II SA/Sz 1260/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. i W. S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. Nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia: odrzucić skargę Stowarzyszenia A. Uzasadnienie : Rada Gminy Darłowo w dniu 30 czerwca 2005 r. podjęła uchwałę Nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy. Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. Stowarzyszenie oraz W. S. złożyli do Rady Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie wskazanej wyżej uchwały. Wezwanie podpisali G.M. i W.S. Pismem z dnia 29 lipca 2016 r. Wójt Gminy wezwał Stowarzyszenie na rzecz Mieszkańców Gminy oraz W. S. do sprecyzowania zakresu przedmiotowego pisma poprzez wskazanie, kto jest wnioskodawcą pisma z dnia 20 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, Stowarzyszenie oraz W.S. w piśmie z dnia 4 sierpnia 2016 r. oświadczyli, że wnioskodawcą są wszystkie podmioty wymienione w treści wezwania, tj. Stowarzyszenie oraz W. S. W piśmie tym wskazano, że wiadomym jest z urzędu Wójtowi Gminy, iż pełnomocnikiem Stowarzyszenia jest G. M.-H. jak również znany jest Wójtowi statut Stowarzyszenia oraz KRS, które były przedkładane w Urzędzie Gminy niejednokrotnie. Wójt Gminy zawiadomieniem z dnia 1 września 2016 r. pozostawił pismo z dnia 20 czerwca 2016 r. określone mianem "wezwania" bez rozpoznania. W dniu 24 września 2016 r. Stowarzyszenie na rzecz Mieszkańców Gminy oraz W. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Stowarzyszenie i W. S. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II OZ 271/17 uchylił zaskarżone postanowienie WSA z dnia 27 grudnia 2016 r. i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w okolicznościach niniejszej sprawy W. S. nie upłynął termin do wniesienia skargi, zaś skarżącemu Stowarzyszeniu taki termin nie rozpoczął swojego biegu. W ocenie NSA, w odniesieniu do W. S. termin do wniesienia skargi zaczął biec od dnia 5 sierpnia 2016 r., ponieważ od tego dnia organ wiedział, że jednym z podmiotów wnoszących wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest W. S., który opatrzył wezwanie swoim podpisem. Z kolei w stosunku do drugiego ze skarżących NSA podniósł, że pomimo wskazania przez Stowarzyszenie kto wnosi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie wezwano Stowarzyszenia do usunięcia innego braku formalnego pisma. A mianowicie w imieniu Stowarzyszenia na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podpisała się prezes G. M.-H. Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu KRS wynika, że zgodnie ze sposobem reprezentacji Stowarzyszenia jest ono reprezentowane przez dwóch współdziałających członków zarządu, przy czym W.S. nie jest członkiem zarządu Stowarzyszenia. Organ zaś nie wyjaśnił jaki jest sposób reprezentacji ww. Stowarzyszenia i w konsekwencji nie wezwał Stowarzyszenia do podpisania wezwania do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z odpowiednim sposobem reprezentacji, choć pod wezwaniem widniał podpis tylko jednego członka zarządu Stowarzyszenia, tj. prezes G. M.-H. Zamiast tego organ pismem z dnia 1 września 2016 r. pozostawił bez rozpoznania wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Co oznacza, że termin o jakim mowa w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w ogóle nie rozpoczął biegu w odniesieniu do Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Kwestię wniesienia skargi na uchwałę organu gminy reguluje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże aby takie wezwanie mogło wywrzeć jakiekolwiek skutki prawne (w tym procesowe) musi być ono skutecznie wniesione, tj. bez braków formalnych. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w stosunku do Stowarzyszenia na rzecz Mieszkańców Gminy warunek poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie został spełniony. Sąd dokonując tej oceny miał na uwadze przede wszystkim stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II OZ 271/17. W związku z tym stanowiskiem tutejszy Sąd przyjął, że co prawda pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. (data wpływu 27 czerwca 2016 r.) Stowarzyszenie wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa, jednakże z uwagi na to, że zostało ono podpisane niezgodnie ze sposobem reprezentacji, nie można uznać je za wniesione skuteczne. Mianowicie ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu KRS (k. 24-27) wynika, że Stowarzyszenie reprezentowane jest przez dwóch współdziałających członków zarządu, a tymczasem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podpisała wyłącznie prezes zarządu G. M.-H. Oznacza to, że skarga Stowarzyszenia jest niedopuszczalna, a zatem podlega odrzuceniu. Podkreślenia wymaga, na co również zwrócił uwagę NSA, że niedopełnienie warunku wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa poniekąd wynikało z błędnego działania samego organu gminy. Istnienie bowiem braku formalnego wezwania obligowało organ gminy do jego uzupełnienia, gdyż w odniesieniu do wezwań mają zastosowanie art. 63-64 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowi surogat środka odwoławczego, a w takiej sytuacji, nie ma podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Stąd organ w przypadku wniesienia pisma przez Stowarzyszenie zobligowany był do wyjaśnienia sposobu reprezentacji i wezwania do podpisania wezwania zgodnie z tym sposobem reprezentacji. Tymczasem organ gminy powyższych czynności nie wykonał, a zamiast tego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pozostawił bez rozpoznania. Wprawdzie takie działanie organu pozostaje bez wpływu na ocenę dopuszczalności skargi, tym nie mniej zdaniem Sądu, organ pomimo odrzucenia skargi, powinien umożliwić Stowarzyszeniu uzupełnienie braków formalnych wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W przeciwnym bowiem wypadku uznać należy, że Stowarzyszeniu przysługiwać będzie prawo do ponowienia wezwania dokonanego z zachowaniem wymogów prawa (tj. podpisanego zgodnie ze sposobem reprezentacji przy wykazaniu tego sposobu reprezentacji). Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzekł, jak na wstępie.