II SA/Sz 1293/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-04-18

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka odwołująca się nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponieważ jej nieruchomości nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie umorzyło postępowanie odwoławcze. Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przysługuje nie tylko właścicielom nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja, ale także tym, na których nieruchomości inwestycja może oddziaływać, nawet jeśli znajdują się one dalej. Sama możliwość negatywnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, wpływając na możliwość ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, stanowi podstawę do uznania podmiotu za stronę postępowania. Umorzenie postępowania bez wszechstronnego wyjaśnienia tej kwestii narusza zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Burmistrz wydał decyzję ustalającą lokalizację. Od tej decyzji odwołały się dwie spółki, twierdząc, że inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że spółki nie są stronami, ponieważ dokumentacja techniczna wykazała, że pola elektromagnetyczne nie obejmują ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że spółki miały przymiot strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od SKO na rzecz skarżącej Spółki A. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...]r. pełnomocnik inwestora Sp. z o.o. z siedzibą w [...]wystąpił z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej - budowa wolno stojącego masztu o konstrukcji słupowej o wysokości 35 m npt, wraz z instalacją na nim anten nadawczych i radiolinii oraz posadowieniem urządzeń sterujących u podstaw masztu - na terenie działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...]. Pełnomocnik wskazał, że budowa stacji obejmie powierzchnię działki około [...]m2. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym po uzyskaniu wymaganych uzgodnień, Burmistrz, decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 4 ust.2 pkt 1, art. 50 ust.1, art. 51 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, zgodnie z wnioskiem inwestora. Powyższa decyzja została doręczona stronom postępowania: pełnomocnikowi inwestora oraz właścicielom działki nr [...] tj. T. W., E. T., B. D., M. D., E. K., R. K.. W trybie art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji zawiadomił w drodze obwieszczenia pozostałe strony postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik Sp. z o.o. w [...] podnosząc, że Spółka jest stroną postępowania, gdyż inwestycja będzie oddziaływać w sposób bezpośredni na nieruchomości, które stanowią jej własność, tj. - działki nr [...]. Działki te są położone w odległości około, 100-200 m od terenu inwestycji. Odwołująca wskazała na stanowisko sądów administracyjnych, zgonie z którym w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, przymiot strony przysługuje osobom uprawnionym w stosunku do nieruchomości, na której ma być lokalizowana inwestycja oraz na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji, przy czym wpływ ten należy rozumieć szeroko jako oddziaływanie, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyrok NSA z 19.02.2008 r., IIOSK 31/07). Odwołanie od ww. decyzji wniosła również Sp. z o.o. w [...] wskazując, że przysługuje je prawo współużytkowania wieczystego gruntu działek nr [...], na które bezpośrednio inwestycja będzie oddziaływać, co wskazuje na posiadanie przez tę Spółkę interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) umorzyło postępowania odwoławcze, wszczęte powyższymi odwołaniami. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż kontrola decyzji organu I stancji w ramach postępowania odwoławczego uruchamiana jest na skutek odwołania wniesionego przez uprawnione podmioty. W pierwszej kolejności przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy jest zatem zagadnienie procesowe, dotyczące legitymacji odwołujących się do skutecznego wniesienia odwołania. Treść art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") wskazuje, że legitymację, umożliwiającą skuteczne wniesienie odwołania, ma wyłącznie podmiot charakteryzujący się cechami określonymi w art. 28 K.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy tyle samo, co wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Podstawą dla dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceny twierdzenia odwołujących spółek Sp. z o. w [...] i Sp. z o.o. w [...] o posiadanym przez te podmioty przymiocie stron postępowania jest dokumentacja techniczna szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia, dołączona do wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej celu publicznego. Zgodnie z rysunkiem nr [...] tego opracowania, przedstawiającym przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez anteny stacji o wartościach wyższych niż dopuszczalne, pola te nie obejmują nieruchomości (działek) wskazanych przez odwołujące się spółki. Niezasadne są zatem twierdzenia odwołujących, iż inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomości, wobec czego Spółki te nie posiadają interesu prawnego w sprawie dotyczącej lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...]. Nie mogą więc być stronami w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego postępowania odwoławcze, wszczęte wniesionym przez obie Spółki odwołaniami należało umorzyć na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.. Powyższą decyzję w imieniu – Spółki z o.o. jej pełnomocnik r. pr. W. D. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6,7,8,10,28, 127 § 1 K.p.a., art. 140 i 144 kodeksu cywilnego oraz art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w odwołaniu od wydanej decyzji zarzucał jej naruszenie m.in. art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego powinna określać warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikające z przepisów odrębnych, również w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W decyzji tej wskazano, iż inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco czy też potencjalnie oddziaływać na środowisko. Nie określono jednak czynników, które determinują taką kwalifikację tej inwestycji, tj. nie określono mocy promieniowania anteny, ani odległości od miejsc dostępnych dla ludności. Dalej skarżąca podnosi, iż każda budowa stacji bazowej telefonii komórkowej może w sposób negatywny oddziaływać na środowisko. Taki pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 232/05) wskazując, że: "Inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej prowadzi do ewidentnej zmiany zagospodarowania terenu. W efekcie jej realizacji maszt staje się stacją nadawczą, której urządzenia powodują powstawanie pola elektromagnetycznego niejonizującego (strefy uciążliwości) na obszarze wokół stacji bazowej. Przebywanie na takim obszarze jest szkodliwe dla ludzi, w związku z tym ze szczególną wnikliwością należy rozważyć możliwość lokowania takiej stacji na obszarze, gdzie funkcjonuje już w niewielkiej odległości inna tego rodzaju stacja, mając na względzie możliwość kumulowania się pól. Ta okoliczność wymaga rozważenia i winna znaleźć odzwierciedlenie w raporcie oddziaływania na środowisko." sp. z o. o. w [...] realizuje na nieruchomościach będących jej własnością, położonych w pobliżu działki nr [...], na której ma powstać stacja bazowa telefonii komórkowej, inwestycję o charakterze mieszkaniowym. W związku z powyższym nie powinny budzić wątpliwości działania skarżącej wobec decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która w przedmiotowym przypadku może mieć szkodliwy wpływ na środowisko i ludzi zamieszkujących w pobliżu inwestycji. Pomimo podniesionych argumentów oraz pomimo wykazania przez skarżącą Spółkę, iż przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu, a także skierowania do organu pisma z dnia [...] r. z wnioskiem o doręczenie odpisu decyzji, Sp. z o.o, takiego odpisu nie otrzymała. Ponadto odmówiono przedstawicielom skarżącej, pomimo ich osobistego stawiennictwa w Urzędzie Miejskim, wglądu do akt sprawy, co stanowi naruszenie art. 10 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podstawą stanowiska SKO jest ocena oparta na dokumentacji technicznej szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia, a w szczególności wynikającą z rysunku nr [...] opracowania, przedstawiającego przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez anteny stacji o wartościach wyższych niż dopuszczalne, z którego wynika, że pola te nie obejmują nieruchomości (działek) wskazanych przez odwołujące się Spółki. Zdaniem skarżącego, powyższego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie można zaakceptować. W sprawie, w której przedmiotem jest ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przymiot strony postępowania wyznacza oddziaływanie przyszłej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Taki pogląd nie budzi wątpliwości zarówno w poglądach doktryny, jak również judykatury. Zostały one przytoczone w odwołaniu. Zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. inwestor załącza do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, opracowanie przedstawiające zakres oddziaływania inwestycji. Informacja w nim zawarta powinna podlegać weryfikacji przez organ, który na podstawie oceny materiału dowodowego, może zmienić jego zasięg. Potwierdza to w wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt II SA/Łd 1035/10). W rozpatrywanej sprawie organ wydający decyzję oparł się wyłącznie na treści wniosku i załączników do niego, gdy tymczasem powinien dokonać własnej oceny opierając się na złożonych przez inwestora dokumentach, przepisach prawa i ogólnej wiedzy życiowej. Organ powinien dokonać tej weryfikacji w postępowaniu, w którym niewątpliwie podmiot zainteresowany jej rozstrzygnięciem powinien być stroną. Przyjęcie wykładni zastosowanej w przedmiotowej decyzji przez SKO prowadzi do sytuacji, że podmioty obawiające się, iż dane dotyczące wpływu inwestycji na inne nieruchomości, wykazane przez inwestora we wniosku, są błędne lub niedokładne, będą wyłączone z postępowania na podstawie tych właśnie danych. Taka sytuacja byłaby rażącym naruszeniem zasady praworządności w prawie administracyjnym, która wynika z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 i 7 k.p.a., nakazujących organom administracji publicznej działać na podstawie prawa, a w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedmiotowej sprawie skarżący nie został przez SKO uznany za stronę, wobec czego nie miał możliwości dowodzić okoliczności faktycznych uzasadniających jego interes prawny, który wynika przynajmniej z przepisów prawa rzeczowego. Takie postępowanie organu administracji należy uznać za naruszające uprawnienia skarżącego wynikające - na podstawie artykułów 140 i 144 k.c. - z jego prawa własności. Decyzja SKO bezspornie stoi też w sprzeczności z konstytuującym zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu art. 10 K.p.a. Na podstawie art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. W przedmiotowym postępowaniu stronami będą nie tylko osoby uprawnione do nieruchomości, na której ma być lokowana inwestycja, oraz osoby uprawnione do nieruchomości, na które ma ona wpływać wg inwestora, ale również osoby, które obawiając się z uzasadnionych przyczyn wpływu tej inwestycji na nieruchomości, do których przysługuje im tytuł prawny, domagają się czynności organu. Wynika to zarówno z celowościowej wykładni art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmierzającej do jak najlepszej ochrony praw osób, na które inwestycja może oddziaływać, jak również, z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Postępowanie administracyjne nie może toczyć się bez udziału strony, ponieważ byłoby postępowaniem nieistniejącym, tak też -a contrario- jako niedopuszczalne należy potraktować umarzanie postępowania poprzez błędne przyjęcie, że podmiot stroną nie jest. Doktryna nie ma wątpliwości co do tego, iż nieuwzględnienie przez organ przy wydawaniu decyzji jako strony podmiotu, któremu przymiot ten niewątpliwie przysługuje, kwalifikowane jest jako rażące naruszenie prawa i jako takie może stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja, zamykając skarżącej drogę do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, narusza zatem także art. 127 § 1 K.p.a. Wszystkie wskazane zarzuty potwierdzają także naruszenie przez wskazany organ art. 8 kpa. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym inwestor był zobowiązany wskazać we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego charakterystyczne parametry techniczne inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Stacja telefonii komórkowej jest inwestycją projektowaną, fizycznie jeszcze nie istnieje, zatem nie można mówić o jej faktycznym oddziaływaniu, a wyłącznie o oddziaływaniu przewidywanym. Wniosek inwestora zawiera opis wpływu inwestycji na środowisko przy uwzględnieniu montażu na maszcie w ustalonych miejscach określonej ilości anten, o znanych parametrach technicznych. W związku z tym nie jest możliwe, czego domaga się skarżąca spółka, dokonywanie jakichkolwiek pomiarów oddziaływania inwestycji na środowisko, ponieważ będzie to możliwe dopiero po zrealizowaniu inwestycji. Ocena czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną postępowania administracyjnego jest zagadnieniem procesowym, badanym w pierwszej kolejności po wpłynięciu odwołania. Skoro kontrola decyzji organu I instancji w ramach postępowania odwoławczego uruchamiana jest na skutek odwołania wniesionego przez uprawniony podmiot, brak takiego prawa po strome Spółki nie pozwalał Kolegium na dopuszczenie skarżącej do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony i merytoryczną analizę zarzutów odwołania. Sama obawa skarżącej Spółki, co do wpływu inwestycji na nieruchomości do których przysługuje jej tytuł prawny, nie uzasadnia uznania Spółki za stronę postępowania. O uznaniu za taką stronę mogłoby zadecydować przewidywane oddziaływanie inwestycji na nieruchomość skarżącej, które jak wynika z wniosku inwestora – nie występuje. Pełnomocnik Inwestora Sp. z o.o. w [...], jako uczestnika postępowania, wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż nie ma podstaw do jej uwzględnienia. Zdaniem pełnomocnika przedmiotowa skarga zawiera twierdzenia Skarżącej wynikające raczej ze stereotypowych uprzedzeń, nie popartych żadnymi dowodami. Rozstrzygając zagadnienia związane z oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko organ nie działa na podstawie aktu wiedzy, ale na podstawie przepisu prawnego, a więc aktu władzy, niezależnie od jego podbudowy naukowej (wyrok z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1961/06). Organ architektoniczno-budowlany nie może zatem odmówić wydania decyzji ustalającej inwestycję celu publicznego dla inwestycji, która, nie narusza przewidzianych prawem kryteriów oddziaływania. Wynika to z art. 56. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Natomiast przepis art. 1 ust. 2 ww. ustawy, odwołujący się między innymi do ładu przestrzennego, nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Burmistrz wydając decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego oparł się nie tylko na dokumentacji przedstawionej przez [...], ale również w trybie przewidzianym prawem skonsultował się z właściwym organem ochrony środowiska tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który pismem z dnia [...]. (sygn. akt: [...]) jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 257, poz. 2573). W aktach sprawy znajduje się również decyzja Burmistrzazdnia[...].(sygn.akt:[...])umarzającapostępowaniewsprawiewydaniadecyzjiośrodowiskowychuwarunkowaniach w związku z przedmiotową inwestycją. Trudno jest w tym przypadku uznać zarzut Skarżącej, że organ administracyjny nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny. Dokumentacja techniczna szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia załączona przez [...] do wniosku nie została wykonana w sposób dowolny lecz na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 257, poz. 2573). Kwalifikacja ta jednoznacznie wskazuje, że planowana przez [...] inwestycja, o charakterystyce wskazanej we wniosku, nie zalicza się do przedsięwzięć zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływujących na środowisko w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 7 oraz 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Przymiot strony wynika z istnienia interesu prawnego, który trzeba wykazać, nie zaś z samego tylko stwierdzenia o znajdowaniu się w obszarze oddziaływania inwestycji. W świetle powyższego organ prawidłowo spełnił wymogi z art. 10 K.p.a. i strony były prawidłowo zawiadomione w sposób określony w art. 53 ust. 1 ww. ustawy. Wbrew stanowisku Skarżącej organ nie może sam zmieniać treści wniosku inwestora, w tym zmieniać zasięgu oddziaływania inwestycji (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2010, sygn. akt II SA/Wr 278/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 603/11). Zasięg oddziaływania wyrażony jest w postaci załącznika do wniosku i stanowi jego integralną całość (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 191/07). Zdaniem uczestnika, organ wskazał powody, dla których odmówił przyznania przymiotu strony skarżącej należycie informował o postępowaniu i tym samym nie naruszył art. 8 K.p.a. Prawidłowo zastosował art. 127 § 1 K.p.a. ponieważ Skarżącej nie przysługiwał przymiot strony. Co do twierdzenia Skarżącej, iż nieuwzględnienie przez organ przy wydawaniu decyzji, jako strony, podmiotu, któremu przymiot ten przysługuje, kwalifikowane jest jako rażące naruszenie prawa, i jako takie może stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności, pełnomocnik uczestnika wskazuje na art. 53 ust. 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiący, że nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz nie uchyla się jej na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy-co ma zastosowanie do przedmiotowej decyzji z dnia [...]. Pozostali uczestnicy nie ustosunkowali się do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012r. poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie akt, wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na zasadność skargi. Przedmiotem sporu i oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie jest jedynie zagadnienie procesowa a mianowicie zasadność umorzenia postępowania odwoławczego, wszczętego odwołaniem Spółka z o.o. od wydanej na wniosek inwestora Sp. z o.o. w [...]decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy w miejscowości [...], na działce nr [...] masztu stacji bazowej telefonii komórkowej tego operatora. Podstawą umorzenia przedmiotowego postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. było stanowisko organu, iż odwołująca się Spółka nie ma przymiotu strony, w tym postępowaniu albowiem z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynika, iż nieruchomości skarżącej nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej stacji. Odnosząc się do powyższej kwestii należy stwierdzić, iż zamierzona przez uczestnika Sp. z o.o. inwestycja, polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w bezpośredniej bliskości zabudowań miejscowości wypoczynkowo – turystycznej, jaką jest [...], niewątpliwie prowadzi do zmiany zagospodarowania, a zatem i funkcjonowania tego terenu (miejscowości). W efekcie wydanej decyzji ma powstać obiekt (stacja nadawcza), powodujący powstanie pola elektromagnetycznego niejonizującego, który niewątpliwie może oddziaływać na pobliskie nieruchomości, w tym na nieruchomości skarżącej. Nawet jeśli – jak to wynika ze stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - inwestycja ta nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie oznacza to, iż nie powoduje żadnych uciążliwości i ograniczeń dla zagospodarowania i społeczno gospodarczego wykorzystania nieruchomości sąsiednich, w tym dla skarżącej Spółki, która na swych gruntach zamierza realizować budownictwo mieszkaniowe. Wskazać należy, że w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca przyjął założenie, iż podstawowym aktem prawnym regulującym zasady zagospodarowania przestrzeni jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tworzony po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury planistycznej, efektem której jest posiadający rangę aktu prawa miejscowego – plan zagospodarowania przestrzennego. Procedura ta, określona dla gmin w rozdziale 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.9-37) ściśle określa zasady wykonywania i ograniczania podlegającego konstytucyjnej ochronie (art. 21 ust.1 Konstytucji R.P.) prawa własności i związanego z tym uprawnienia właściciela do swobodnego zagospodarowania swych gruntów, w tym w zakresie działalności inwestycyjnej, a także służy odpowiednim zabezpieczeniu i ochronie praw oraz uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 50 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi odstępstwo od tej zasady, tj. działania na podstawie przepisów prawa miejscowego i niewątpliwie nie zawiera takich gwarancji i zabezpieczeń interesów osób trzecich jak plan miejscowy. Z tych względów wydanie takiej decyzji powinno być poprzedzone wnikliwą i wszechstronną analizą wniosku o ustalenie lokalizacji takiej inwestycji, obejmującą także ocenę zagrożeń dla chronionych prawnie uzasadnionych interesów osób trzecich. Jest to szczególnie istotne przy ustalaniu lokalizacji inwestycji, której wpływ na nieruchomości sąsiednie wskutek różnego rodzaju emisji, w tym m.in. promieniowania elektromagnetycznego, jest niewątpliwy. Zgodnie bowiem z art. 6 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W sprawach o ustalenie warunków zabudowy lub lokalizacji inwestycji celu publicznego legitymacja stron postępowania powinna być zatem oceniana na zasadach określonych art. 28 K.p.a. w powiązaniu z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 54 pkt 2 d tej ustawy, nakładającym obowiązek określenia w decyzji ustalającej warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego wymagań dotyczących ochrony interesu osób trzecich. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że źródłem interesu prawnego jest konkretna norma prawa materialnego. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jak też lokalizacji inwestycji celu publicznego, interes prawny mają zatem nie tylko właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji i znajdujących się w bezpośrednim zasięgu oddziaływania tej inwestycji, (art. 52 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) ale także właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów położonych dalej, w zależności od zasięgu i stopnia uciążliwości oddziaływania planowanej inwestycji na ich grunty (nieruchomości). Ustawa nie określa żadnych parametrów tego oddziaływania lecz posługuje się szerokim pojęciem oddziaływania. Każda zatem forma tego oddziaływania na inne nieruchomości winna stanowić przesłankę do uznania osób lub podmiotów, posiadających tytuł prawny do takiej nieruchomości za stronę w postępowaniu dotyczącym takiej inwestycji. Na ustalenie kręgu stron postępowania rzutują zatem okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności charakter zamierzonej inwestycji, a co za tym idzie rodzaj, stopień i zakres jej oddziaływania na otoczenie. Przy ocenie istnienia interesu prawnego osoby trzeciej w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego, należy zatem brać pod uwagę możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie w szerokim zakresie, biorąc pod uwagę cechy i funkcje projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu wokół niego, uwzględniając także cechy i przeznaczenie obszaru poza terenem inwestycji. Samo istnienie możliwości takiego oddziaływania, wpływającego na możliwość i warunki wykorzystania przez właściciela swej nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, należy uznać za równoznaczne z istnieniem interesu prawnego, stanowiącym podstawę uznania za stronę. Takie stanowisko znajduje wyraz w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. W wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt OSK 1505/07 NSA stwierdził, iż "wykazanie interesu prawnego przez uprawnionego polega na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazaniu, że czyjeś zamierzenie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości". Należy też zwrócić uwagę, iż zastosowany przez organ w niniejszym postępowaniu art. 53 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Z treści powyższego przepisu wysnuć można wniosek, i każda osoby (podmiot) która uważa, że obwieszczona decyzja skierowana została również do niej, posiada przymiot strony tego postępowania, wobec czego przysługuje jej zgodnie z art. 127 § 1 kpa – prawo wniesienia odwołania od tej decyzji. Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić tylko w sytuacji, gdy organ odwoławczy ustali, iż wnoszący odwołanie nie ma żadnego związku prawnego ze sprawą, będącą przedmiotem postępowania. W sprawie, w której przedmiotem jest ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przymiot strony przysługuje osobom uprawnionym w stosunku do nieruchomości, na której ma być ona lokalizowana oraz, na które będzie ona oddziaływać, co wynika z art. 52 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa nie mówi o stopniu i zakresie tego oddziaływania ale o samym fakcie istnienia takiego oddziaływania. Jego stopień i zakres może być wyjaśniony jedynie przez udział zainteresowanego w postępowaniu. Skoro ze względu na regulację zawartą w art. 53 ust.1 ww. ustawy nie mógł on uczestniczyć w postępowaniu przed organem I instancji i przedkładać mu dowodów na naruszenie swego interesu prawnego, kwestia ta powinna być zbadana w postępowaniu odwoławczym. Umorzenie tego postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w oparciu jedynie o twierdzenia inwestora i przedłożoną przez niego dokumentację, uznać należy za dokonane bez pełnego wyjaśnienia sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 i 8 K.p.a., które w tym wypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zatem przyznać rację skarżącej, iż w obowiązującej procedurze ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wynikającej z regulacji zawartej w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozbawiona ona była możliwości pełnego przedstawienia swych racji i argumentów dotyczących naruszenia jej interesu prawnego, wobec czego powinna mieć możliwość obrony swego interesu w postępowaniu odwoławczym. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzec jak w sentencji . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wnikliwie rozpatrzyć argumentację odwołania, odnoszącą się do naruszenia jej interesu prawnego przez spowodowanie ograniczeń w zagospodarowaniu własnych nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, a w przypadku stwierdzenia takiego wpływu organ odwoławczy winien rozważyć powyższy konflikt interesów między inwestorem – Spółką, a skarżącą i racje stron, także w aspekcie interesu publicznego. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152, zaś o kosztach postępowania (pkt III) na art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło