II SA/Sz 1261/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpłatnego przeniesienia własności działki gruntu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej M. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. nr [...], wydanym na skutek rozpatrzenia zażalenia M. K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1, art. 126, art. 149 § 3 w związku z 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1024 ze zm., dalej: "k.p.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia 2 września 2021 r. odmawiające M. K. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy W. z dnia 20 czerwca 2011 roku, nr [...], w sprawie nieodpłatnego przeniesienia własności działki gruntu pod budynkami, oznaczonej nr [...], o pow. [...] ha, położonej w obrębie geodezyjnym Z, gmina W. pochodzącej z zasobów Skarbu Państwa, na rzecz: - I. K., c. J. i A., w udziale do 3/20 części, - Z. Z., c. J. i A., w udziale do 3/20 części, - J. S., c. J. i A., w udziale do 3/20 części, - F. G., c. J. i A., w udziale do 3/20 części. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2021 roku, który wpłynął do organu 9 sierpnia 2021 r. M. K. wystąpił do Wójta Gminy W. o wznowienie postępowania w sprawie oznaczonej znakiem: [...] bowiem nie wiedział, że w Urzędzie Gminy toczy się postępowanie o przeniesienie własności działki gruntu pod budynkiem, oznaczonej nr [...], o pow. 0,32 ha, położonej w obrębie Z, gmina W. na rzecz wskazanych osób. Dodatkowo podniósł, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, pomimo że jest jej współwłaścicielem. Postanowieniem z dnia 2 września 2021 r., Wójt Gminy W. odmówił wznowienia opisanego wyżej postępowania, wskazując, że w jego ocenie wnioskodawca nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie zgadzając się z powołanym postanowieniem M. K. wniósł od niego zażalenie podnosząc, że nie był powiadomiony o bezpłatnym przekazaniu przedmiotowego gruntu na rzecz I. K. i jej rodzeństwa, pomimo tego, że jest jej współwłaścicielem i z tego tytułu płacił podatek, zaś nieruchomość wcześniej należała do jego babci. Uzasadniając opisane na wstępie rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że skarżący we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie powołał się na ustawową przesłankę wznowienia wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nadto stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Powołując się na złożone do sprawy wyjaśnienie strony organ ustalił, że o decyzji z dnia 1 czerwca 2011 r. skarżący dowiedział się w 2017 roku, z kolei wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 9 sierpnia 2021 r., czyli z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem M. K. złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wyjaśnił, że nie miał wiedzy odnośnie terminu składania wniosku o wznowienie postępowania, chociaż wniosek w tym zakresie złożył w Sądzie Rejonowym w G., który pozostawił go jednak bez odzewu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym. Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten, podobnie jak poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obiegu prawnego. Organy obu instancji naruszyły bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uzasadniająca uwzględnienie skargi. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r. o nieodpłatnym przeniesieniu własności działki gruntu o numerze [...], położonej w obrębie geodezyjnym Z w gminie W.. Przyczyną odmowy wznowienia postępowania było przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, czyli w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, na którą powołuje się skarżący w niniejszej sprawie, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, o czym stanowi art. 148 § 2 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. W świetle powołanej regulacji art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało stwierdzenie, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Identyfikacja zaś decyzji, to uzyskanie informacji o nazwie organu, który decyzję wydał oraz o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, przy czym nie jest konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1661/17, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zwrócić uwagę, że organ I instancji po otrzymaniu wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwał stronę do jego uzupełnienia o informację określającą, kiedy dowiedziała się o: "okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". Odpowiadając na powyższe skarżący w piśmie z dnia 30 sierpnia 2021 r., podał, że o sprawie bezpłatnego przekazania działki dowiedział się w 2017 r. na rozprawie w Sądzie Cywilnym, na której rozpoznawana była sprawa o podział tej nieruchomości, o który wystąpiła I. K.. Organy obu instancji w oparciu o nadesłane wyjaśnienia strony przyjęły, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, czyli o decyzji z dnia 1 czerwca 2011 r. - wnioskodawca dowiedział się już w 2017 roku, zatem wniosek o wznowienie postępowania, który wpłynął do organu w dniu 9 sierpnia 2021 r., uznały za złożony z uchybieniem ustawowego, miesięcznego terminu. Zdaniem Sądu, stanowisko organów nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej wskazano, wiedza strony domagającej się wznowienia postępowania z tego powodu, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, powinna sprowadzać się do okoliczności wydania decyzji. Tymczasem organ I instancji we wskazanym piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. wzywającym do uzupełnienia braków formalnych wniosku ogólnie wezwał stronę o podanie okoliczności stanowiącej postawę do wznowienia postępowania, nie uwzględniając, że zasadnicze znaczenie dla oceny terminowości złożenia wniosku w przypadku, gdy strona powołuje się na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi fakt powzięcia wiedzy o decyzji, której wzruszenia się domaga. Przede wszystkim w ocenie Sądu, treść pisma skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021r., na którą powołują się organy, nie potwierdza, aby w 2017 roku dowiedział się on o wydaniu decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie tym skarżący podał jedynie, że w tym roku powziął wiadomość o sprawie bezpłatnego przeniesienia własności działki oznaczonej nr [...], a nie o wydaniu decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że organy powołując się wyłącznie na pismo strony z dnia 30 sierpnia 2021 r. błędnie uznały, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponownie podkreślenia wymaga, że dla oceny terminowości złożenia przedmiotowego wniosku istotne znaczenie ma informacja w jakiej dacie skarżący powziął wiedzę o decyzji z dnia 1 czerwca 2021 r., do wskazania której nie został wezwany na żadnym etapie postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi i kierować się oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym orzeczeniu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł o uchyleniu zarówno zaskarżonego, jak też poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.