II SA/Sz 1283/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-08
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, reprezentowany przez spółdzielnię mieszkaniową jako zarządcę nieruchomości, może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli nie wykaże własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego odrębnego od interesu spółdzielni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć spółdzielnia mieszkaniowa reprezentuje właścicieli lokali w postępowaniach administracyjnych, to indywidualny właściciel może być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli wykaże własny, zindywidualizowany interes prawny. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała takiego interesu, kwestionując jedynie zgodność projektu z przepisami technicznymi i planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło interes faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku biurowo-usługowego z garażem podziemnym. Po uzupełnieniu dokumentacji i uwzględnieniu uwag stron, Prezydent Miasta wydał pozwolenie na budowę. Od tej decyzji odwołali się współwłaściciele nieruchomości sąsiednich, zarzucając niezgodność projektu z przepisami i negatywny wpływ inwestycji na ich nieruchomości. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie wykazali zindywidualizowanego interesu prawnego, a ich interes reprezentuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "Ś.". Skarżąca E. B. wniosła skargę do WSA, kwestionując odmowę przyznania jej statusu strony postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
1. W dniu 3 marca 2017 r. do Urzędu Miasta S. wpłynął wniosek spółki [...] w K. (dalej przywoływany jako: "Inwestor"). o pozwolenie na budowę budynku biurowo-usługowego z jednopoziomowym garażem podziemnym, instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi, wewnętrznym układem drogowym, miejscami postojowymi oraz zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz przebudową zjazdu z drogi publicznej na działce nr [...], przy ul. [...] w S..
2. Postanowieniem z 4 maja 2017 r. Organ nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji, jednocześnie zawiadomieniem z 4 maja 2017 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie ww. inwestycji. W toku postępowania z dokumentacją zapoznali się przedstawiciele S. M. "Ś.", właściciel nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, a także właściciel jednego z lokali mieszkalnych w budynku z zasobu Spółdzielni, pan A. R.. Pismem z 17 maja 2017 r. S. " wniosła w imieniu mieszkańców i właścicieli mieszkań w budynkach przy ul. [...], [...] oraz [...] uwagi do planowanej inwestycji. Uwagi w formie pisemnej wniósł także pan A. R., właściciel lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...].
3. Decyzją nr [...] z [...] roku Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku biurowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu, na działkach nr [...], [...], [...], [...] oraz budową zjazdu z drogi publicznej na działce nr [...] przy ul. [...] w S. uznając, że Inwestor wypełnił obowiązki na niego nałożone.
4. Od ww. decyzji odwołanie w terminie ustawowym wnieśli współwłaściciele nieruchomości nr [...], właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Skarżący zarzucili decyzji m.in., że zatwierdziła projekt budowlany niezgodny z wymogami Prawa budowlanego; Organ nie uwzględnił uwag wnoszonych przez Skarżących w toku postępowania, wykazując niewytłumaczalną logicznie przychylność dla Inwestora. Skarżący przywołał poprzednie postępowanie w sprawie inwestycji planowanej na tym samym terenie, zakończone uchyleniem decyzji obu instancji wyrokiem WSA w [...] z [...] r., kwestionując wiarygodność Inwestora. Wskazał na konieczność weryfikacji przez urząd dołączonych przez Inwestora opinii i ekspertyz, sporządzenia nowych niezależnych ekspertyz geologiczno-inżynierskich, do których każda ze stron będzie mogła wnosić zastrzeżenia. W ocenie Skarżącego przeprowadzone dla potrzeb inwestycji badania geologiczne i hydrologiczne mogą się okazać nieobiektywne, co może stanowić zagrożenie dla budynków usytuowanych na nieruchomościach sąsiednich, w tym budynku przy ul. [...], w którym zamieszkuje Skarżący. Ponadto wskazał, że należy rozważyć, czy inwestycja w postaci budynku biurowo-usługowego nie będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, m.in. poprzez emisję spalin, hałasu, pyłów, zwraca też uwagę na istniejące wokół obiekty (CH "[...]" w trakcie rozbudowy, [...]), które już zawyżają normy emisji. W ocenie Skarżącego zaprojektowana liczba miejsc parkingowych nie odpowiada rzeczywistej potrzebie budynku. Zakwestionował też analizę nasłonecznienia, które w jego ocenie nie obejmuje wszystkich mieszkań, a jedynie partery budynków, odniósł się również do wysokości budynku w kontekście dojazdu straży pożarnej i przeprowadzenia akcji ratowniczej oraz do formy dachu, która jego zdaniem jest nieczytelna z projektu.
Zwrócił uwagę na obniżenie stanu technicznego mieszkań w budynkach na sąsiednich nieruchomościach poprzez realizację inwestycji oraz na spadek ich wartości rynkowej.
5. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z [...] r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania E. B. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") i A. R. od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta S. z [...] roku znak: [...]; UNP: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Inwestorowi pozwolenia na budowę, orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu określił inwestycję, wskazał, że planowana jest na działkach usytuowanych wewnątrz zamkniętego innymi obiektami terenu. Z jednej strony, od strony al. [...], teren otacza rozbudowujące się C. H. "[...]", (działki nr [...], [...]), od ulicy [...] budynki wielorodzinne (budynek nr [...] i nr [...]) pozostające w zasobie S. M. "Ś.", między którymi zaprojektowano wjazd do projektowanego budynku, od strony ul. [...] usytuowane są budynki wielorodzinne (budynki nr [...]), również pozostające w zasobie SM "Ś. ".
Organ II instancji przypomniał, że w obszarze oddziaływania inwestycji znalazły się należące do SM "Ś. " działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na których usytuowane są budynki mieszkalne wielorodzinne. Prawidłowo zatem, w ocenie Organu odwoławczego, Organ I instancji za stronę postępowania uznał SM "Ś. ". W odniesieniu natomiast do Skarżącej Organ odwoławczy uznał, że w toku postępowania i w odwołaniu od decyzji nie podęła nawet próby wykazania zindywidualizowanego interesu, kwestionowała natomiast zgodność projektowanych rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Organu odwoławczego projekt budowlany odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Inwestycja planowana jest w terenie, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta S. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Ś. P.-C.-W." w S. (Dz. Województwa Z. z 2013 roku, poz. 3832), w terenie oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu - usługi. Ustalenia kompozycji oraz form zabudowy i sposobu zagospodarowania (§ 27 ust. 3 planu) określają wysokość budynku w przedziale od 20 m do 53 m. Projekt przewiduje budowę budynku biurowo-usługowego o wysokości 53 m, co jest zgodne z zapisem miejscowego planu zarówno w zakresie jego funkcji, jak i maksymalnej wysokości. Projekt w ocenie Organu spełnia pozostałe ustalenia miejscowego planu, m.in. w zakresie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej (ustalony w planie minimum 20% przy projektowanej 35%), wskaźnika maksymalnej powierzchni nowej zabudowy (maksymalny w planie 40% przy projektowanym 22,6%), wskaźnika intensywności zabudowy (w planie od 1 do 3,4, w projekcie 3,1), w zakresie geometrii dachu (dach płaski - rzut dachu, rys. nr [...] w projekcie). Projektowany budynek nie przekracza określonej w załączniku graficznym do planu (załącznik nr [...]) nieprzekraczalnej linii zabudowy, zgodnie z zapisem planu projekt zakłada bogaty program zieleni poprzez nasadzenia drzew, krzewów oraz zieleńców w miejsce wyciętych kolidujących z inwestycją drzew (uzgodnienie wycinki 6 drzew Prezydenta Miasta S. z [...] roku znak: [...]). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa wskaźnik miejsc postojowych od 0,5 do 1 miejsca postojowego na 100,0 m powierzchni użytkowej (§ 6 ust. 5 pkt 3 planu - ustalenia komunikacyjne), co przy powierzchni użytkowej naziemnej 8,343,0 m pozwala na zaprojektowanie od 42 do 83 miejsc postojowych - projekt przewiduje 82 miejsca postojowe (68 w garażu podziemnym, 14 miejsc naziemnych).
Wyznaczony zapisami miejscowego planu obszar elementarny bezpośrednio graniczy z terenami o funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej, które zabudowane są należącymi do SM "Ś." budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi (S.C.3023.MW.U. - budynki przy ul. [...], [...], - budynki przy ul. [...]. Projekt przewiduje budowę budynku znacznie wyższego od budynków mieszkalnych położonych na nieruchomościach przyległych, na których, zgodnie z ustaleniami planu, mogłyby zostać zrealizowane budynki o maksymalnej wysokości do 36 m. Organ uznała zatem, że zaistniała konieczność sporządzenia analizy zacieniania (rys. nr [...] w projekcie) oraz przesłaniania (rys. nr [...] w projekcie).
Przywołując mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1522) odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. W rozpatrywanym przypadku, jak wskazał Organ, mamy do czynienia z zabudową śródmiejską, stąd zastosowanie znajduje przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę, zatem dla projektowanej inwestycji odległości okna pomieszczenia przesłanianego do obiektu przesłaniającego wynoszą nie mniej niż 17,5 m. Z części graficznej wynika, że budynki istniejące nie będą przesłaniane przez projektowany budynek (analiza przesłaniania rys. PZT 3).
Organ wskazał, iż projektowana w zabudowie śródmiejskiej inwestycja może odwołać się do treści § 60 ust. 2 rozporządzenia, co oznacza, że skróceniu może ulec dzienny czas nasłonecznienie pomieszczeń z 3 godzin do 1,5 godziny (mierzony zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia w okresie równonocy 21 marca i 21 września w godzinach od 7:00 do 17:00 w mieszkaniu wielopokojowym). Analizę zacieniania wykonano dla budynków mieszkalnych z zasobu SM "Ś. " (budynki przy ul. [...] i 36, budynki przy ul. [...], [...]), na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] - rys. PZT 2 w projekcie. Analiza wykazała, że każde z mieszkań w poddanych analizie parterach budynków ma zagwarantowany przepisowy czas nasłonecznienia - minimum 1,5 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września w godzinach od 7 00 do 17 00), zgodnie z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia, choć trzeba przyznać, że niektóre z mieszkań nasłonecznione są jedynie nieznacznie powyżej tegoż przepisowego minimum.
Dalej Organ wskazał, że częścią składową projektu jest obszerna analiza emisji akustycznej dla projektowanej inwestycji (str. 105-122 projektu). Z analizy wynika, że w porze dziennej spodziewany poziom dźwięku na wysokości 4 m npt. wynosi 55 dB od strony ul. [...] i od strony ul. [...]. Analiza wykazała, że potencjalną uciążliwość akustyczną dla środowiska stanowić będzie emisja hałasu do otoczenia towarzysząca eksploatacji obiektu oraz emisja hałasu spowodowana przez samochody korzystające z parkingu podziemnego. Stąd zaproponowano wykonanie żaluzji akustycznych na wysokości 2,5 m na tarasie technicznym na 8 piętrze oraz na dachu budynku. Zgodnie z dokonaną analizą akustyczną, żaluzje akustyczne zabezpieczą najbliższą zabudowę mieszkaniową przed emisją hałasu z urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacyjnych w porze dziennej, zachowując tym samym normatywne poziomy.
Dla potrzeb planowanej inwestycji sporządzono dokumentację geologiczno-inżynierską (str. 69-104 projektu), określającą warunki geologiczne i hydrologiczne podłoża. Dokumentacja wskazuje na złożoność warunków gruntowo-wodnych, co implikuje wybór rodzaju konstrukcji oraz rodzaj projektu posadowienia pośredniego, sporządzonego przez uprawnionych geotechników (projekt konstrukcji wraz z opracowaniem geotechnicznym str. 173 do 269 projektu). Zgodnie z wytycznymi geotechników zaprojektowano posadowienie płyty fundamentowej za pomocą ścian szczelinowych, do wykonania których zastosowanie znajduje specjalistyczny sprzęt, który nie powoduje drgań podłoża gruntowego. Inwestor zapewnia wykonanie inwentaryzacji istniejących wokół projektowanej inwestycji budynków, a także deklaruje zapewnienie monitoringu uszkodzeń w celu kontroli wpływu budowy na statykę budynków istniejących.
Organ odwoławczy uznał, że Inwestor spełnił wymagania wynikające z treści art. 32-35 ustawy Prawo budowlane, projekt został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada wymagane opinie, uzgodnienia i ekspertyzy wykonane przez osoby uprawnione, jest też zgodny z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.
Organ podkreślił, że analiza dokumentacji w sprawie nie wskazuje, że wnoszącym odwołanie, panu A. R. i pani E. B., przysługuje prawo do występowania obok SM "Ś. " w charakterze strony postępowania zakończonego skarżoną decyzją. Skarżący, w ocenie Organu nie wykazali zindywidualizowanego interesu prawnego w stosunku do nieruchomości objętej inwestycją, a organ odwoławczy istnienia takiego interesu się nie dopatrzył. Organ I instancji prawidłowo uznał za stronę postępowania SM "Ś. ", która z mocy ustawy reprezentuje na zewnątrz właścicieli lokali w budynkach mieszkalnych należących do Spółdzielni, jednak bez konieczności uczestnictwa w postępowaniu każdego z właścicieli. Wskazał, że SM "Ś. " brała czynny dział w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] Prezydenta Miasta S. z [...] roku. W przypadku gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną postępowania, takie postępowanie należy umorzyć, stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji. W tych okolicznościach Organ uznał, że należy umorzyć postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Prezydenta Miasta S. z [...] r.
Organ stwierdził, że inwestycja wiąże się z pewnymi niedogodnościami i utrudnieniami dla mieszkańców okolicznych budynków, szczególnie budynków z zasobu SM. "Ś. ", zarówno podczas realizacji budynku, jak i jego użytkowania. Inwestycja ma powstać w ścisłym centrum miasta, w miejscu o dużym natężeniu ruchu, wśród istniejących budynków mieszkalnych, dużego budynku biurowo-hotelowego "P. " i kończącego rozbudowę CH "G. ". Jednak realizację takiego obiektu umożliwiają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które wyznaczają jego funkcję (wyłącznie usługową) oraz określają pozostałe jego parametry (w tym wysokość). Organ administracji architektoniczno - budowlanej może oceniać inwestycję tylko w zakresie obowiązujących przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych, a te w tym przypadku mieszczą się w granicach ustalonych norm.
6. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając decyzji naruszenie postępowania administracyjnego i ustawy Prawo Spółdzielcze mającego wpływ na wydanie decyzji poprzez odmówienie Jej prawa strony do złożeniu odwołania i błędnym przyjęciu, iż takie prawo ma Zarząd S. M. Ś. " w S., mimo że jest właścicielem z wyodrębnioną własnością, a ponadto błędnym przyjęciu, że choć jako właściciel z wyodrębnioną własnością może uzyskać prawo strony wówczas kiedy wykaże zindywidualizowany interes prawny.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła brak jasności, logiki i konsekwencji w rozważaniach prawnych decyzji Wojewody Z.. Skarżąca wskazała, że Prezydent Miasta S. jako organ prowadzący postępowanie administracyjne w I instancji zawiadomił Skarżącą i inne osoby oraz S. M. "Ś." o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla Inwestora, a ponadto pouczył o prawie składania wniosków i zastrzeżeń co świadczy, w przekonaniu Skarżącej, że została uznana jako strona postępowania.
Podniosła, iż w tym postępowaniu S. M. "Ś." nie złożyła odwołania. Mieszkańcy przy ulicy [...], [...] oraz [...] byli przekonani, że takie odwołanie Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła broniąc ich słusznych interesów. Dalej wskazała, że zdecydowana większość mieszkańców jest przeciwna przedmiotowej inwestycji w centrum ścisłej już zabudowy mieszkalnej - wieżowców przy [...], [...] oraz CH G. , wielopoziomowego garażu oraz rozbudowanej części CH G. i dlatego ponad 200 mieszkańców złożyło podpis pod wnioskiem o wznowienie postępowania do Prezydenta Miasta S..
Skarżąca wskazała, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda Z. ogólnikowo stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta S. jest zgodna z prawem, ale w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, które w całości podtrzymuje wraz z nowymi okolicznościami podniesionymi we wniosku o wznowienie postępowania. Prawdą jest, że w toku postępowania S. M. "Ś." w S. składała uwagi i wyjaśnienia, których jednak w toku postępowania nie uwzględniono i nie wyjaśniono dlaczego odmówiono im zasadności.
Skarżąca podniosła, że występuje w sprawie w której to organy państwowe powinny stać na straży praworządności i uwzględniać słuszne interesy obywateli. W Jej ocenie, odwoływanie się przez organ państwowy do planu zagospodarowania przestrzennego na tworzenie którego żaden z mieszkańców osiedla [...] nie miał wpływu i godzi w słuszne interesy dotychczasowych mieszkańców oraz w ich zasadnicze dobra osobiste jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Wskazała, że w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego zaplanowano postawienie budynku w wysokości od 20 m do 53 m oraz, że skoro w państwie są przewidziane możliwości prawne do zmiany zasadniczego aktu prawnego jakim jest konstytucja to tym bardziej lokalny plan zagospodarowania przestrzennego może ulec zmianie.
Końcowo Skarżąca podkreśliła, że trudno zgodzić się z poglądem wydających decyzję, że dla mieszkańców wieżowca przy [...] od strony balkonów (na szerokość 2 pokoi) jest wielkim "dobrodziejstwem" mieć w zasięgu ręki ścianę olbrzymiego biurowca , mieszkać jak w studni, bez dostępu świata.
7. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
8. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując według powyższych kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że akt ten odpowiada prawu.
9. Przedmiotem sporu uczyniono status strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał bowiem, że Skarżącej taki status nie przysługuje, gdyż w jej imieniu działa Spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca. Sporna inwestycja dotyczy budowy budynku biurowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] przy ul. [...] w S..
Natomiast w obszarze oddziaływania inwestycji znalazły się należące do SM "Ś. " działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na których usytuowane są budynki mieszkalne wielorodzinne.
10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Art. 27 ust. 2 ustawy z dnia z 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1222 ze zm.) stanowi, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis wyraża ogólną zasadę, że we wszystkich sprawach związanych z własnością lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, stosuje się przepisy ustawy z 24 czerwca 1994 roku o własności lokali. (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1892 ze zm.). W samej treści art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zawarte są jednak unormowania powodujące znaczne ograniczenia w stosowaniu ustawy roku o własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że nie mają zastosowania przepisy rozdziału 4 ustawy o własności lokali, tj. rozdziału "Zarząd nieruchomością wspólną" z wyjątkiem art. 18 ust. 1 (regulującego kwestię powierzenia sprawowania zarządu nieruchomością wspólną w drodze umowy) i art. 29 ust. lit. a (regulującego m.in. kwestie obowiązku prowadzenia ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej). Wyłączenie stosowania przepisów o zarządzie zawartych w ustawie o własności lokali oznacza, że do zarządzania nieruchomością zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze. Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie wskazują jakie uprawnienia przysługują zarządcy, o którym mowa w art. 27 ust. 2 tejże ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 7 ww. ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych zastosowanie będą miały rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 21 z zm.), jednak przepisy tej ustawy także nie rozstrzygają tej kwestii. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze zarząd kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz. Ponieważ, do zarządzania przez spółdzielnię mieszkaniową zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze, należy przyjąć, że spółdzielnia mieszkaniowa działająca jako zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, reprezentuje właścicieli odrębnych lokali na zewnątrz. W przeciwnym wypadku działalność spółdzielni nie byłaby zarządem, tylko administrowaniem, m.in. wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 roku sygn. akt II OSK 1689/15, wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 roku sygn. akt II OSK 694/10.
Biorąc pod uwagę powyższe - spółdzielnia mieszkaniowa jest uprawniona do reprezentowania właściciela wyodrębnionego lokalu w postępowaniu administracyjnym z mocy art. 27 ust. 2 ustawy. Stwierdzenie to jednak nie sprzeciwia się, co do zasady, możliwości przyznania uprawnienia do uznania za strony postępowania właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych w budynkach z zasobu spółdzielni mieszkaniowej.
11. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu, stosownie do treści art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane.
Zasada, że właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje zarządca nieruchomości, (którym w niniejszej sprawie jest S. M. "Ś."), nie wyklucza możliwości, że właściciel lokalu może być stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, co wskazano powyżej.
Zgodnie bowiem z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, regulacja ustawowa instytucji zarządu powierzonego (spółdzielni mieszkaniowej, wspólnoty mieszkaniowej) nie wyklucza udziału w postępowaniu administracyjnym obok zarządu spółdzielni lub wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz mają oni udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego (tak np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 694/10; wyrok NSA z 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1693/10).
12. Sąd orzekający w tej sprawie wskazuje, że indywidualny interes prawny, który uzasadniałby przyznanie Skarżącej, współwłaścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...], przymiotu strony postępowania obok SM "Ś. ", powinien mieć oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, wprowadzających ograniczenia w korzystaniu ze stanowiącego jej własność lokalu mieszkalnego, poprzez realizację projektowanej inwestycji. Przy czym indywidualny, odrębny od Spółdzielni interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, powinien się odnosić do takich okoliczności, które wyróżniają sytuację prawną od sytuacji prawnej pozostałych właścicieli lokali, reprezentowanych przez SM "Ś. ".
Jak wynika z akt sprawy, i w tym zakresie Sąd podziela konstatację Organu, Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, w skardze a także w piśmie procesowym w toku postępowania sądowego nie podęła nawet próby wykazania zindywidualizowanego interesu, kwestionowała natomiast zgodność projektowanych rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dołączone opinie i ekspertyzy techniczne, poddawała też pod wątpliwość wiarygodność inwestora i jego zasobność majątkową w przypadku konieczności pokrycia roszczeń odszkodowawczych.
Na uwagę zasługuje, że Organ bardzo szczegółowo odniósł się wszystkich do argumentów podnoszonych przez Skarżącą, a dotyczących tak elementów technicznych, jak też uciążliwości, które mogą towarzyszyć takiej inwestycji (jak kwestia nasłonecznienia czy hałasu), te zaś argumenty miały zdaniem Skarżącej przemawiać za uznaniem Jej indywidualnego interesu prawnego. Jednocześnie, w ocenie Sądu, Organ wykazał wystarczająco, że interes Skarżącej nie nosi cech zindywidualizowanego interesu prawnego, a jest jedynie interesem faktycznym.
13. W tym stanie rzeczy, nie znajdując uzasadnienia dla uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło