II SA/Sz 126/22

WyrokWSA w Szczecinie2022-03-31

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres czynności opiekuńczych nad niepełnosprawnym ojcem, obejmujący m.in. przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów, regulowanie opłat oraz pomoc w czynnościach higienicznych i podawaniu leków, wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Zakres czynności opiekuńczych nad niepełnosprawnym ojcem, obejmujący czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz pomoc w podstawowych czynnościach higienicznych i podawaniu leków, nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; kluczowe jest wykazanie, że konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki wywołuje sytuację rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, twierdząc, że opieka nad ojcem wymaga jego stałej obecności i uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Burmistrz K. ("Organ I instancji") na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1b pkt 1, art. 17 ust. 5, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020 r. poz. 111 ze zm. - dalej jako "ustawa") oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił K. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] lipca 2021 r. K. K. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem M. K., który legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. Ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] czerwca 2021 r., na stałe. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Burmistrz K. odmówił Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Od powyższej decyzji K. K. wniósł odwołanie, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] października 2021r. uchyliło w całości decyzję Organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, że K. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym ojcem oraz bratem P. K.. M. K. jest wdowcem. K. K. nie pracuje zawodowo, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w D. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W okresie od [...] lutego 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. zatrudniony był w Urzędzie Miasta w K. . Od stycznia do lutego 2021 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne na matkę, która zmarła dnia [...] lutego 2021 r. Do wywiadu załączono kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...].10.2021 r. wydanego przez lekarza specjalistę pediatrii oraz zaświadczenie lekarza rodzinnego z dnia [...].10.2021r. o konieczności opieki osób drugich nad M. K.. Według Wnioskodawcy sytuacja zdrowotna ojca uległa zmianie od czasu ostatniego wywiadu środowiskowego, ma problemy z poruszaniem się samodzielnie poza lokalem mieszkalnym, ma problemy z kontrolowaniem potrzeb fizjologicznych, posiłki spożywa samodzielnie, wymaga pomocy przy przygotowaniu odpowiedniej garderoby i ubieraniu skarpet. Wnioskodawca oświadczył, że sprawuje opiekę całodobową nad ojcem, przez 7 dni w tygodniu, od poniedziałku do niedzieli w godzinach od 8 do 22.30. Pracownik socjalny ustalił, że opieka ta wygląda następująco: o godz. 8.00 K. K. przygotowuje śniadanie, ojciec spożywa posiłek samodzielnie; o godz. 8.30 podaje leki ojcu; o godz. 8.40 pomaga ojcu w porannej toalecie; o godz. 9.20 syn przygotowuje dla ojca odpowiednią odzież, M. K. ubiera się samodzielnie, pomocy wymaga przy założeniu skarpet; o godz. 9.40 - 13.00 M. K. odpoczywa, ogląda telewizję, czyta książki, drzemie, a K. K. wykonuje prace domowe m.in. odkurza, myje naczynia, ściera kurze, pranie wykonuje trzy razy w tygodniu. W tym czasie jeździ również z ojcem do przychodni w K. - dwa razy w tygodniu i przygotowuje ciepły posiłek dla ojca, o godz. 14.30 M. K. przyjmuje leki przygotowane przez syna, syn dokonuje również pomiaru ciśnienia; o godz. 15.30 do 16.00 K. K. towarzyszy ojcu podczas spaceru; następnie do godziny 19.00 ojciec wykonuje ćwiczenia rehabilitacyjne, ogląda telewizję, czyta książki; godz. 18.30-19.00 syn przygotowuje kolację; o godz. 19.30 pomaga ojcu wejść do wanny, M. K. myje się samodzielnie, a syn przygotowuje w tym czasie posłanie dla ojca; o godz. 21.00 M. K. przyjmuje leki. Na koniec dnia ponownie dokonywany jest pomiar ciśnienia i poziomu cukru. Ponadto K. K. dwa razy w miesiącu reguluje opłaty mieszkaniowe, a trzy razy w tygodniu dokonuje zakupów żywnościowych i chemicznych. Jak twierdzi Strona brat pracuje od godziny 4.00 do godziny 17.30 od poniedziałku do piątku, niekiedy również w sobotę, co uniemożliwia mu sprawowanie opieki nad ojcem. W ocenie Organu I instancji z zebranego materiału dowodowego wynika, że opieka nad ojcem nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności wykonywane przez K. K. na rzecz ojca to czynności zajmujące kilka minut, nie wymagają dużego nakładu czasu i możliwe byłoby ich pogodzenie z pracą zawodową. Obowiązki wykonywane przez K. K. związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie wykraczają poza podstawowe obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym przez osoby pracujące nawet w pełnym wymiarze czasu pracy (przygotowywanie posiłków, dokonywanie bieżących porządków, pranie odzieży, robienie zakupów, regulowanie opłat). Świadczona opieka nad ojcem nie nosi więc cech stałości warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie bez znaczenia jest również fakt, że K. K. ma rodzeństwo (w tym brata wspólnie zamieszkającego), które mimo własnych obowiązków zawodowych i rodzinnych przy odpowiednim zorganizowaniu mogłoby pomóc w wielu czynnościach na rzecz ojca. 2. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. K., w którym podał, iż opiekę nad ojcem sprawuje wyłącznie On, przez całą dobę i wymienił szczegółowo czynności (takie jak opisane w decyzji Organu I instancji), których dokonuje w ramach opieki nad ojcem, począwszy od godziny 8 rano do 21. W Jego ocenie tak sprawowanej opieki nie można pogodzić z karierą zawodową. Odwołujący wyjaśnił, że rodzeństwo nie jest w stanie pomóc w sprawowaniu opieki nad ojcem, bowiem siostra nie pracuje zawodowo, ale wychowuje troje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, bracia pracują zawodowo. 3. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (‘Organ II instancji", "Organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 ustawy, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało zaskarżoną decyzję Organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji wskazał, że nie ulega wątpliwości, że na Wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca, i jest on osobą uprawnioną do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Z treści wywiadów środowiskowych, przeprowadzonych w dniach [...].08.2021r. oraz [...].10.2021 r. wynika, że w ramach sprawowanej nad ojcem opieki K. K. wykonuje od 8.00 do 21.00 następujące czynności: przygotowuje posiłki, dokonuje bieżących porządków, pierze odzież, robienie zakupów, ustala i towarzyszy w wizytach lekarskich, realizuje recept, załatwia sprawy urzędowe, reguluje opłaty mieszkaniowe, pomaga w czynnościach higienicznych (mycie ciała, golenie, obcinanie paznokci), podaje leki, dokonuje pomiarów temperatury, poziomu cukru i ciśnienia tętniczego. W ocenie Organu II instancji zakres opieki sprawowanej przez K. K. nad jego niepełnosprawnym ojcem nie uprawnia Go do wnioskowanego świadczenia. Takie czynności jak zakupy, porządkowanie mieszkania czy dokonywanie opłat mieszkaniowych i załatwianie spraw urzędowych są wykonywane przez większość osób, również pracujących zawodowo, także gdy w rodzinie są dzieci. Dodatkowo zważyć należy, iż przed chorobą ojca Strona także wykonywała powyższe czynności. Za czynności dotyczące opieki związanej bezpośrednio z ojcem, uznać można jedynie czynności związane z umawianiem wizyt lekarskich czy też towarzyszenie w tych wizytach oraz pomoc w wejściu do wanny, pomoc w założeniu skarpet, zapięciu guzików przy odzieży, obcinanie paznokci, pomiary ciśnienia krwi, poziomu cukru. Powyższego jednak nie można uznać za długotrwałą lub stałą opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Czynności opiekuńcze wobec ojca wykonywane są rano i wieczorem i sprowadzają się każdorazowo do kilku - kilkunastu minut. Organ II instancji podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki", jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że aby można było mówić o opiece, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Przy czym niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania takiej opieki. 4. Od powyższej decyzji K. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy poprzez niezasadne uznanie, że nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczny nie wyklucza podjęcia przez niego zatrudnienia oraz, że nie ma związku między rezygnacją przez Niego z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad ojcem. Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, wbrew treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, że M. K. pomimo stwierdzonej niezdolności do samodzielnej egzystencji nie wymaga stałej opieki syna, który nie musi rezygnować z zatrudnienia. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia dotyczącego formy i zakresu opieki nad ojcem na okoliczność ustalenia, że wymaga on stałej opieki syna. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że Organ dokonał błędnej, ale przed wszystkim dowolnej oceny zebranego materiału w kwestii czasookresu opieki, której wymaga niepełnosprawny podopieczny oraz możliwości podjęcia pracy zawodowej przez Niego. Z orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że ojciec wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dokument ten jest dokumentem urzędowym wydanym przez lekarza orzecznika, który posiadając fachową wiedzę uznał niezdolność do samodzielnej egzystencji ojca. W tym miejscu Skarżący przytoczył wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 września 2015 r. o sygn. akt II SA/Bd 807/15. Zdaniem Skarżącego, Organ II instancji wyszedł poza zakres swoich kompetencji i wbrew orzeczeniu specjalistów uznał, że podopieczny nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki. Nadto Organ winien wziąć pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę. Zapoznając się więc z zakresem obowiązków ustalonych podczas wywiadu środowiskowego, trudno się zgodzić z Organem, aby można było pogodzić opiekę, wymagającą nadzoru, dawkowania leków, przygotowywania posiłków, robienia zakupów, udzielania pomocy przy wchodzeniu do wanny i pomocy przy załatwianiu spraw urzędowych z pracą zawodową. Konsekwencją błędnej oceny zakresu opieki było niezasadne uznanie, że wcale nie musi rezygnować z pracy, aby zajmować się ojcem i nie spełnia podstawowych przesłanek ustawowych, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący przywołał w dalszej treści skargi art. 4 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w zakresie definicji znacznego stopnia niepełnosprawności i pojęcia niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący podkreślił, że co prawda niektóre czynności z natury rzeczy są czynnościami bardziej lub mniej absorbującymi i czasochłonnymi, dotyczą spraw życiowych nawet całej rodziny to jednak nie można z tego powodu pomniejszać czy odmawiać sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym bardziej w sytuacji - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w której osoba niepełnosprawna ma niewątpliwie problemy z samodzielnym załatwieniem podstawowych życiowych potrzeb. Ponadto przesłanki zawarte w art. 17 ust. 1 ustawy dotyczą zarówno sytuacji rezygnacji z zatrudnienia jak również niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Skarżący oznajmił, że był czynny zawodowo przez wiele lat, nie wykazywał więc żadnej bierności zawodowej. Obecny stan zdrowia umożliwia Mu częściowe podjęcie zatrudnienia, ale nie może tego zrobić, gdyż zajmuje się stale swoim niepełnosprawnym ojcem. 5. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: 6. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczony złożył Skarżący i Organ. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020 r. poz. 111 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z treści ww. przepisu celem tej regulacji jest zapewnienie osobie rezygnującej z pracy zarobkowej lub niepodejmującej zatrudnienia świadczenia finansowego w zastępstwie dochodu, którego nie może osiągnąć z własnej pracy, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Omawiany przepis należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki, w szczególności ze względu na rodzaj podejmowanych czynności opiekuńczych i ich czasochłonność, wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy bądź "wymusza" rezygnację z dotychczasowego zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zatem, zdaniem Sądu, następować automatycznie, w każdym przypadku opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ orzekający w sprawie musi wziąć pod rozwagę i ocenę czy faktycznie podejmowane czynności przy osobie niepełnosprawnej wymagają stałego, całodziennego zaangażowania i z tego powodu ciągłej obecności opiekuna. Wbrew stanowisku Skarżącego, to Organ w toku tego postępowania ustala, jaki jest zakres koniecznej (konkretnie w danym przypadku) opieki nad osobą niepełnoprawną, a więc na ile osoba niepełnoprawna radzi sobie sama i w jakim zakresie korzysta z pomocy innych osób bliskich. Samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, na gruncie art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest wystarczające do przyznania takiego świadczenia. Z przepisu tego wynika, że posiadanie orzeczenia to tylko jeden z warunków świadczenia pielęgnacyjnego, niezbędne jest nadto wykazanie, że po pierwsze istnieje "konieczność" sprawowania stałej lub długotrwałej opieki i po drugie, że jednocześnie ta "konieczność" wywołuje sytuację rezygnacji z zatrudnienia lub z podjęcia zatrudnienia przez osobę bliską, a więc, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy sprawowaniem stałej opieki a rezygnacją z (podjęcia) zatrudnienia. Dlatego też w każdej sprawie Organ musi dokonać dogłębnej oceny, czy w konkretnych okolicznościach sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę musi zrezygnować z aktywności zawodowej, ze względu na zakres i rodzaj wykonywanych czynności, niezbędnych w ramach opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakres opieki może być każdorazowo inny. Dla przykładu, inaczej będzie wyglądać forma i czas czynności opiekuńczych przy osobie unieruchomionej, leżącej, wentylowanej nieinwazyjnie domowo, niekontaktowej, a inny zakres opieki będzie w przypadku opieki nad osobą samodzielnie poruszającą się, rozeznaną w swoich potrzebach, zdolną do samodzielnej obsługi siebie, logiczną w decyzjach, wymagającą ewentualnie wsparcia lub nadzoru przy niektórych czynnościach życiowych. 8. Zdaniem Sądu, zebrane informacje dotyczące stanu zdrowia ojca Skarżącego oraz dotyczące czynności Skarżącego podejmowanych w ciągu dnia w ramach opieki zostały ustalone w sposób wystarczający i są wyczerpujące oraz zostały prawidłowo ocenione przez Organy administracji orzekające w tej sprawie. Wbrew opinii Skarżącego, przeprowadzona przez Organ II instancji ocena okoliczności sprawy nie zmierza do negowania ustaleń lekarza orzecznika w zakresie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca i zaleceń z tego tytułu, a jedynie jest wynikiem weryfikacji zakresu, rodzaju, formy i wymaganego czasu rzeczywiście podejmowanych przez Skarżącego czynności w związku z niepełnosprawnością ojca. Z akt wynika, iż czynności Skarżącego związane z opieką nad ojcem obejmują poranne budzenie, przygotowanie posiłków, pomoc ojcu w porannej toalecie, przygotowanie odpowiedniej odzieży, pomoc przy założeniu skarpet, wizyty z ojcem w przychodni lekarskiej (dwa razy w tygodniu), przygotowywanie i podanie leków (tabletki dwa razy dziennie), pomiar i zapis ciśnienia i poziomu cukru, spacer, pomoc przy wejściu ojca do wanny, przygotowanie łóżka do spania. Ponadto M. K., pomimo przyznanego znacznego stopnia niepełnosprawności porusza się o własnych siłach, przemieszcza się po mieszkaniu, jak ocenia sam Skarżący jest logiczny, samodzielnie czyta, słucha radia. Podopieczny samodzielnie spożywa posiłki, ubiera się, sam wykonuje higienę ciała (poza obcinaniem paznokci), kładzie się spać. Nie jest osobą leżącą, wymagającą przewracania i działań przeciw odleżynom, nie wymaga masaży i oklepywania, ćwiczy na rowerku. M. K. nie korzysta z zewnętrznych zabiegów rehabilitacyjnych, ani leczenia specjalistycznego, co mogłoby wymagać dodatkowego zaangażowania i czasu opiekuna. Analizując wskazane informacje, w kontekście zakresu i rozmiaru faktycznie świadczonej przez Skarżącego opieki, zgodzić należy się z oceną Kolegium, że tylko część codziennych czynności, na które powołuje się Skarżący, to czynności opiekuńczo-pielęgnacyjne, zaś pozostałe czynności, które opisuje Skarżący, to w istocie dbanie o gospodarstwo domowe (robienie zakupów, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, płatności rachunków), które wykonuje każda rodzina poza godzinami pracy. Trafny jest też wniosek Organu II instancji, iż czynności związane bezpośrednio z pomocą ojcu i z Jego obsługą nie są szczególnie absorbujące czasowo, i w istocie zajmują od kilku do kilkunastu minut, a więc nie wymagają co do zasady całodziennej, ciągłej obecności i gotowości opiekuna. Niewątpliwie znaczenie dla takiej oceny ma również stopień samodzielności ojca w wielu czynnościach egzystencjalnych, a także potencjalna możliwość współpracy Skarżącego, przy opiece nad ojcem i prowadzeniu gospodarstwa domowego, z wspólnie zamieszkującym bratem. Skarżący wskazał wprawdzie w odwołaniu, że brat wraca po godzinie 17 i ciężko pracuje, jednakże, w świetle zasad doświadczenia życiowego, trudno uznać za zupełnie niemożliwą zmianę w obowiązkach, choćby w zakresie przygotowania kolacji, czy pościelenia miejsca spania. Podane czynności są w zasadzie typowymi czynnościami podejmowanymi codziennie przez osoby dorosłe i pracujące, także w gospodarstwach osób pracujących z dziećmi, czy też mieszkających ze starszym członkiem rodziny. W ocenie Sądu, zasadna jest więc konkluzja Organów obu instancji, że sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie uniemożliwia Skarżącemu podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze. 9. Sąd uznał, że świadczone przez Skarżącego względem ojca czynności rozpatrywane kompleksowo, w skali całego dnia, nie są, jak zasadnie przyjęły też Organy orzekające, czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę - w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Nie kwestionując tu stanu zdrowia ojca i konieczności Jego wsparcia (do czego synowie są zobowiązani zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy), należy wskazać, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Takiej podstawy nie stanowi również - w świetle przedstawionych powyżej rozważań - deklarowana przez Skarżącego gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych. 10. W ocenie Sądu, ze względu na powyższe, nie można Organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, jak podnosi to Skarżący w skardze. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej opieki nad ojcem. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która to zawiera w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, które w całości odpowiada prawu. Zarzut podniesiony w punkcie trzecim petitum skargi odnoszący się do naruszeń prawa procesowego również należało uznać za niezasadny. 11. Z podanych względów Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło