozstrzygnięcie (wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy) po wykluczeniu przesłanek negatywnych, tj. po zbadaniu, czy dotychczasowa decyzja, odpowiada prawu materialnemu i może zostać zachowana. Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które wedle rozwiązań przyjętych w K.p.a. nie jest postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wynikiem tego postępowania musi być decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, w tym decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 2 K.p.a. Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 K.p.a. zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia powinna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W takim przypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, ale na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. stwierdza się wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje się okoliczności, z powodu których nie uchyla się tej decyzji. Okoliczności, o których mowa w ww. przepisie zawarte są w art. 146 K.p.a. W § 1 tego przepisu wymienione są terminy po upływie, których nie orzeka się o uchyleniu decyzji, natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W tym wypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 K.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz, że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame
z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które jest zgodne z prawem materialnym (wyrok WSA z dnia 07.06.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 444/06, LEX nr 213991 ).
Organ odwoławczy podsumowując stwierdził, że z projektu budowlanego inwestycji, wynika iż projektowana przebudowa umożliwia korzystanie przez [...]
z klatki schodowej "A". W projekcie tym przewidziano wykonanie otworów drzwiowych, które umożliwiają dostęp z klatki schodowej "A" do budynku (łącznika) [...]. Kwestia korzystania przez [...] z klatki schodowej "A" będąca przedmiotem postępowania sądowego nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ administracji budowlanej bada bowiem zgodność złożonego wniosku oraz projektu budowlanego z przepisami Prawa budowlanego i innymi przepisami prawa mającymi zastosowanie przy udzielaniu pozwolenia na budowę. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało, że podczas wydawania decyzji Nr [...] doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (Prawa budowlanego i pozostałych przepisów mających zastosowanie przy wydawaniu pozwolenia na budowę). W postępowaniu organu pierwszej instancji, jak wykazano wyżej, doszło naruszenia art. 10 K.p.a., czyli przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewody, zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ administracji publicznej nie może wydać rozstrzygnięcia stwierdzającego wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa, ale odmawiającej jej uchylenia z przyczyn wskazanych w art. 146 § 2 K.p.a., jedynie wówczas, gdy przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego, doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, (wyrok NSA z dnia 19.11.1992 r., sygn. akt SA/Kr 914/92 w: Przegląd Sądowy 1994/7-8/159 ).
Stwierdzone naruszenie przepisu art. 10 K.p.a., poprzez nieuznanie [...]
za stronę postępowania, nie miało wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd, w ocenie Wojewody [...], istnieją podstawy do zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 151 § 2 w związku
z art. 146 § 2 K.p.a.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Wojewódzki Zakład Doskonalenia Zawodowego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...], w części odmawiającej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. znak: [...] oraz uchylenie tej ostatniej decyzji Prezydenta Miasta [...].
Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu II instancji, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji poprzednio wydanej, gdyż jego zdaniem, jest ono całkowicie dowolne i nie zawiera żadnego uzasadnienia.
Decyzja o pozwoleniu na budowę zawiera w swej istocie nie tylko formalną zgodę organu administracyjnego na prowadzenia określonej budowy, lecz wskazuje również warunki w jakich budowa ta ma być wykonywana. Odnośnie tych warunków, [...], zarówno jako użytkownik bezpośrednio sąsiedniej nieruchomości, jak
i długoletni posiadacz części budynku Uniwersytetu objętego budową, ma szereg zastrzeżeń i wniosków z tego wynikających, a dotyczących ochrony jego interesów. Zastrzeżeń tych i wniosków skarżący nie mógł jednak przedstawić, gdyż wbrew zasadzie wyrażonej w art. 10 K.p.a., co potwierdza również organ II instancji, nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Zastrzeżeń tych nie miał również na uwadze Wojewoda, gdyż nie były one zgłoszone
i nie były przedmiotem postępowania. Dlatego stwierdzenie w tej sytuacji, że po wznowieniu postępowania nowa decyzja będzie odpowiadała dotychczasowej nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Zaskarżona decyzja słusznie stwierdza, że budynki [...] i Uniwersytetu są
w bezpośrednim sąsiedztwie, są połączone konstrukcyjnie i funkcjonalnie i stanowią jedną bryłę architektoniczną. Wynikają z tego określone współzależności. Dlatego niezrozumiały jest zawarty w decyzji wniosek, że decyzja o pozwoleniu na budowę może być wydana bez udziału [...] i bez uwzględnienia jego interesów, czego wymaga przepis art. 5 ust. 1 pkt 2a ppkt 9 ustawy - Prawo budowlane.
Nieprawdziwe jest stwierdzenie w decyzji, że zatwierdzony przy pozwoleniu na budowę projekt budowlany uwzględnia interesy wszystkich stron, w tym [...]. Uniwersytet powołując się na ten projekt pozbawił [...] głównego wejścia do budynku, z którego [...] korzystał od 1946 r., pozbawił pomieszczenia portierni, możliwości korzystania z sanitariatów na wszystkich piętrach, dostępu do centrali telefonicznej, części instalacji elektrycznej i co. W październiku br., powołując się na projekt, Uniwersytet zamknął dopływ ciepła do pomieszczeń zajmowanych przez najemców [...]. Skarżący nie będąc stroną postępowania, nie ma dostępu do akt sprawy i nie ma możliwości weryfikacji tych działań Uniwersytetu.
Dlatego jedyne ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego
w sprawie pozwolenia na budowę z udziałem [...], zagwarantuje wydanie właściwej, zgodnej z poszanowaniem prawa decyzji i uwzględniającej interesy wszystkich zainteresowanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.
Nr 153, poz.1270 ze zm.).
W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania, wszczyna się postępowanie wstępne stanowiące fazę, w której organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a., organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie, zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a.
Po wznowieniu postępowania następuje faza rozpoznawcza, w toku której organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.).
Tok wznowionego postępowania polega na ewentualnym ponowieniu niezbędnych czynności procesowych i ponownej ocenie materiału dowodowego przez wykonanie analizy umożliwiającej nowe rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. Paragraf 2 tego przepisu zastrzega jednak, że jeśli analiza ta prowadzi do oceny, iż z powodu okoliczności wymienionych w art. 146 K.p.a. nie można uchylić decyzji, organ ogranicza się tylko do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, dla których nie uchylił tej decyzji.
Wymienione w art. 146 K.p.a. okoliczności, które stanowią tzw. przesłanki negatywne, uniemożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowej mimo wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, to upływ czasu (art. 146 § 1) oraz stwierdzenie,
że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2).
Obowiązkiem organu jest zatem przede wszystkim zbadanie czy takie okoliczności wyłączające możliwość uchylenia decyzji nie zachodzą. Jeśli ponowna ocena stanu sprawy prowadzi do wniosku, iż postępowanie, pomimo zaistnienia formalnych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, nie skutkuje jednak żadną wadą materialną, która uniemożliwiłaby wydanie decyzji odpowiadającej w swojej istocie decyzji dotychczasowej, nie można uchylić decyzji kończącej postępowanie zwykłe.
Bezsprzecznie brak udziału stron w postępowaniu prowadzi do naruszenia przez organy wyrażonej w art.10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a także przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego (art.145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje niezależnie od tego, czy brak udziału strony wywarł wpływ na treść decyzji. Art. 145 § 1 pkt 4 nie wymaga zatem stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Wpływ tego braku udziału na wynik sprawy może być dopiero oceniony w postępowaniu wznowieniowym i przeprowadzeniu postępowania z udziałem strony.
W niniejszej sprawie [...] nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] r.
Umowa służebności, przedłożona jako dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nie znany organowi, który wydał decyzję, to dokument prywatny, sporządzony w dniu [...] r. przez strony – Uniwersytet [...] oraz [...] w [...], w którym określa się jako przedmiot służebności – "możliwość korzystania przez [...] z klatki schodowej od parteru do [...] piętra o pow.[..] m2 ", w budynku położonym na działce [...], obręb [...], przy ul. [...]w [...].
Przedstawione powyżej okoliczności prawidłowo ocenił Wojewoda [...] jako przesłanki wznowienia postępowania z art.145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Prawidłowo również organ ocenił rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...]
z dnia [...]r. umarzające postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę z dnia [...] r. i uchylił ją uznając, że [...] miał - i nadal ma – status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz w postępowaniu wznowieniowym.
Dodać w tym miejscu należy, że Kodeks postępowania administracyjnego w sposób jednoznaczny określa rodzaje rozstrzygnięć jakie mogą zapaść po wznowieniu postępowania i w sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie, umorzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania było rozstrzygnięciem nieprawidłowym.
Wojewoda [...] po dokonaniu oceny dowodów zgromadzonych
w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę parkingu wraz z zagospodarowaniem terenu oraz przebudową budynków Uniwersytetu [...] położonych przy
ul. [...], ul. [...](działki nr [...]z obrębu ewidencyjnego
nr [...] oraz działka [...]z obrębu [...]) w [...], przeprowadził analizę umożliwiającą nowe rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Analiza ta doprowadziła do oceny, iż z powodu okoliczności wymienionych w art. 146 § 2 K.p.a. nie można uchylić decyzji, bowiem nowa decyzja odpowiadałaby w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
W ocenie sądu, Wojewoda [...] prawidłowo stwierdził, że wniosek i projekt budowlany inwestycji zabezpiecza interesy obu stron, w tym [...] poprzez wykonanie otworów drzwiowych, umożliwiających dostęp z klatki schodowej "A" do budynku (łącznika) [...] i jest zgodny z przepisami Prawa budowlanego, w tym także z przepisami wykonawczymi do ustawy, tym samym w sprawie nie można uchylić decyzji z dnia [...]r. Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę ocenie podlega to, czy dochodzi lub czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, a więc i właścicieli sąsiedniej nieruchomości, jednakże nie w aspekcie samej dopuszczalności robót budowlanych, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Wojewoda [...] nie ustrzegł się jednak w toku prowadzonego postępowania naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ nie zawiadomił strony postępowania ([...]) o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie materiałów i dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu, w trybie art.10 K.p.a., choć wielokrotnie korespondował ze stroną. Sąd uznał jednak to naruszenie przepisów postępowania za nie mające wpływu na wynik sprawy. W postępowaniu wznowieniowym toczącym się przed organem I instancji [...] miał możliwość zapoznania się z materiałami i dowodami zgromadzonymi w sprawie, bowiem już po wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia, organ zawiadomił strony o takiej możliwości (pismo z dnia [...]r.) i [...] upoważnił dwóch swoich przedstawicieli do zapoznania się z aktami sprawy. Z akt sprawy wynika, że zapoznali się oni z całością akt sprawy, w tym także z projektem budowlanym złożonym w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Fakt ten został także potwierdzony na rozprawie, a ponadto wynika z wielu pism składanych przez [...], tak w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji.
[...] podnosi w odwołaniu od decyzji oraz w skardze zarzuty dotyczące nieuwzględnienia jego interesu w projekcie budowlanym, bowiem Uniwersytet [...] "powołując się na ten projekt pozbawił [...] głównego wejścia do budynku, z którego [...] korzystał od 1946 r., pozbawił pomieszczenia portierni, możliwości korzystania z sanitariatów na wszystkich piętrach, dostępu do centrali telefonicznej, części instalacji elektrycznej i c.o.". W ocenie sądu, zarzuty te nie dotyczą projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Trzeba przyznać, że
w interesie [...] leży możliwość korzystania z klatki schodowej "A" zapewniającej lepsze korzystanie z pomieszczeń budynku będącego własnością [...] (przy
ul. [...]). Kwestia ta jednak może być rozpatrywana tylko w postępowaniu cywilnym (umowa o ustanowieniu służebności została [...] wypowiedziana
ze skutkiem na dzień [...]r.), gdyż tyko tak właściciele budynków połączonych ze sobą konstrukcyjnie mogą uregulować zasady korzystania z pomieszczeń
i urządzeń będących własnością jednego z nich. Organy administracji budowlanej wydając pozwolenie na budowę nie regulują zasad korzystania z pomieszczeń,
a jedynie stoją na straży by był możliwy dostęp do łącznika pomiędzy budynkami, co
w niniejszym postępowaniu zostało zapewnione. Należy także dodać, że zakup przez Uniwersytet i [...] poszczególnych budynków spowodował, że instalacje znajdujące się w tych budynkach należą do ich właścicieli, a ewentualne wspólne ich wykorzystanie winno zostać uregulowane na drodze cywilnej.
Dodać także należy, że utrudnienia w korzystaniu z pomieszczeń objętych umową służebności w okresie przeprowadzanego remontu dotyczą tak inwestora, jak i [...] i nie oznaczają naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło