II SA/Sz 1270/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. M. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 267 t.j.) po rozpatrzeniu odwołania L. P. i A. P. od decyzji Starosty z dnia [...] wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do dobę w m. działka nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że decyzją z dnia [...] Starosta wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do dobę z powodu niewywiązania się inwestora z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...]. Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołali się L. P. i A. P. W uzasadnieniu stwierdzili, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie dni od daty złożenia wniosku oraz skutecznie doręczona po upływie dni tak więc zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane dnia 11 czerwca 2013r. mieli prawo sądzić, iż Starosta nie wnosi sprzeciwu oraz przystąpić do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności na dobę, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektomczno-budowlanej. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia budowy, a do jej realizacji można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (art. 30 ust. 5). W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Upływ 30-dniowego terminu wskazanego w art. 30 ust. 5 nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ nałoży postanowieniem obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w art. 30 ust. 2. Wówczas termin na zgłoszenie sprzeciwu przez organ liczony jest od dnia uzupełnienia zgłoszenia natomiast w przypadku nie złożenia wymaganych dokumentów od końcowego dnia terminu wyznaczonego postanowieniem. Dla zachowania ww. terminu konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (wyrok NSA z dnia 21.04.2009 r. sygn. akt IIOSK 574/08). Jak wynika z akt sprawy zgłoszenie L. i A. P. w sprawie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu [...]. Starosta postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia stwierdzonych braków wyszczególnionych w punktach. Termin na uzupełnienia wniosku ustalono na dzień [...]. Ww. postanowienie, zgodnie z dołączonym do akt sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zostało skutecznie doręczone w dniu 23 maja 2013 r. - dorosłemu domownikowi zgodnie z art. 43 Kpa. Zatem 30-dniowy termin na wydanie postanowienia wskazany w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane został zachowany. W dniu [...] inwestorzy przedłożyli, jako uzupełnienie zgłoszenia, część dodatkowych dokumentów oraz przedstawili swoje stanowisko w sprawie obowiązku nałożonego w punkcie 3 postanowienia, tak więc z datą [...] rozpoczął bieg termin do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Decyzja Starosty znak: [...] wnosząca sprzeciw do zgłoszenia została wydana w dniu [...]i doręczona inwestorom w dniu [...] czyli przed upływem 30-dniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5. Zatem wniesiony sprzeciw jest skuteczny. Organ odwoławczy dokonał ponownej oceny materiału dowodowego w sprawie przekazanego przez organ I instancji wraz z odwołaniem. Analiza ta potwierdziła, że przedmiotowy wniosek z dnia [...] był niekompletny i wymagał uzupełnienia zatem organ I instancji zasadnie postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w tym uzgodnienia projektowanych sieci uzbrojenia terenu w Zespole lub przez P. Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, wskazując jako podstawę prawną art. 27 i art. 28 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wojewoda wskazał, że objęta zgłoszeniem indywidualna przydomowa oczyszczalnia ścieków stanowi element sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) i powołał się na wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 10/10. Zatem zgodnie z art. 27 ww. ustawy podlega inwentaryzacji i ewidencji, a inwestorzy są obowiązani uzgadniać usytuowanie projektowanych sieci z właściwymi starostami, którzy prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny i mapy zasadnicze oraz mają za zadanie koordynować usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu (art. 7d pkt 1 i 2). Stosownie do § 8 ust. 1 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenów oraz zespołów uzgadniających dokumentacji projektowej (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 455) uzgodnień projektowanych sieci uzbrojenia terenu dokonuje się na wniosek inwestora, po uprzednim zbadaniu bezkolizyjności usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu z już istniejącymi i projektowanymi innymi przewodami i urządzeniami, z obiektami budowlanymi, znakami geodezyjnymi, grawimetrycznymi i magnetycznymi, zielenią wysoką, pomnikami przyrody, ustaleniami także po zbadaniu ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Inwestor będący właścicielem nieruchomości, na której budowana jest przydomowa oczyszczalnia ścieków, zwolniony jest z obowiązku przedkładania wniosku na posiedzeniu zespołu dokonującego koordynacji. Wniosek ten podlega uzgodnieniu w procedurze uproszczonej - jest zatwierdzany w ramach koordynacji przez przewodniczącego zespołu poprzez wydanie opinii. Zastosowanie art. 2 pkt 11 i art. 27 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w stosunku do instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne wyrażone w wyrokach: NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 10/10, WSA z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Op 265/08, WSA w Opolu z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Op 206/09). Według organu odwoławczego w świetle obowiązujących przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego niezbędnym jest, przed przyjęciem przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków, uzyskanie przez inwestora potwierdzenia o bezkolizyjności usytuowania projektowanej budowy w formie uzgodnienia P. Zespołu Uzgadniania Dokumentacji. W aktach sprawy brak takiej opinii. Zatem organ I instancji zasadnie postanowieniem z dnia [...] znak: [...] nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o uzgodnienie P. ZUDP. Inwestorzy nie przedłożyli ww. uzgodnienia tak więc Starosta zobowiązany był treścią art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do wniesienia sprzeciwu do zgłoszonej przez L. i A. P. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do [...] na dobę działka nr [...]. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że przydomowa oczyszczalnia ścieków, będąca przedmiotem zgłoszenia L. i A. P. z dnia [...] została już wykonana. Do odwołania od decyzji Starosty z dnia znak: [...] L. i A. P. dołączyli list otwarty z dnia [...] kierowany do Wojewody. W treści ww. listu umieszczono m.in. zapis "Dnia [...] decyzją wykonawcy została wybudowana oczyszczalnia". Wyjaśniając, że organ administracji zobowiązany jest do orzekania na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu orzekania oraz wskazując, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót może dotyczyć tylko inwestycji, która ma być realizowana w przyszłości, Wojewoda wywiódł, iż nie może być zatem prowadzone przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowanie w przedmiocie zgłoszenia robót w stosunku do robót, które już zostały rozpoczęte lub wykonane. Organem właściwym w takiej sprawie jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Ponieważ w przedmiotowej sprawie L. i A. P. stwierdzili, że przydomowa oczyszczalnia ścieków objęta zgłoszeniem z dnia [...] została wybudowana tym samym postępowanie organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie tego zgłoszenia stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Organem właściwym w tej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę oraz treść art. 105 Kpa (gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania) należy zaskarżoną decyzję Starosty uchylić i umorzyć postępowanie organu I instancji w tej sprawie. Wyżej opisaną decyzję ostateczną zaskarżył A.P. podnosząc, że decyzja organu I instancji wydana została po upływie dni od daty złożenia zgłoszenia oraz skutecznie doręczona po upływie dni. Powołując się na art. 30 ust. 5 oraz wyrok WSA z 19 czerwca 2006 r. II SA/Gd 712/04 skarżący wywiódł, że skoro dnia 11 czerwca 2013 r. Starosta nie wniósł sprzeciwu, to inwestorzy mogli przystąpić do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Wojewoda po odwołaniu skierował sprzeciw do nadzoru budowlanego, który obecnie chce uzupełnienia dokumentacji i nakłada karę w wysokości [...] zł za samowolę budowlaną. Skarżący podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, posiadają dzieci, z których dwoje choruje. Skarga zawiera wniosek o zajęcie pozytywnego stanowiska w sprawie. Do skargi A.P. dołączył kopie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Ponadto skarżący w piśmie procesowym złożonym za pośrednictwem Wojewody, powołał się na dołączone zaświadczenia dotyczące studiów dzieci oraz wskazał na trudną sytuację rodzinną i wniósł o określenie szkodliwości ich czynu oraz wyraził przekonanie, że nie powinni być tak traktowani przez Wojewodę, Starostwo i nadzór budowlany. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie, wobec treści skargi wyjaśnić i podkreślić trzeba, że sąd administracyjny nie zastępuje właściwych w sprawie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzygnięciu spraw administracyjnych, lecz bada zgodność z przypisami prawa materialnego i procesowego ostateczną decyzję (postanowienie) tych organów. W toku tej kontroli Sąd kieruje się wyłącznie przepisami prawa regulującymi zagadnienie metarialnoprawne, które było przedmiotem zaskarżonej decyzji, co oznacza, że nie jest uprawniony do brania pod uwagę okoliczności pozaprawnych niewynikających z treści przepisów mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Dlatego dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rzeczą Sądu było zbadanie legalności decyzji Wojewody wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza kontrolą musiały pozostać natomiast podnoszone skargą okoliczności działań organów nadzoru budowlanego, gdyż wykraczają one poza granice przedmiotowe sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną. W postępowaniu toczącym się przed organami nadzoru budowlanego skarżący jako strona tego postępowania będzie miał możliwość wznoszenia odrębnych środków prawnych kwestionujących wydane w nim akty administracyjne. Zaznaczyć przy tym należy, iż postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych – jak to już wyżej zostało nadmienione – jest postępowaniem administracyjnym, a nie karnym. Oznacza to między innymi, że w postępowaniu tym nie ustala się stopnia szkodliwości czynu. Konsekwencje wynikające z niewykonania przez zgłaszającego roboty budowlane obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane są zatem niezależne od społecznej oceny niewywiązywania się przez inwestora z nałożonego obowiązku, jak również nie zależą od sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, materialnej, czy nawet intencji inwestora. Decyzje wydawane na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nie mają charakteru uznaniowego. Oznacza to, że ustalenie stanu faktycznego wyczerpującego hipotezę normy prawnej obliguje właściwy organu do podjęcia działania w sposób określony w dyspozycji tej normy. W ocenie Sądu, dokonane w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne są prawidłowe. Zresztą i sam skarżący ich nie kwestionuje, a jedynie nie przyjmuje do wiadomości ich interpretacji zawartej w decyzji organu odwoławczego. W świetle ustaleń, jakimi kierowały się organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, brak jest podstaw faktycznych i prawnych do podważenia stanowiska Wojewody, że inwestorzy nie wykonali obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, w szczególności nie przedłożyli uzgodnienia Zespołu Uzgodnienia Dokumentacji Projektowej, który to obowiązek znajduje swoje źródło w art. 27 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.01.2011 r. (sygn. akt II OSK 10/10 stwierdził między innymi, że "(...) W konsekwencji przydomowa oczyszczalnia ścieków jako sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji (art. 27 ust. 1), a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym Starostą (art. 27 ust. 2 pkt 1)." Wobec nieuzupełnienia przez skarżących zgłoszenia w sposób określony w postanowieniu z dnia [..], organ miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Stanowisko Wojewody, że organ I instancji nie wniósł sprzeciwu z naruszeniem terminu określonego w art. 30 ust. 5 jest trafne. Skarżący błędnie interpretuje ten przepis, gdyż pomija treść art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Należy zatem wyjaśnić, że wydanie postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania wskazanych w zgłoszeniu robót budowlanych przerywa bieg 30 – dniowego terminu do wydania decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Termin ten zaczyna biec od początku, od dnia w którym inwestor uzupełnił zgłoszenie, a jeśli tego nie uczynił, to od dnia w którym upłynął wyznaczony w postanowieniu termin do uzupełnienia zgłoszenia. Skoro skarżący mieli wyznaczony do [...] termin na uzupełnienie zgłoszenia to wniesienie sprzeciwu w dniu [...] (.) nie naruszyło terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji zgłoszony przez organ I instancji sprzeciw był w dniu jego zgłoszenia zgodny z prawem. Jednakże w niniejszej sprawie stan faktyczny uległ zmianie, ponieważ inwestorzy przed upływem terminu 30 dniowego określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego przystąpili do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem, co ustalił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, czemu skarżący nie przeczą. W tej sytuacji Wojewoda zobligowany był do uwzględnienia stanu faktycznego sprawy istniejącego w dniu jego orzekania, co trafnie przytoczył w uzasadnieniu swojej decyzji. Zgodne z prawem jest stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych (podobnie jak i w przedmiocie wniosku o pozwolenia na budowę) może dotyczyć inwestycji, która ma być realizowana w przyszłości. Wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie tego zgłoszenia wywołuje bezprzedmiotowość dalszego postępowania w tym przedmiocie. Powyższy tok rozumowania prowadzi zatem do wniosku, że w takiej, jak wyżej opisana sytuacji faktycznej i prawnej, zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie Wojewody oparte o przepisy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. tj. uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Z tych względów należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzec o oddaleniu skargi.