II SA/Sz 1280/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-06
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Kazimierz Maczewski, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia wszystkich pism wysłanych przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu lub Prodziekanów do różnych organów, instytucji lub władz, w sprawach związanych z konkretną osobą i konkretnym postępowaniem (karnym i dyscyplinarnym), stanowi informację publiczną przetworzoną, czy też informację prostą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały żądane pisma jako informację publiczną przetworzoną. Wskazał, że udostępnienie tych pism wymagało jedynie prostych czynności technicznych, takich jak odszukanie, skopiowanie i przesłanie, a nie pracochłonnych analiz czy tworzenia nowych danych. Brak było dowodów na to, że skala żądania była wyjątkowa i wymagała znacznych nakładów pracy lub środków, co uzasadniałoby kwalifikację jako informację przetworzoną. W związku z tym, organ nie miał podstaw do wzywania skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu o udostępnienie wszystkich pism wysłanych przez Dziekana lub Prodziekanów do różnych organów, instytucji lub władz, w sprawach związanych z osobą A. P. i postępowaniem karnym oraz dyscyplinarnym. Organ I instancji wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego, uznając żądaną informację za przetworzoną. Po odmowie udostępnienia informacji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Rektora Uniwersytetu, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 23 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu z dnia 24 września 2018 r. nr [...], II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego T. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt II SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 23 października 2018 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołania T. M. od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]
z dnia 24 września 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 14 sierpnia 2018 r., T. M. (dalej: "skarżący") zwrócił się
do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]
z wnioskiem o udostępnienie w ramach dostępu do informacji publicznej wszystkich pism, które Dziekan WPIA US bądź Prodziekani WPIA US wystosowali
do jakichkolwiek organów, instytucji bądź władz (w tym w szczególności Rektora US, Prorektorów US, Prokuratury) w sprawach związanych z osobą A. P. związanych z postępowaniem karnym w sprawie aukcji mikołajkowej oraz postępowaniem dyscyplinarnym (bądź wyjaśniającym) o tym samym przedmiocie (postępowanie karne prowadzone było na wniosek Rektora US).
Skarżący zwrócił się o przesłanie na adres nadawcy skanów powyższych pism bądź informacji, że takie pisma nie były nigdy wysyłane.
Do wniosku załączono zgodę A. P. na udostępnienie skarżącemu informacji objętych ww. wnioskiem.
W dniu 29 sierpnia 2018 r. organ I instancji wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma za pośrednictwem poczty elektronicznej, że żądanie przez niego informacji we wskazanym powyżej zakresie, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu wezwania organ I instancji wyjaśnił, że dany organ będący dysponentem informacji publicznej prowadzi różnorodne zbiory dokumentów
i w przypadku precyzyjnego określenia zbioru lub dokumentu, przy założeniu
że liczba tych dokumentów nie jest znaczna, a udostępnienie dokumentów
nie wymaga istotnego nakładu czasu w zakresie ich zgromadzenia
oraz zanonimizowania pozwala na kwalifikację danej informacji, jako informacji prostej. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek obejmuje nieokreśloną liczbę dokumentów bliżej nie sprecyzowanych, a określonych jedynie przez bardzo ogólne określenie przedmiotu, które to dokumenty nie stanowią same w sobie kompletnego zbioru,
to wymaga to wówczas odnalezienia tych informacji oraz ich weryfikacji,
czy w zakresie ogółu dokumentacji zgromadzonej przez dany organ dotyczącej konkretnej osoby, mieszczą się w zakresie przedmiotowym wniosku. Poza tym organ każdorazowo musi wziąć pod uwagę, czy dokumenty te dotyczą również bezpośrednio lub pośrednio także innych osób, przez co dokumenty wymagałyby procesu anonimizacji.
W konsekwencji, organ I instancji stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją przetworzoną. Organ I instancji wskazał bowiem,
że na dzień rozpatrzenia wniosku nie dysponuje gotową informacją odpowiadającą treści żądania. Udostępnienie informacji w powyższym zakresie wymagałoby podjęcia przez organ czynności analitycznych połączonych z sięgnięciem
do dokumentacji źródłowej celem ustalenia i następnie udostępnienia żądanej informacji. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem wymaga bowiem wyselekcjonowania wszelkich pism, jakie dotyczą osoby A. P., w kontekście określonego przedmiotu sprawy, a następnie dokonanie analizy przedmiotowej wszystkich pism skierowanych przez Dziekana WPiA US oraz Prodziekanów WPiA US do wszelkich organów władzy publicznej, spośród nich tych, które dotyczą A. P. w oznaczonym
we wniosku zakresie przedmiotowym.
Jednocześnie, w ocenie organu z uwagi na zakres i przedmiot żądania,
tj. że wnioskowana informacja odnosi się wyłącznie do konkretnej osoby,
nie obejmuje danych istotnych dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców
i nie dotyczy interesu takiej grupy. Natomiast z analizy treści złożonego wniosku
nie wynika ani wprost ani pośrednio cel publiczny, jakiemu służyć miałoby udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. W konsekwencji w sprawie konieczne jest wykazanie przez skarżącego interesu publicznego w udostępnieniu przedmiotowej informacji.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie z dnia 29 sierpnia 2018 r., skarżący pismem z dnia 10 września 2018 r. poinformował organ, że żądana przez niego informacja jest informacją prostą, zatem organ nie ma podstaw do wzywania
do wykazywania interesu w jej uzyskaniu.
W tym stanie sprawy, organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją
z dnia 24 września 2018 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej. Organ
I instancji stwierdził bowiem, że skoro skarżący nie uczynił zadość wezwaniu
do wykazania, że wystosowane przez niego żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, należało uznać, że wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżący, wnosząc o jej uchylenie, podniósł,
że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w decyzji i pismach poprzedzających i uważa je za wadliwe.
Skarżący podniósł, że informacja, o której udostępnienie wnosił jest informacją prostą. Natomiast żądanie organu, o precyzyjne wskazanie o udostępnienie jakich poszczególnych pism wnosi jest rażąco niedopuszczalne. W treści wniosku określił bowiem, że dotyczy on pism związanych z postępowaniem karnym i dyscyplinarnym, które wszczęte zostały z inicjatywy Dziekana WPiA US oraz Rektora US wobec A. P..
Po rozpatrzeniu sprawy, Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii wskazaną
na wstępie decyzją z dnia 23 października 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji przedstawione
w piśmie z dnia 29 sierpnia 2018 r., co do cech informacji publicznej uzasadniających zakwalifikowanie danej informacji, jako informacji przetworzonej.
W ocenie organu odwoławczego w kontekście także wskazanych przez organ I instancji okoliczności dotyczących zbiorów, w jakich wnioskowane informacje
są gromadzone oraz działań, jakie musiałyby zostać podjęte, aby wydobyć wnioskowaną informację uznać należało, że informacja objęta wnioskiem
o udostępnienie informacji publicznej spełnia walor informacji publicznej przetworzonej.
Odnosząc się przy tym, do określenia we wniosku zakresu żądania poprzez wskazanie, że dotyczy ono "wszystkich pism", organ odwoławczy wskazał, że nawet przy przybliżeniu przedmiotu pism w zakresie pomocniczych kryteriów, powoduje konieczność wszechstronnej analizy wszelkich pism, jeżeli pisma objęte wskazanym przedmiotem nie stanowią elementu zbioru wyodrębnionego w wewnętrznych zasobach ewidencyjnych. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy - tak jak
w rozpoznawanej sprawie – kryterium przedmiotowe oparte zostało na wskazaniu kategorii postępowania, do którego prowadzenia właściwy jest inny organ władzy publicznej, niż prowadzący postępowanie. Z jednej strony organ, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej tak jak wskazano nie może
w swoich zasobach posiadać wyodrębnionego zbioru w zakresie procedur prowadzonych przez inny organ, wobec czego musiałby dokonać pod kątem wyszczególnionego we wniosku kryterium przedmiotowej analizy całej korespondencji wychodzącej. Poza tym organ, do którego zwrócono się
o udostępnienie informacji publicznej nie może mieć pewności jakie pisma zostały przez organ właściwy do prowadzenia określonej procedury wykorzystane
i zakwalifikowane jako istotne bądź co najmniej pozostające w związku
z postępowaniem prowadzonym przez inny organ.
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie zakwalifikował informację objętą wnioskiem, jako informację publiczną przetworzoną, co uzasadniało wystosowanie do skarżącego wezwania do wykazania, że prawo do dostępu do informacji publicznej przetworzonej realizowane będzie
w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wobec braku odpowiedzi skarżącego na wezwanie wystosowane w tym zakresie wezwanie, organ I instancji w sposób zgodny z prawem, w formie decyzji administracyjnej, odmówił skarżącemu informacji publicznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący T. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej
ją decyzji organu I instancji, a także o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Nadto, o zasądzenie zwrotu od organu wpisu
od skargi.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione - bowiem zbyt daleko idące - ograniczenie prawa do informacji publicznej,
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058) – dalej: "u.d.i.p.", w zakresie w jakim przepis ten normuję instytucję informacji przetworzonej, poprzez nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona oraz błędne zastosowanie w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że zwrócił się o udostępnienie informacji, których udostępnienie wymaga wykonania kilku prostych czynności technicznych - odszukania pism w odpowiednich zbiorach (Dziekan WPIA US posiada kopie wszystkich wysyłanych pism, liczba pism nie jest znaczna), wykonania ich kopii (w formie skanu bądź ksera) oraz przesłanie ich do wnioskodawcy.
Nie istnieje zatem jakiekolwiek kryterium na podstawie którego można byłoby zakwalifikować żądane informacje jako informacje przetworzoną.
Nadto, w ocenie skarżącego rażąco niedopuszczalnym jest żądanie organu
I instancji, by precyzyjnie wskazał o jakie poszczególne pisma chodzi, bowiem skarżący takiej informacji nie posiada - organ nigdy nie informował ani skarżącego, ani A. P. o tym jakie pisma, kiedy i do kogo wysyła.
To organ powinien prowadzić odpowiedni zbiór w którym odnotowuje wszystkie wysyłane przez siebie pisma, ich przedmiot oraz to kogo dotyczą.
Skarżący zauważył przy tym, że konieczność prowadzenia tego rodzaju zbiorów jest wymogiem przewidzianym w przepisach o ochronie danych osobowych, bowiem każdorazowe wysłanie do podmiotu zewnętrznego pisma z danymi osobowymi studenta powinno zostać przez organ odnotowane. Zdaniem skarżącego liczba tych pism nie powinna być znaczna, zwłaszcza że przedmiotem wniosku
nie są wszystkie pisma, które kiedykolwiek wystosował organ, lecz tylko te związane z postępowaniem karnym i dyscyplinarnym, które wszczęte zostały z inicjatywy Dziekana WPIA US oraz Rektora WPIA US (wszystkie pisma Dziekana WPIA US bądź Prodziekanów WPIA US powinny znajdować się zatem albo w zbiorach pism wysłanych albo w zbiorach dotyczących wskazanych spraw; ich odszukanie
nie powinno zatem zająć organowi więcej niż kilkanaście minut).
W ocenie skarżącego nie jest zasadnym argumentacja organu polegająca
na wskazaniu, że ma problem z odnalezieniem określonych pism. To zadaniem organu jest odpowiednia organizacja swojej pracy, zaś zaniedbania organu
czy nieład organizacyjny nie mogą obciążać osoby, które stara się uzyskać dostęp
do informacji publicznej - tego rodzaju argumentacja i wydane na jej podstawie decyzje w sposób niedopuszczalny ograniczają prawo obywatela do dostępu
do informacji publicznej.
Skarżący zauważył przy tym, że argumentacja przedstawiona przez organ mogłaby znaleźć zastosowanie do każdej sprawy w której obywatel zwraca się
do organu o udostępnienie informacji i nie zna dokładnych danych jej dotyczących. Tego rodzaju wadliwy sposób myślenia organu obciąża obywatela koniecznością wykazywania informacji, których obywatel nie posiada, a to w rezultacie doprowadza do nieuprawnionego ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. W każdej sprawie o udostępnienie informacji publicznej organ natomiast musi wykazać minimum pracy i sięgnąć do dokumentacji źródłowej, odnaleźć żądaną informację
i ją udostępnić. Zawsze wiązać się to będzie z określonym nakładem pracy,
w tym często sformułowaniem odpowiedzi na wniosek.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej spawie jest kontrola prawidłowości rozstrzygnięć organów w ocenie których żądana przez wnioskodawcę informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej.
W analizowanej sprawie, skarżący wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2018 r., zwrócił się o: "udostepnienie informacji publicznej w zakresie wszystkich pism, które Dziekan WPiA US bądź Prodziekani WPiA US wystosowali do jakichkolwiek organów, instytucji bądź władz (w tym w szczególności Rektora US, Prorektorów US, Prokuratury) w sprawach związanych z osobą A. P. związanych z postępowaniem karnym w sprawie aukcji mikołajkowej oraz postępowaniem dyscyplinarnym (bądź wyjaśniającym) o tym samym przedmiocie (postępowanie karne prowadzone było na wniosek Rektora US)". Wniósł przy tym o: kserokopii bądź skanów powyższych pism bądź informację, że pisma te nie były nigdy wysyłane. Do pisma została dołączona zgoda A. P. na udostępnienie powyższej informacji T. M..
Wniosek złożony został w ramach dostępu do informacji publicznej, a zatem
w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U.
z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm. – zwanej "u.d.i.p."). Ustawa ta jest podstawowym aktem prawnym regulującym materię udostępniania informacji publicznej, w tym reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz tryb udzielania informacji.
Istota zarzutów skargi w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestionowania oceny organów obu instancji, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną, o jakiej mowa w art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p., w związku z czym wymaga wykazania przez skarżącego, że żądanie jej udostępnienia jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Rozważenia zatem wymaga, czy organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w oparciu
o niespornie ustalony stan faktyczny sprawy.
W pierwszej kolejności należy zatem podkreślić, że prawo do informacji zostało przede wszystkim zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP, który stanowi, że:
" 1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie,
w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących
z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie
ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób
i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
4. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy,
a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.".
Ustawą, o której mowa w przytoczonym wyżej art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, normującą tryb udzielania informacji i jednocześnie stanowiącą realizację tego przepisu, jest właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, w tym treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą oraz niezależnie, przez kogo była ona kierowana i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju ww. dokumentów wytworzonych w ramach i w związku działalnością podmiotu wykonującego zadania publiczne.
Tym samym aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów związanych z działaniem, działalnością danego podmiotu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.02.2018 r., IV SAB/Gl 375/17),
a więc także do wiedzy organów władzy danego podmiotu o faktach czy zdarzeniach, które miały miejsce w toku działalności podmiotu wykonującego zadania publiczne.
Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że:
"1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe
i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r.
o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240), oraz partie polityczne.
3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.".
Z dyspozycji przytoczonego wyżej art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Termin "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast terminu "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Istotne jest zatem by dany podmiot prawa wykonywał zadania publiczne.
Zgodnie z § 1 ust. 1 Statutu Uniwersytetu [...], Uniwersytet S. w S., zwany dalej "Uniwersytetem", jest publiczną szkołą wyższą, utworzoną na mocy ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o utworzeniu Uniwersytetu [...] (Dz. U. Nr 36, poz. 190), a zatem jest uczelnią publiczną, o jakiej mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2007 r. Prawo
o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 z późn. zm.), zgodnie z którym jest to uczelnia utworzona przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej. Uniwersytet jest zatem podmiotem, który wykonuje zadania publiczne i jako taki jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.
W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną w związku
z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie budzi także wątpliwości, że żądane przez skarżącego pisma lub udzielenie informacji, że takich pism nigdy nie wysyłano, stanowią informację publiczną, a zatem podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach ustawy (jak wyżej wskazano, jest to okoliczność niesporna).
Wskazać przy tym należy, że przy żądaniu uzyskania informacji publicznej nie jest wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani też celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku "informacji przetworzonej", stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.d.i.p., ustawodawca wprowadził wymóg wykazania,
że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Istotą sprawy w rozpoznawanej sprawie jest zatem rozstrzygnięcie, czy treść żądania zawartego we wniosku z dnia 14 sierpnia 2018 r. zawiera żądanie udostępnienia "informacji publicznej" czy też "informacji przetworzonej".
Co do zasady o zakwalifikowaniu danej informacji publicznej jako "informacji przetworzonej" decydują okoliczności związane z działaniami faktycznymi na zbiorze danych stanowiących osobne informacje publiczne, takimi jak analizy, zestawienia, podsumowania, obliczenia, w wyniku których to działań powstaje nowa jakościowo informacja publiczna, nowa wartość intelektualna. Za takim rozumieniem "informacji publicznej przetworzonej" opowiada się zarówno doktryna jak i orzecznictwo, wniosek taki także płynie z szeroko cytowanego przez organy orzecznictwa sądowoadministracynego. Dodać należy, że w orzecznictwie funkcjonuje także pogląd, że nie tylko wytworzenie nowej jakościowo informacji jest czynnikiem nadania informacji przymiotu informacji przetworzonej, ale także o takim zakwalifikowaniu danej informacji może decydować rozmiar żądanej informacji.
Zdaniem sądu, aby poprzez sam rozmiar żądanej informacji publicznej można było, że jest ona "informacją przetworzoną", a więc wymagającą przekształcenia informacji prostej lub jej zbioru, to skala czynności niezbędnych do udostępnienia danej informacji lub sam jej rozmiar, powinna na tyle wykraczać poza zwykłe zasady działania czy powszechne standardy i musi być na tyle wyjątkowa - że samo zaangażowanie znacznych środków (osobowych, rzeczowych czy finansowych) jak
i nakładu pracy (czasochłonność), a także pewnych intelektualnych bądź fizycznych zabiegów, które wykraczają poza proste, rutynowe i niedestabilizujące czy istotnie wpływające na działalność organu czynności, niezbędnych do udostępnienia takiej informacji - może być uzasadnione jedynie szczególnie istotnym interesem publicznym. Podmiot, od którego wymaga się udostępnienia informacji o znacznym rozmiarze, zanim uzna, ze informacja ta ma charakter "informacji przetworzonej",
a więc wymaga znacznego przetworzenia informacji prostej/ych, czyli istotnej modyfikacji, która w konsekwencji skutkuje powstaniem nowej informacji (choć bazującej na informacji prostej) winien zatem rozważyć możliwości techniczne, czasowe i osobowe w zestawieniu z pracochłonnością, wysiłkiem intelektualnym czy materiałochłonnością procesu udostępnienia tejże informacji. W takiej sytuacji istotna jest prawidłowa ocena danego konkretnego przypadku, zaś liczne orzecznictwo sądów administracyjnych może jedynie przybliżyć prawidłowość tej oceny w innej indywidualnej sprawie.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera przekonującej argumentacji co do uznania, że żądana informacja w postaci pism w formie skanów lub udzielenie informacji, że takie pisma nie były nigdy wysyłane - stanowi informację przetworzoną. Organ
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na szeroki orzecznictwo dotyczące uznania informacji za informację przetworzoną, jednak nie wykazał, że
w rozpatrywanym przypadku organ w istocie musiałby wykonywać czasochłonne
i pracochłonne czynności powiązane z wysiłkiem intelektualnym, nie wskazał nawet na skalę ilości pism jakie były redagowane a dotyczyły konkretnej wymienionej we wniosku osoby i konkretnego wymienionego we wniosku przedmiotu. W żaden sposób z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by podstawą odmowy udostępnienia skarżącemu żądanej informacji był jej rozmiar o charakterze wyjątkowym, a względy natury technicznej, organizacyjnej, osobowej czy też finansowej lub inne, stanowiły przeszkodę w jej udzieleniu w formie tzw. informacji publicznej prostej (nie wymagającej szczególnych zabiegów, a jedynie ich przekształcenia).
W konsekwencji uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw by organ uznał, że udzielenie tej informacji uwarunkowane jest wykazaniem szczególnego interesu publicznego, gdyż żądana informacja ma charakter "informacji przetworzonej". W szczególności, skoro organ uznał, że żądana informacja jest "informacją przetworzoną", to zobowiązany był wykazać, o jaki rozmiar informacji chodzi w tej sprawie, a więc wyjaśnić, że wymagał on szczególnych zabiegów, nakładów i środków w celu jej przetworzenia. W niniejszej sprawie, tego elementu istotnego dla uznania, że żądana informacja ma charakter "informacji przetworzonej", organ w żaden sposób nie wykazał. Podkreślić należy, że żądane pisma bądź informacje dotyczyły wyłącznie jednej osoby i jednego przedmiotu, a wnioskodawca w sposób precyzyjny swoje żądanie określił.
Zgodzić się zatem należało ze skarżącym, że udostępnienie żądanego rodzaju informacji wymagało wykonania jedynie kilku prostych czynności technicznych,
tj. odszukania pism w odpowiednich zbiorach, wykonania ich kopii (w formie skanu bądź ksera) oraz przesłanie ich do wnioskodawcy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd tutejszego sądu, wyrażonego w wyroku z dnia 11.04.2018 r., II SA/SZ 207/18, w którym sąd ten stwierdził, że: "Charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia. Przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych
w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona.
Zauważyć należy, że przeniesienie informacji na inny nośnik, pomijanie pewnych fragmentów, czy proste zsumowanie danych są tego rodzaju zabiegami, które nie pozwalają mówić o "przetworzeniu", a co najwyżej o "przekształceniu" informacji w inną formę i nie stanowią one tym samym informacji przetworzonej. Na tym więc również polega różnica pomiędzy informacją prostą, tj. zawierającą się
w istniejącym dokumencie, a informacją przetworzoną, która musi zostać dopiero wytworzona w oparciu o istniejące dokumenty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1727/09, CBOSA).
Z "przetworzeniem informacji" nie można zrównać również samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach czy innego rodzaju zestawieniach informacji określonych we wniosku. W takim przypadku organ udziela prostej informacji publicznej.".
Wyjaśnić także należy, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej nie musi wiedzieć na etapie składania wniosku, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem
w momencie formułowania i kierowania wniosku nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym, a więc winny wyjaśnić stronie, na czym polega przetworzenie żądanej informacji i w jakim zakresie, i z tego powodu wezwać stronę do wykazania, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, a dopiero, gdy wnioskodawca nie wykaże tego interesu, wówczas mogą odmówić jej udostępnienia.
Stosownie do treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p., dysponent informacji publicznej przetworzonej powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z tego powodu, że ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej, i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. W sytuacji gdy wnioskodawca
w terminie 14 dni w ogóle nie ustosunkuje się do wezwania, wówczas zajdzie podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), natomiast gdy wnioskujący nie wykaże interesu publicznego, organ może wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji. Jednak sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż wnioskodawca nie żądał informacji przetworzonej, zatem nie było podstaw do wzywania go do wykazania szczególnego interesu publicznego.
Stanowisko powyższe zgodne jest także z oceną wyrażoną przez WSA
w Szczecinie w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 522/18, która dotyczyła zapytania o tożsamej treści.
Wobec powyższego uznać należało, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom ustawowym, wynikającym z realizacji zasad określonych w art. 7 i art. 11 K.p.a., które znajdują zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p., a także odpowiednio procedury wyrażonej w art. 14, 15 i 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 11 K.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby
w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji, bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Natomiast w myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Skoro, jak już wskazano powyżej organ nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań co do konieczności przetworzenia żądanej informacji publicznej, to zaistniała podstawa do przyjęcia, że dokonał wadliwej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. naruszając jednocześnie przepis art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przez odmowę udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej,
a także przepis art. 107 § 3 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy zatem, czy informacja żądana
we wniosku z dnia 14 sierpnia 2018 r. stanowi informację publiczną prostą czy przetworzoną, stosując właściwą procedurę, o czym wyżej mowa, uwzględniając przy tym wiążącą ocenę sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego przez Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania sądowoadministracyjnego. Kwota [...]zł obejmuje kwotę uiszczonego stałego wpisu od skargi, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 2121, poz. 2193 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło