II SA/Sz 1265/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A., G. W., Z. C. i G. G. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXII/290/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia odrzucić skargę Stowarzyszenia A., Z. C. i G. G. Rada Gminy Darłowo w dniu 26 listopada 2008 r. podjęła uchwałę Nr XXI/290/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Pismem z dnia 27 maja 2016 r. Stowarzyszenie oraz G. W., Z. C. i G. G. wezwali Radę Gminy D. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie wskazanej wyżej uchwały. Wezwanie podpisali G. M.-H. oraz G. W., Z. C. i G. G. Pismami z dnia 27 czerwca 2016 r. Wójt Gminy D. wezwał Stowarzyszenie oraz pozostałych skarżących do sprecyzowania kto jest wnioskodawcą pisma z dnia 27 maja 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, Stowarzyszenie w piśmie z dnia 30 czerwca 2016 r. oświadczyło, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyły wszystkie podmioty w wezwaniu wymienione tj. Stowarzyszenie oraz G. W., Z. C. i G. G. W piśmie tym wskazano, że wiadomym jest z urzędu Wójtowi Gminy Darłowo, iż pełnomocnikiem Stowarzyszenia jest G. M.-H., co czyni wezwanie niezrozumiałym. Pozostali skarżący oświadczenie tej samej treści złożyli pismami z dnia 5 lipca 2016 r. Wójt Gminy D. zawiadomieniem z dnia 27 lipca 2016 r., wydanym na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił wezwanie do usunięcia naruszenia prawa bez nadania mu biegu uznając, że braki tego pisma nie zostały usunięte. W dniu 26 września 2016 r. Stowarzyszenie oraz G. W., Z. C. i G. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXI/290/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odmówił wszystkim skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na to postanowienie wnieśli wszyscy skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. odrzucił zażalenie Z. C. i G. G., ponieważ skarżący mimo wezwania nie podpisali zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OZ 378/17 uchylił zaskarżone postanowienie WSA w S. z dnia 10 stycznia 2017 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi Stowarzyszeniu oraz G. W. Jednocześnie przywrócił G. W. termin do wniesienia skargi, natomiast wniosek Stowarzyszenia odrzucił jako niedopuszczalny. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27 maja 2016 r. w imieniu Stowarzyszenia podpisał tylko jeden członek zarządu Stowarzyszenia, przy wymaganej reprezentacji łącznej, a organ nie wezwał Stowarzyszenia do usunięcia tego braku. Zatem wezwanie nie zostało skutecznie złożone w imieniu tego podmiotu, w tej sytuacji termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu i nie jest możliwe jego przywrócenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Kwestię wniesienia skargi na uchwałę organu gminy reguluje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże aby takie wezwanie mogło wywrzeć jakiekolwiek skutki prawne (w tym procesowe) musi być ono skutecznie wniesione, tj. bez braków formalnych. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w stosunku do Stowarzyszenia warunek poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie został spełniony. Sąd dokonując tej oceny miał na uwadze przede wszystkim stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OZ 378/17. W związku z tym stanowiskiem tutejszy Sąd przyjął, że co prawda pismem z dnia 27 maja 2016 r. Stowarzyszenie wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa, jednakże z uwagi na to, że wezwanie zostało podpisane niezgodnie ze sposobem reprezentacji Stowarzyszenia, nie można uznać go za wniesione skuteczne. Mianowicie ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu KRS (k. 137-141) wynika, że Stowarzyszenie reprezentowane jest przez dwóch współdziałających członków zarządu, a tymczasem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podpisała wyłącznie prezes zarządu G. M.-H. Oznacza to, że skarga Stowarzyszenia nie była poprzedzona wezwaniem do usuniecia naruszenia prawa i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podkreślenia wymaga, na co również zwrócił uwagę NSA, że niedopełnienie warunku wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa poniekąd wynikało z błędnego działania samego organu gminy. Istnienie bowiem braku formalnego wezwania obligowało organ gminy do jego uzupełnienia, gdyż w odniesieniu do wezwań mają zastosowanie art. 63-64 K.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi surogat środka odwoławczego, a w takiej sytuacji nie ma podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Stąd organ, w przypadku wniesienia pisma przez Stowarzyszenie, zobligowany był do wyjaśnienia sposobu reprezentacji i wezwania do podpisania pisma zgodnie ze statutowym sposobem reprezentacji. Tymczasem organ gminy powyższych czynności nie wykonał, a zamiast tego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pozostawił bez rozpoznania. Wprawdzie takie działanie organu pozostaje bez wpływu na ocenę dopuszczalności skargi, tym niemniej - zdaniem Sądu – organ, pomimo odrzucenia skargi, powinien umożliwić Stowarzyszeniu uzupełnienie braków formalnych wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W przeciwnym bowiem wypadku uznać należy, że Stowarzyszeniu przysługiwać będzie prawo do ponowienia wezwania dokonanego z zachowaniem wymogów prawa (tj. podpisanego zgodnie ze sposobem reprezentacji przy wykazaniu tego sposobu reprezentacji). Natomiast skarga wniesiona przez Z. C. i G. G. podlega odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu. Skarżący ci w dniu 27 maja 2016 r. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr XXI/290/2008, na co organ nie udzielił odpowiedzi. Zatem określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 26 lipca 2016 r. Natomiast skarga została wniesiona 26 września 2016 r., a więc po upływie terminu. Wprawdzie skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ale ich wniosek został oddalony postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r., którego nie zakwestionowali skutecznie. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę skarżącego Stowarzyszenia jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast skargę Z. C. i G. G. Sąd odrzucił jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 tej ustawy.