II SA/Sz 1292/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-03-14

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku służbowego funkcjonariusza celnego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej (wniesienie aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa) stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mimo braku prawomocnego wyroku skazującego i powoływania się przez skarżącego na zasadę domniemania niewinności?
Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku służbowego funkcjonariusza celnego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, polegające na wniesieniu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten nie wymaga ustalenia winy w rozumieniu prawa karnego, a jedynie oceny przyczyn rozwiązania stosunku służbowego, które w tym przypadku leżą po stronie funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. został uznany za osobę bezrobotną, jednak odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ jego stosunek służbowy w Służbie Celnej ustał na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej (wniesienie aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa). Skarżący odwoływał się od tej decyzji, podnosząc, że jego zwolnienie nastąpiło na podstawie przepisu, który nie przesądza o jego winie, i powoływał się na zasadę domniemania niewinności. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że przyczyny zwolnienia leżą po stronie funkcjonariusza i nie wymagają ustalenia winy w rozumieniu prawa karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a skargę Prezydent [...] decyzją z dnia [...] . Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2; art. 75 ust. 1 pkt 3 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm./ oraz art. 104 ustawy K.p.a. orzekł o uznaniu M. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną oraz odmówił prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że skarżący spełnił ustawowe przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną, jednakże w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy stosunek służbowy skarżącego uległ rozwiązaniu z winy skarżącego bez wypowiedzenia, a w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym zasiłek przysługuje bezrobotnemu po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że Jego stosunek służbowy ustał na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zwolnienie ze służby funkcjonariusza celnego następuje w razie wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Jednocześnie skarżący powołał się na zasadę "domniemania niewinności" obowiązującą na gruncie prawa karnego, wskazując że nie można mówić o zawinionym zwolnieniu ze służby, dopóki wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, która to zasada została również określona w Kodeksie pracy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DZ. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie analizy akt sprawy Wojewoda ustalił, że M. K. zgłosił się do urzędu pracy w dniu [...]. i w związku z tym, że spełnił warunki określone wart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem rejestracji. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu rejestracji skarżący dostarczył świadectwo służby z Izby [....] w [...] potwierdzające okres pełnienia służby od [...]. Do [...] . w pełnym wymiarze czasu służby, zawierające również informację, że stosunek służbowy ustał na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Wojewoda [...] przytoczył treść przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągnął wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni -lit. "a" powołanego artykułu. Z kolei przepis art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 75 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy, zgodnie z którym zasiłek przysługuje po 180 dniach od dnia rejestracji. Organ II instancji powołując się na treść art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie celnej, stosownie do którego, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w razie wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, wywodzi się, że zwolnienie następuje bez wypowiedzenia, obligatoryjnie, z przyczyn leżących po stronie funkcjonariusza, powodując ustanie stosunku służbowego. Wojewoda odnosząc się do powoływanej się przez skarżącego zasady "domniemania niewinności" obowiązującej w prawie karnym, podniósł, że organy rozpoznając sprawę z zakresu prawa administracyjnego nie rozważają winy skarżącego w aspekcie prawa karnego, lecz jedynie dokonują oceny przyczyn rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego, które w przedmiotowej sprawie leżą po stronie funkcjonariusza. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji stwierdził, że skarżący został zwolniony na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej a nie Kodeksu pracy, wobec tego uznał zarzut skarżącego powołującego się na przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 52 § 1 K.p. za bezzasadny. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku od dnia [...]. Ponadto skarżący wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdził, że organ II instancji błędnie zinterpretował przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, który Jego zdaniem, nie zawiera wszystkich przesłanek powodujących odmowę bezrobotnemu prawa do zasiłku zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem nie zawiera stwierdzenia o rozwiązaniu stosunku służbowego z winy funkcjonariusza. M. K. zarzucił organowi odwoławczemu pominięcie faktu nie udowodnienia Jego winy w popełnieniu przestępstwa, które było przyczyną rozwiązania z nim stosunku służbowego. W związku z tym zdaniem skarżącego - organ odwoławczy naruszył konstytucyjną zasadę "domniemania niewinności" zawartą wart. 42 ust. 3 Konstytucji. W konkluzji M. K. zarzucił organom naruszenie przepisów wynikających z art. 6 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] i wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Materialno - prawną podstawę przyjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych stanowił wskazany w niej art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 25 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004r. Nr. 156, poz. 1641 ze zm.). W ocenie Sądu, w świetle ustalonego przez organy orzekające stanu faktycznego sprawy, wystąpiły przesłanki uzasadniające odmowę przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych na podstawie powyższych przepisów. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący, przed zarejestrowaniem się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] pełnił służbę w Izbie Celnej w [...] (od dnia [...]. do [...].), a jego stosunek służby ustał na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Przepis art. 25 zamieszczony jest w rozdziale 7 tej ustawy zatytułowanym "Ustanie stosunku służbowego" i określa sytuacje, w których ustawodawca przewidział obligatoryjne zwolnienie ze służby funkcjonariusza celnego. Nadto w art. 26 określone zostały przypadki, w których funkcjonariusza celnego "można zwolnić ze służby". Z przepisów tych wynika, że ustanie stosunku służbowego funkcjonariusza celnego na jednej z podstaw przewidzianych w art. 25 lub 26 nie wymaga ustalenia winy w takim rozumieniu, jak stanowi to art. 52 kodeksu pracy w odniesieniu do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, zawiązanego na zasadach określonych w tym kodeksie, lecz jest uregulowaniem odrębnym podlegającym wyłącznie przepisom ustawy o Służbie Celnej. Skoro zatem nie ulega wątpliwości, że jedną z przesłanek rozwiązania stosunku służbowego bez wypowiedzenia funkcjonariusza celnego jest określone w art. 25 ust. 1 pkt 8a "wniesienie aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego", a taka właśnie była przyczyna zwolnienia M. K. ze służby celnej, to zastosowanie przez organy orzekające w sprawie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawa nie narusza, chociaż Sąd nie w pełni podzielił uzasadnienia prawne tych decyzji. Zauważyć bowiem należy, że art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma inne brzmienie niż uprzednio obowiązujący, a dotyczący tożsamej kwestii, art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 ze zm.), który stanowi, że "prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy (stosunku służbowego) bez wypowiedzenia". Zdaniem Sądu, zawarty w aktualnie obowiązującym art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zwrot ustawowy "spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia" nie jest tożsamy z odpowiednim zwrotem użytym w wyżej cytowanym art. 27 ust. 1 pkt 4 "spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy (stosunku służbowego) bez wypowiedzenia", poprzednio obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Aktualnie ustawodawca poprzez zmianę szyku wyrazów i użycie alternatywy "lub" dał wyraz temu, że przepis ten dotyczy dwóch odrębnych stanów faktycznych i tylko w pierwszym z nich tj. co do spowodowania rozwiązania stosunku pracy wymagana jest wina pracownika. Reasumując, powyższa interpretacja art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przemawia za trafnością i zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło