II SA/Sz 1271/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-01-11

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ceny jednostkowe badań diagnostycznych zlecanych przez szpital finansowany ze środków publicznych mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, a czy informacje o ilości zleconych badań stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego?
Ratio decidendi
Ceny jednostkowe badań diagnostycznych zlecanych przez szpital finansowany ze środków publicznych nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ wydatkowanie środków publicznych musi podlegać transparentności i kontroli społecznej. Informacje o ilości zleconych badań nie są informacją przetworzoną, a ich udostępnienie leży w interesie publicznym, zapewniając kontrolę nad wydatkowaniem środków publicznych.
Stan faktyczny
J. K. zwrócił się do Prezesa Zarządu Szpitala o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów ze świadczeniodawcą, w tym cen jednostkowych badań, ilości zleconych badań oraz ewentualnych reklamacji i kar umownych. Organ odmówił udostępnienia informacji o cenach jednostkowych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, a informacji o ilości badań jako przetworzonej, bez wezwania do wykazania jej istotności dla interesu publicznego. Po kolejnych decyzjach i wyrokach sądów administracyjnych, sprawa trafiła ponownie do WSA w Szczecinie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zarządu Szpitala w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia 19 października 2015 r. (złożonym w dniu 23 marca 2016 r.), J. K. zwrócił się do Prezesa Zarządu Szpitala [...] o udzielenie w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 – j.t.), zwanej dalej "u.d.i.p.", informacji w zakresie: 1) Czy umowa pomiędzy Szpitalem [...] a P. Ośrodkiem Diagnostyki Medycznej [...] była kiedykolwiek aneksowana, w tym zwłaszcza poprzez zmianę cen badań w stosunku do treści złożonej w konkursie oferty lub poprzez dodanie badań, które konkursem objęte nie były (a w razie gdyby takie aneksy były dokonywane - to przesłanie ich); 2) Po jakich cenach jednostkowych realizowane były oraz są dla Szpitala usługi przez P. Ośrodek Diagnostyki Medycznej [...] (przesłanie wszystkich obowiązujących w toku umowy cenników); 3) Jakie były ilości poszczególnych badań zlecanych przez Szpital P. Ośrodkowi Diagnostyki Medycznej [...] w poszczególnych miesiącach roku 2015 oraz w styczniu i lutym 2016 r., 4) Czy zgłaszane były w okresie od początku 2014 r. do chwili obecnej jakiekolwiek zastrzeżenia co do jakości badań wykonywanych przez P. Ośrodek Diagnostyki Medycznej [...], w tym zwłaszcza, czy były składane przez Szpital reklamacje oraz naliczane kary umowne (w razie gdyby takie reklamacje miały miejsce lub kary umowne były naliczone to przesłanie potwierdzających to dokumentów). Rozpoznając powyższy wniosek Dyrektor Zarządu Szpitala [...] pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. udzielił odpowiedzi na pytania oznaczone pkt 1 i 4, natomiast odnośnie pytań oznaczonych pkt 2 i 3, decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.).odmówił udzielenia informacji publicznej. Uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku, organ powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, natomiast odnośnie punktu 3 wniosku, przywołując treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d.i.p. wywiódł, iż żądana w nim informacja jest informacją przetworzoną, ponieważ wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń i zestawień połączonych z wielogodzinnym zaangażowaniem w ich pozyskanie grupy pracowników z działu finansowego i statystyki medycznej, a nadto wnioskodawca nie wykazał, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Rozpoznając ponownie sprawę, na skutek złożonego przez J. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zarządu Szpitala [...], decyzją z dnia [...] r., nr [..], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., nr [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 793/16 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r., wyjaśniając w uzasadnieniu jak należy rozumieć pojęcie "tajemnica przedsiębiorstwa" i wskazując, że składają się na nie dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, aby organ mógł odmówić udostępnienia konkretnej informacji zawartej w ofercie, musi zachodzić koniunkcja elementów: materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dokonał ustaleń koniecznych do zdefiniowania elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na stwierdzeniu, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, nie przedstawiając ustaleń umożliwiających ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny. Ponadto Sąd wskazał, że odmawiając udzielenia informacji w zakresie punktu 3 wniosku z tego powodu, iż w ocenie podmiotu zobowiązanego stanowiła ona informację przetworzoną, nie stworzył on skarżącemu warunków do wykazania, że uzyskanie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd wyjaśnił, że w takim wypadku podmiot zobowiązany, niezwłocznie po wniesieniu przez skarżącego wniosku, winien wezwać go do wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem nie można wykluczyć, że wnioskodawca wykazałby ów interes społeczny. W ponownie prowadzonym postępowaniu, J. K. zobowiązany przez organ do wykazania powodów, dla których spełnienie żądania udostępnienia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu społecznego, wyjaśnił, że w jego ocenie informacja, o której mowa w pkt 3 wniosku nie stanowi informacji przetworzonej, wskazując jednocześnie w jaki sposób możliwe jest szybkie wygenerowanie żądanych danych. Nadto zdaniem skarżącego ich udostępnienie leży w interesie publicznym, ponieważ mogą one być podstawą do wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w działalności spółki komunalnej jaką jest Szpital, prowadzących do powstania ryzyka nadmiernego wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na opiekę zdrowotną. Prezes Zarządu Szpitala [...], decyzją z dnia [...] r., nr [...] ponownie odmówił J. K. udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 2 i 3 wniosku powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa wykonującego dla szpitala usługi diagnostyczne (pkt 2 wniosku) oraz uznając, że informacja, o której mowa w pkt 3 wniosku stanowi informację przetworzoną. Podmiot zobowiązany wyjaśnił, że udostępnienie informacji w zakresie ilości poszczególnych badań zlecanych przez Szpital P. Ośrodkowi Diagnostyki Medycznej [...] w poszczególnych miesiącach roku 2015 oraz w styczniu i lutym 2016 r. w sposób proponowany przez skarżącego nie jest możliwy, a ponadto, skarżący nie wykazał, aby spełnienie żądania było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Opisana decyzja z dnia [...] r., w wyniku rozpoznania wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...] r. została przez organ utrzymana w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 432/17 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Uzasadniając motywy wydanego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zgodnie z treścią wyroku Sądu z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 793/13, rzeczą organu było dokonanie ustaleń koniecznych do zdefiniowania elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorstwa, a następnie dokonanie oceny tak uzupełnionego materiału dowodowego i rozstrzygnięcie, czy w świetle tych ustaleń żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, oraz wezwanie skarżącego do wykazania, że udzielenie informacji określonej w pkt 3 jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem Prezes Zarządu Szpitala [...], ignorując fakt, pozostawania w obrocie prawnym jego własnej decyzji z dnia [...] r. rozstrzygającej sprawę co do meritum, ponownie wydał decyzję pierwszoinstancyjną, skutkiem czego została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę, Prezes Zarządu Szpitala [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 z późn.zm.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji w części dotyczącej pkt 2 wniosku, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, przyjmując, że żądana informacja, badana przez pryzmat definicji tajemnicy przedsiębiorcy uregulowanej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, stanowi zarówno dla Szpitala jak i jego kontrahentów wartość gospodarczą, w związku z czym może zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Organ zaznaczył, że Spółka A wyraziła takie samo stanowisko, wskazując, że żądane informacje stanowią dla niej tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy, ponieważ ceny jednostkowe poszczególnych świadczeń stanowią przedmiot negocjacji z kontrahentami i służą zdobywaniu nowych klientów. Również w zakresie pkt 3 wniosku organ ponownie wywiódł, że z uwagi na potrzebę dokonania stosownych analiz, obliczeń i zestawień połączonych z wielogodzinnym zaangażowaniem w ich pozyskanie grupy pracowników, żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Przy czym wnioskodawca nie wykazał, iż jest ona szczególnie istotna dla interesu publicznego, bowiem nie można za taki uznać podnoszoną przez niego dbałość o należyte gospodarowanie środkami publicznymi, czy też podstawę do wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w działaniu Szpitala [...], prowadzących do ryzyka nadmiernego wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na opiekę zdrowotną. Dodatkowo organ wyjaśnił, że dane dotyczące ilości badań zlecanych dla Spółki A przez poszczególne oddziały Szpitala są zbierane i gromadzone w programie KS-MEDIS, który nie dysponuje możliwością wygenerowania danych żądanych przez wnioskodawcę. Opisaną decyzję J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej naruszenie: - art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez przyznanie statusu informacji mogących podlegać ochronie w związku z objęciem ich tajemnicą przedsiębiorstwa informacjom, które takiego statusu posiadać nie mogą oraz poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w stosunku do tych informacji zastosowano odpowiednie środki ochrony przed ujawnieniem, - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej. W oparciu o wykazane uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. i zobowiązanie organu – na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do załatwienia sprawy w drodze czynności udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej w wyznaczonym przez Sąd terminie. W pierwszej kolejności skarżący podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest tożsame z uzasadnieniem decyzji z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r., nr [...] i w żadnym stopniu nie odnosi się do przedstawianych przez niego w międzyczasie argumentów, w tym wskazywanych sposobów pozwalających na uwzględnienie wniosku bez właściwie żadnego nakładu pracy. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący w wywiódł, iż organ, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy nie mógł odmówić mu udostępnienia informacji publicznej, co najmniej z trzech powodów, tj. – cena świadczeń nabywanych za środki publiczne stanowi samo jądro informacji publicznej, zapewniając społeczną kontrolę nad wydatkowaniem środków publicznych – informacje o cenach badań nie spełniają przesłanek przedmiotowych do uznania za przedmiot tajemnicy (nie mogą mieć wartości gospodarczej jako dane historyczne i dotyczące konkretnego zakończonego już konkursu ofert), - nie nastąpiło prawidłowe zastrzeżenie tychże danych jako objęte tajemnicą. Brak również w ocenie skarżącego podstaw do uznania żądanej informacji za informację przetworzoną przy istniejących, wskazywanych przez niego, możliwościach jej wygenerowania, które organ pominął, tak samo, jak wskazywany wpływ na interes publiczny pełnej jawności i transparentności rozliczeń pomiędzy podmiotem publicznym a prywatnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Szpitala [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejsza sprawa już dwukrotnie była przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zastosowanie znajduje zatem art. 153 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – j.t. ze zm.), zwanej dalej również "p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Rzeczą Sądu było zatem przede wszystkim zbadanie, czy podmiot zobowiązany zastosował się do zaleceń wyrażonych w uzasadnieniach obu wydanych wcześniej orzeczeń, przy czym wyrok wydany w sprawie II SA/Sz 793/16 zawierał wytyczne co do dalszego toku postępowania, natomiast wyrok wydany w sprawie II SA/Sz 432/17, stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wyeliminował z obrotu prawnego decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dokonywał w tej sprawie merytorycznej oceny stanowiska podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, wyrażonego w uzasadnieniach tych decyzji, wskazując jedynie na konieczność rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji, przy uwzględnieniu faktu, iż w obrocie prawnym istnieje decyzja z dnia [...] r. W sprawie o sygnaturze II SA/Sz 793/16 Sąd wyartykułował pogląd, iż w aktualnym stanie prawnym wyłączone z udostępnienia do wglądu mogą zostać tylko te informacje zawarte w ofertach, które stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i zostały zastrzeżone przez świadczeniodawcę. Jednocześnie Sąd podkreślił, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Tak więc aby organ mógł odmówić udostępnienia konkretnej informacji zawartej w ofercie, musi zachodzić koniunkcja elementów: materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd wskazał również, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób, związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. W odniesieniu natomiast do informacji, które podmiot zobowiązany zakwalifikował jako przetworzone, Sąd zwrócił uwagę na to, że nie umożliwiono skarżącemu wykazania, iż uzyskanie tych informacji jest szczególne istotne dla interesu publicznego, nie dokonując wszakże oceny prawidłowości dokonanej przez podmiot zobowiązany kwalifikacji informacji, o których mowa w punkcie 3 wniosku, jako przetworzonych. Rzeczą Prezesa Zarządu Szpitala [...] było zatem poczynienie ustaleń, czy informacje, o których mowa w pkt 2 wniosku skarżącego z dnia 19 października 2015 r., stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy – P. Ośrodka Diagnostyki Medycznej Spółka A, a także dokonanie oceny, czy informacje, o których mowa w pkt 3 wniosku stanowią informację przetworzoną, a jeżeli tak, to umożliwienie skarżącemu wykazania, że pozyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dokonując ustaleń w powyższym zakresie podmiot zobowiązany, pismem z dnia 2 stycznia 2017 r., zwrócił się do Spółki A, o wskazanie, czy informacje zawarte w punktach 2 i 3 wniosku z dnia 19 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Prezes Szpitala [...] zwrócił się jednocześnie o wskazanie (w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej), dlaczego informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto Prezes Szpitala [...], podtrzymując swoje stanowisko, iż informacje dotyczące ilości zlecanych badań stanowią informację przetworzoną, umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do tego, czy udostępnienie tych informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po uzyskaniu odpowiedzi, podmiot zobowiązany wydał w dniu 25 września 2017 r. zaskarżoną decyzję, realizując w tym samym wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 793/16 i z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 432/17. Analiza przedłożonych wraz ze skargą dokumentów prowadzi jednak do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Wskazać bowiem należy, że Sąd nakładając na organ obowiązek wyjaśnienia, czy informacje dotyczące cen jednostkowych, realizowanych na zlecenie Szpitala badań diagnostycznych wyjaśnił, jak należy rozumieć pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy", odnosząc je do zdefiniowanego w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa". Przepis ten stanowi, że "przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Rzeczą podmiotu zobowiązanego było zatem dokonanie szczegółowej analizy wniosku skarżącego w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w szczególności – na co wskazywał Sąd w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Sz 793/16, zbadanie, czy zachodzi koniunkcja elementu materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. W odniesieniu do elementu materialnego podmiot zobowiązany za wystarczające przyjął zapewnienie Spółki A, iż informacje o cenach jednostkowych badań diagnostycznych mają wartość gospodarczą, bowiem umożliwiają jej złożenie korzystnej oferty, a ich ujawnienie może zapewnić innemu przedsiębiorcy realną przewagę konkurencyjną. Spółka wskazywała ponadto, że ceny są negocjowane z poszczególnymi kontrahentami w zależności od rodzaju i ilości zleconych świadczeń, a w przypadku zamówień publicznych oferta składana przez Spółkę obejmuje kompleksową cenę wszystkich świadczeń bez rozbicia na ceny jednostkowe za poszczególne świadczenia. Zdaniem Sądu, dokonana przez podmiot zobowiązany ocena w zakresie materialnego elementu tajemnicy przedsiębiorstwa jest wadliwa przede wszystkim z tego względu, iż nie bierze pod uwagę tego, że Szpital [...] jest podmiotem dysponującym środkami publicznymi. Jest to spółka, której jedynymi udziałowcami są Powiat S. i Miasto S., a zatem przeprowadzane badania są finansowane ze środków publicznych, w stosunku do których istnieje szczególny wymóg transparentności i jawności ich wydatkowania. W ocenie Sądu ceny jednostkowe przeprowadzanych badań nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa chociażby z tego względu, że wydatkowanie środków publicznych na ten cel musi podlegać kontroli, bowiem stanowi element oceny gospodarności i właściwego zarządzania tymi środkami. Podmiot ubiegający się o udzielenie zamówienia na wykonywanie badań, finansowanych ze środków publicznych musi zatem mieć świadomość tego, że ceny badań będą objęte jawnością. Jakkolwiek można się zgodzić z tezą, że mogą one stanowić o konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku tego typu usług, należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż skarżący nie żądał ujawnienia informacji dotyczących kalkulacji cen, która rzeczywiście może stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. To w jaki sposób przedsiębiorca skalkulował składowe, które składają się na koszt pojedynczego badania niewątpliwie stanowić może tajemnicę przedsiębiorcy, wynika bowiem ze sposobu organizacji przedsiębiorstwa, ilości zatrudnionych pracowników, rodzaju używanego sprzętu i innych szczegółowych danych, które przekładają się na ostateczny koszt badania. Ujawnienie takich informacji może doprowadzić do obniżenia konkurencyjności. Jednak informacje tego typu nie zostały objęte wnioskiem skarżącego, który domagał się ujawnienia cen poszczególnych badań, a nie tego w jaki sposób zostały one skalkulowane. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wydatkowanie środków publicznych powinno się odbywać w sposób transparentny i przejrzysty, zatem i reguły konkurencji muszą odpowiadać powyższym warunkom. Oznacza to, zdaniem Sądu, że wysokość otrzymywanego przez wykonawcę wynagrodzenia za usługi, które finansowane są ze środków publicznych jest jawna. W ocenie Sądu podmiot zobowiązany dokonał również wadliwej oceny elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy, bowiem nie ustalił, czy Spółka A podjęła jakikolwiek działania w celu zachowania w poufności informacji, o których mowa. A zatem, czy podjęła działania zmierzające do tego, aby zabezpieczyć je przed dostępem osób trzecich. Jak wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 20 października 2016 r., dla dopełnienia formalnego elementu składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy, niezbędnym jest podjęcie działań zmierzających do zachowania określonych informacji w poufności, czyli inaczej mówiąc ograniczenie dostępu do informacji objętych tajemnicą do niezbędnego kręgu osób. Jak trafnie zauważył Sąd powinny to być działania, które uniemożliwią dostęp do informacji osobom trzecim, przy czym za niewystarczające uznał Sąd ogólnikowe określenie, że określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Zestawiając powyższy pogląd, który Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela, z treścią art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wskazać należy, że działania zmierzające do zachowania określonych informacji w tajemnicy powinny zostać podjęte na etapie ich wygenerowania, a nie w dowolnym momencie już po tym, jak informacja została wytworzona i mogła trafić do nieokreślnego grona odbiorców. Za nieracjonalne należałoby uznać działanie przedsiębiorcy, polegające na utajnieniu informacji, od których wytworzenia upłynął pewien okres czasu, w którym z ich treścią mogła się zapoznać nieograniczona liczba osób. Takie działanie byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu. Przemawia za tym również użyty przez ustawodawcę w końcowej części przepisu zwrot "co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". W kontekście powyższych rozważań, dokonując oceny formalnego elementu tajemnicy przedsiębiorcy należałoby zatem ustalić nie sam fakt woli przedsiębiorcy objęcia określonych informacji tajemnicą, ale przede wszystkim to, czy po wytworzeniu informacji przedsiębiorca podjął działania zmierzające do ich utajnienia, jakie i kiedy to uczynił. Tego rodzaju ustalenia nie zostały przez podmiot zobowiązany w ogóle poczynione, ograniczono się bowiem jedynie do zadania pytania, czy żądana przez skarżącego informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a jeżeli tak, to dlaczego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest również wadliwa w części, której odmawia skarżącemu udostępnienia informacji dotyczącej ilości poszczególnych badań zlecanych Spółce A w poszczególnych miesiącach roku 2015 oraz styczniu i lutym 2016 r. W uzasadnieniu decyzji podmiot zobowiązany wskazywał, że wytworzenie żądanych informacji wiązałoby się z koniecznością zaangażowania znacznych sił i środków i dużego nakładu pracy, bowiem załączniki do każdej faktury zawierają dane wrażliwe pacjentów, które musiałyby zostać zanonimizowane. Podmiot zobowiązany wywodził także, że wygenerowanie żądanych danych z programu, którym dysponuje Szpital nie jest możliwe ad hoc i wymagałoby zaangażowania programistów producenta programu. Powyższa argumentacja doprowadziła podmiot zobowiązany do uznania powyższej informacji za przetworzoną, a w konsekwencji skutkowała wezwaniem skarżącego do wykazania, że uzyskanie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący wyjaśnienie w tym zakresie złożył, choć nie podzielił wyrażonej przez podmiot oceny dotyczącej nakładu pracy niezbędnego do wygenerowania żądanych informacji. Dokonując oceny przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska, w pierwszej kolejności należy się odwołać do treści punktu 3 wniosku o udostępnienie informacji z dnia 19 października 2015 r. Skarżący domagał się w nim wskazania ilości poszczególnych badań, a nie udostępnienia załączników do faktur wystawianych przez Spółkę A. Zatem twierdzenie podmiotu zobowiązanego, iż udzielenie informacji generowałoby konieczność anonimizacji dokumentów nie może przesądzać o konieczności przetworzenia informacji na potrzeby związane z realizacją wniosku. Czynności te nie mają żadnego związku z realizacją wniosku. W ocenie Sądu podmiot zobowiązany nie wykazał również w sposób przekonujący, że udzielenie informacji dotyczącej ilości badań jest niemożliwe, bez ich uprzedniego przetworzenia. Jak już wcześniej wskazano Szpital dysponuje środkami publicznymi i z tych środków pokrywa należności za badania laboratoryjne zlecane Spółce A. Oznacza to, zdaniem Sądu, że środki muszą być wydatkowane w sposób przejrzysty i transparentny, a przede wszystkim wydatki te muszą poddawać się kontroli. Również Szpital, jako wydatkujący środki na ten cel powinien posiadać weryfikowalną wiedzę na temat tego za co płaci. Inaczej mówiąc, przed dokonaniem płatności za poszczególne faktury, Szpital powinien mieć możliwość dokonania kontroli poprawności zawartych w niej danych dotyczących ilości wykonanych badań i ich ceny chociażby po to, aby wychwycić ewentualne błędy i pomyłki. To z kolei prowadzi do wniosku, że informacje o ilości przeprowadzonych badań powinny być znane Szpitalowi przed dokonaniem płatności. Jak wskazywał skarżący, określenie ilości zlecanych badań poszczególnych rodzajów jest również niezbędne do udzielenia kolejnych zamówień, których przedmiotem jest świadczenie tych usług. Informacje dotyczące szacunkowej ilości zlecanych w ciągu roku badań stanowią część dokumentacji konkursowej, w oparciu o którą firmy biorące udział w konkursie przygotowują swoje oferty. Zdaniem Sądu, stanowisko to należy podzielić, bowiem wiedza na temat ilości poszczególnych badań stanowi podstawę do skalkulowania zarówno cen jednostkowych za poszczególne badania jak i globalnej ceny oferowanej za wszystkie, będące przedmiotem zamówienia usługi. Podmiot zobowiązany w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższych kwestii wywodząc, że tego rodzaju informacji nie da się wygenerować bez znacznego nakładu sił i środków, nie przedstawiając jednocześnie wiarygodnych dowodów za tym przemawiających, w szczególności nie odnosząc się do poruszanej przez skarżącego w piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. możliwości prostego i niewymagającego znacznego nakładu pracy wygenerowania danych z systemu KS-SOMED. Podkreślenia jeszcze raz bowiem wymaga, że skarżący nie domagał się ani skanów załączników do faktur, ani zanonimizowanych wykazów wykonanych badań, wnioskiem objęta była ilość wykonanych badań, a zadośćuczynienie jego żądaniu powinno polegać na wskazaniu, że na przykład w miesiącu styczniu 2015 r. wykonano 150 badań morfologii krwi. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera przekonującego uzasadnienia z jakich względów podmiot zobowiązany uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż udzielenie informacji przetworzonej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Skarżący szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie, jednak podmiot zobowiązany do podnoszonych przez J. K. kwestii się nie odniósł. Podmiot zobowiązany odwołał się do tego, iż jako spółka prawa handlowego podlega kontroli rady nadzorczej, natomiast jako podmiot wydatkujący publiczne środki na opiekę zdrowotną, raz w roku poddawany jest kontroli biegłego rewidenta, nie uzasadnił jednak z jakich przyczyn uznał, że poddanie wydatków na opiekę zdrowotną społecznej kontroli w kontekście wymienianym w piśmie skarżącego z dnia 12 stycznia 2017 r. nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Sądu sam fakt objęcia jakiegoś podmiotu kontrolą instytucji do tego powołanych nie wyklucza możliwości poddania jego działalności kontroli społecznej, zwłaszcza, gdy działalność ta dotyczy tak istotnej sfery życia wszystkich obywateli jaką jest zdrowie. Z powyższych względów Sąd uznał, że podmiot zobowiązany nie wypełnił wszystkich wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 793/16, w szczególności nie dokonał właściwych ustaleń w przedmiocie objęcia żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorcy, jak również nie wyjaśnił w sposób przekonujący, iż informacje objęte żądaniem zawartym w punkcie 3 wniosku z dnia 19 października 2015 r. stanowią informację przetworzoną. Ponadto podmiot zobowiązany nie dokonał właściwej i wyczerpującej analizy stanowiska skarżącego w zakresie wykazania, że udostępnienie tych informacji (w przypadku wykazania, iż stanowią one informację przetworzoną), jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Stanowiło to podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Powyższe wskazówki podmiot zobowiązany uwzględni przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło