II SA/Sz 130/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-09
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie ocenić, czy umowa o pracę miała charakter pozorny, czy też kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta przez sąd powszechny, w kontekście ustalania statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego badania pozorności umowy o pracę ani do kwestionowania jej ważności. Kwestie te należą do właściwości sądu powszechnego. W przypadku, gdy strona twierdzi, że zatrudnienie miało charakter pozorny, powinna wystąpić z powództwem do sądu cywilnego. Organy administracji mogą opierać się na dokumentach potwierdzających zatrudnienie, w tym na ugodzie sądowej zasądzającej odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, nawet jeśli strona kwestionuje nawiązanie stosunku pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła utraty statusu osoby bezrobotnej przez D.C. Organ I instancji pierwotnie orzekł utratę statusu z powodu przyznania środków na działalność gospodarczą. Następnie, po otrzymaniu informacji z ZUS o zatrudnieniu D.C. w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r., organ wznowił postępowanie i uchylił poprzednią decyzję, orzekając utratę statusu bezrobotnego z dniem 17 maja 2012 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. D.C. kwestionował fakt faktycznego zatrudnienia, twierdząc, że umowa o pracę miała charakter pozorny i została sporządzona po wypadku przy pracy w celu uniknięcia odpowiedzialności przez pracodawcę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że kwestia pozorności umowy należy do sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r,. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę
Starosta decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "K.p.a." oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r., uchylił decyzję własną z nr [...] orzekającą o utracie przez D.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 października 2012 r. z powodu jednorazowego przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez tę osobę z dniem 17 maja 2012 r. z powodu podjęcia zatrudnienia.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że D.C. zarejestrował się
w Urzędzie Pracy w dniu 16 lutego 2011 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 18 maja 2012 r. przygotowano dla bezrobotnego skierowanie do pracy u pracodawcy P., ale do wydania tego skierowania nie doszło z uwagi na uzyskanie informacji, że bezrobotny jest czasowo niezdolny do pracy w okresie od dnia 17 maja 2012 r. do dnia 31 maja 2012 r. Zaświadczenie potwierdzające niezdolność do pracy zostało dostarczone do Urzędu Pracy w dniu 23 maja 2012 r. Utrata statusu bezrobotnego nastąpiła z dniem
18 października 2012 r. z powodu przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej.
W dniu 21 lutego 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z ZUS Oddział informujące, że D.C. podlegał ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia
w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za osobę bezrobotną uważa się osobę która m. in. nie jest zatrudniona. W związku z powyższym wszczęto postępowanie wznowieniowe, w którym strona miała możliwość brania udziału
w postępowaniu a przed zakończeniem tego postępowania możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. organ zatrudnienia wystąpił do ZUS z wnioskiem o weryfikację informacji o zatrudnieniu D.C. w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. W piśmie z dnia 15 czerwca 2013 r. ZUS Oddział potwierdził fakt zatrudnienia w tym okresie. W dniu 25 czerwca 2013 r. stawił się D.C., który wyjaśnił, że zgłosił się do pracodawcy P. w dniu 17 maja 2012 r. celem sprawdzenia jego umiejętności zawodowych, gdyż miał otrzymać skierowanie do pracy u tego pracodawcy z Urzędu Pracy. W południe wydarzył się wypadek przy maszynie i D.C. trafił do szpitala, a więc do zatrudnienia u tego pracodawcy nie doszło. W dniu 13 sierpnia 2013 r. D.C. dostarczył do Urzędu Pracy ugodę sądową zawartą pomiędzy nim, a P.C., w której P.C. zobowiązał się zapłacić mu kwotę [...] zł netto z tytułu zadośćuczynienia, a w dniu 14 sierpnia 2013 r. dostarczył zaświadczenie ZUS potwierdzające, że został on zidentyfikowany jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. z tytułu zatrudnienia u P.C., ale cały okres zatrudnienia to okres nieobecności w pracy usprawiedliwionej bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku. P.C. w piśmie z dnia 23 października 2013 r. wyjaśnił, że 17 maja 2012 r. D.C. rozpoczął u niego pracę na stanowisku stolarza, ale w dniu podjęcia pracy uległ wypadkowi przy pracy i nie zdążył z nim podpisać umowy o pracę. Strony uczyniły to w terminie późniejszym. Pracodawca przesłał w załączeniu umowę o pracę, świadectwo pracy oraz dowód zgłoszenia i wyrejestrowania strony z ubezpieczeń. W dniu 30 października 2013 r. D.C. złożył oświadczenie, że o tym, iż od dnia zgłoszenia się do pracodawcy była to umowa o pracę dowidział się w lipcu 2012 r., kiedy podpisywał protokół powypadkowy i wówczas podpisał umowę o pracę, a świadectwo pracy otrzymał w przesyłce wysłanej 23 października 2013 r. Wyjaśnił, że wszystkie czynności były wykonywane przez pracodawcę pośpiesznie w momencie, gdy dowiedział się on o planowanym pozwie do sądu o ustalenie stosunku pracy i wypadku przy pracy. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy Starosta zauważył, że tylko będąc w stosunku pracy można korzystać z uprawnień pracowniczych, w tym uzyskać odszkodowanie za wypadek przy pracy. Ponieważ z dokumentów zgromadzonych w toku postepowania wynika, że D.C. w trakcie bycia osobą bezrobotną pozostawał w stosunku pracy, postanowieniem z dnia
19 czerwca 2013 r. organ wznowił postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 października 2012 r. i po przeprowadzeniu tego postępowania orzekł jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od decyzji D.C. wyjaśnił, że nie kwestionuje ustaleń organu I instancji z wyjątkiem tego, że w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. pozostawał w stosunku pracy. Zaznaczył, że wyjaśniał już w toku postępowania,
że uległ wypadkowi na terenie zakładu P.C. w czasie, kiedy potencjalny pracodawca postanowił sprawdzić jego umiejętności praktyczne
i doświadczenie zawodowe. P.C., chcąc uniknąć odpowiedzialności cywilnej, przygotował pośpiesznie wszystkie dokumenty niezbędne do nawiązania stosunku pracy. Miało to stworzyć podstawę do uniknięcia odpowiedzialności za szkodę i krzywdę, której doznał odwołujący się przystępując do sprawdzenia jego umiejętności na terenie zakładu tej osoby. Nie oznacza to jednak, że strony rzeczywiście w dniu 17 maja 2012 r. nawiązały stosunek pracy i tym węzłem prawnym pozostawały związane do dnia 31 maja 2012 r. Zatrudnienie odwołującego się miało charakter pozorny i miało jedynie na celu uniknięcie ewentualnych skutków jakie P.C. mógł ponieść w związku z mającym na terenie jego zakładu zdarzeniem, w trakcie którego odwołujący się doznał uszczerbku na zdrowiu. Odwołujący się nie wyrażał zgody na zatrudnienie, nie składał żadnego oświadczenia woli w dniu 17 maja 2012 r., z którego wynikałby zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy. Natomiast to, że w okresie późniejszym zostały sporządzone dokumenty potwierdzające fakt zatrudnienia nie oznacza, że strony nawiązały stosunek pracy. Dokument dotyczący zgłoszenia do ZUS został sporządzony przez P.C. bez zgody i wiedzy odwołującego się. Podpisał on natomiast protokół powypadkowy pozostając w błędnym przekonaniu, wywołanym przez drugą stronę, że jest to konieczne dla uzyskania świadczeń potrzebnych wówczas do ratowania zdrowia.
W ocenie strony, w rozpatrywanym okresie nie pozostawał on faktycznie
w stosunku pracy, bowiem nie zostały złożone zgodne oświadczenia stron o nawiązaniu stosunku pracy. Jego zdaniem organ I instancji nie ustalił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, ograniczył się do pobieżnego zbadania dokumentów, których treść nie odzwierciedla jednak rzeczywistego stanu rzeczy, czym naruszył art. 7 i 77 K.p.a.
Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest uprawniony do ustalenia charakteru zawartej umowy o pracę ani do kwestionowania świadectwa pracy, czego domaga się strona. Jeżeli D.C. twierdzi, że jego zatrudnienie miało charakter pozorny, a umowa o pracę była nieważna w myśl art. 83 Kodeksu cywilnego, to winien zwrócić się o rozstrzygniecie tej kwestii do właściwego sądu powszechnego. W ocenie organu odwoławczego trudno jednak zgodzić się z odwołującym się, że umowa o pracę miała charakter pozorny, skoro podpisał on tę umowę i jednocześnie, jako pracownik, uzyskał na mocy ugody sądowej zawartej przed Sądem Pracy zadośćuczynienie w kwocie [...] zł w związku z wypadkiem jakiemu uległ w dniu 17 maja 2012 r. W przypadku uznania, że do nawiązania stosunku pracy w ogóle nie doszło, Sąd Pracy nie byłby uprawniony do orzekania w sprawie. W ocenie Wojewody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że D.C. w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. był pracownikiem P., zatem od dnia 17 maja 2012 r. nie mógł pozostawać w rejestrze osób bezrobotnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na
ww. decyzję D.C. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu
I instancji, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także z naruszeniem art. 9 K.p.a. polegającym na nie poinformowaniu skarżącego, że ustalenie pozorności umowy o pracę wymaga wystąpienia
z powództwem do odpowiedniego sądu. Skarżący ponownie wskazał, że jego zatrudnienie w rozpatrywanym okresie miało charakter pozorny i zmierzało wyłącznie do uniknięcia skutków, jakie rzekomy pracodawca mógł ponieść w związku z mającym na terenie jego zakładu zdarzeniem, w trakcie którego skarżący doznał uszczerbku na zdrowiu. Skarżący nie wiedział o nawiązaniu stosunku pracy w dniu 17 maja 2012 r. ani nie wyrażał na to zgody, w tym dniu nie złożył żadnego oświadczenia woli. Natomiast P.C. wywołał u niego przekonanie, że proponowany przez niego sposób zaspokojenia doznanej szkody jest najlepszy i najszybszy. Skarżący był przekonany, że żaden stosunek pracy nie został wówczas nawiązany o czym świadczy to, że podczas koniecznej po wypadku wizyty u lekarza nie starał się wydanie zaświadczenia lekarskiego na druku "L4", uzyskał jedynie zwykłe zaświadczenie potwierdzające, że jest czasowo niezdolny do podjęcia pracy. Natomiast okoliczność, że w późniejszym czasie zostały sporządzone dokumenty mające poświadczać fakt rzekomego zatrudnienia, nie oznacza, iż skarżący pozostawał w stosunku pracy. Skarżący nie wiedział o zgłoszeniu go do ubezpieczenia społecznego przez rzekomego pracodawcę. W podobnych okolicznościach sporządzone zostały pozostałe dokumenty poświadczające rzekome nawiązanie stosunku pracy. W ocenie skarżącego w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. spełniał wszystkie kryteria bycia osobą bezrobotną, a organ odwoławczy winien był ocenić, czy faktycznie on i P.C. złożyli zgodne oświadczenia woli dotyczące nawiązania stosunku pracy i czy w dniu 17 maja 2012 r. stosunek pracy został nawiązany. Zdaniem skarżącego, organy orzekające w sprawie były uprawnione do takich ustaleń we własnym zakresie, czego nie uczyniły. Organ odwoławczy oczekuje stosownego orzeczenia sądu dotyczącego pozorności nawiązania stosunku pracy, ale pominął kwestię, jakie znaczenie ma takie orzeczenie. Tymczasem pozorność oświadczenia woli skutkuje nieważnością czynności prawnej z mocy samego prawa, orzeczenie sądowe w takiej sytuacji ma wyłącznie charakter deklaratywny, nie tworzy nowego stanu prawnego. Okoliczność ta powinna skłonić organ odwoławczy do przeprowadzenia swobodnej, samodzielnej i niezależnej oceny w zakresie ustaleń dotyczących nawiązania stosunku pracy. Niezależnie od tego, czy organy były uprawnionej do samodzielnej oceny czy doszło do nawiązania stosunku pracy, powinny były pouczyć skarżącego
o konieczności wystąpienia z powództwem do właściwego sądu w celu ustalenia,
że umowa o pracę miała charakter pozorny, czego nie uczyniły. Dopiero organ odwoławczy poinformował o tym skarżącego w uzasadnieniu swojej decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw. W świetle art. 9 K.p.a. już organ I instancji powinien wyjaśnić skarżącemu, że ustalenie, iż zawarcie umowy o pracę było czynnością pozorną, ma istotne znaczenie dla ustalenia jego praw w postępowaniu administracyjnym, a sam organ nie może w tym zakresie powziąć samodzielnej decyzji, natomiast skarżący może wystąpić do sądu ze stosownym roszczeniem. Organy nie pouczyły skarżącego o istotnej dla sprawy okoliczności, czym naruszyły jego prawa.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie poinformowania skarżącego
o konieczności wniesienia powództwa do właściwego sądu Wojewoda zauważył,
że w czasie kiedy skarżący uległ wypadkowi, przed organem odwoławczym nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne z udziałem skarżącego, więc organ ten nie posiadał wiedzy, że skarżący w ogóle pracę podjął, ani też, że przed Sądem Pracy toczy się sprawa dotycząca odszkodowania. W tej sytuacji Wojewoda nie mógł pouczyć skarżącego o okolicznościach, o których istnieniu sam nie miał wiedzy. Także skarżący w maju 2012 r. nie zwracał się do organu II instancji z zarzutami dotyczącymi rzekomego czy pozornego zatrudnienia. Organ odwoławczy nie jest także władny do badania, czy skarżący i pracodawca złożyli zgodne oświadczenia woli w zakresie nawiązania stosunku pracy i tym samym, czy stosunek taki został nawiązany. Organ odwoławczy nie posiada kompetencji w tym zakresie, zagadnienie to wykracza poza zakres postępowania administracyjnego, jest to sprawa o charakterze cywilnym, a nie administracyjnym. Zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. jest niesłuszny, gdyż Wojewoda nie posiadał wiedzy o wypadku skarżącego.
Organ zaznaczył, że skarżący został uznany za pracownika, ponieważ w jego sprawie zapadło przed Sądem Pracy orzeczenie, tj. ugoda, na mocy której jako pracownikowi zostało mu wypłacone odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.
Na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który wniósł o oddalenie skargi popierając argumentację zawartą w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wyżej wskazanego kryterium legalności oraz w granicach rozstrzygania sądu administracyjnego zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej określanej jako: "P.p.s.a." wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ akt ten jest zgodny
z prawem.
Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja zapadła w nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie, który został wszczęty przez organ z urzędu. W pierwszej kolejności należało zatem zbadać, czy ten tryb postępowania został wdrożony zgodnie z prawem i zakończony stosownie do wymagań przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, we wskazanym wyżej zakresie prawo nie zostało naruszone.
Z ustaleń organów orzekających w sprawie, znajdujących oparcie w materiałach akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz z odpowiedzią organu na skargę wynika, że w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna Starosty nr [...] r. orzekającą o utracie przez D.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 października 2012 r. z powodu jednorazowego przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Kilka miesięcy później, tj. w dniu 21 lutego 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z ZUS informujące, że D.C. podlegał ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia w okresie od 17 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. Powyższa okoliczność nie była znana organowi I instancji w dniu wydawania decyzji z dnia 18 października 2012 r., a miała znaczenie prawne dla jej wydania w zakresie ustalenia daty i przyczyny utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na który zasadnie powołał się Starosta w zaskarżonej decyzji, za osobę bezrobotną uważa się osobę która m. in. nie jest zatrudniona.
W tej sytuacji wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu oraz wydanie zaskarżonej decyzji uznać trzeba za zgodne z prawem, bowiem po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i zweryfikowaniu ustaleń, które legły u podstaw jego wszczęcia, organ ustalił, że rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tą nową okolicznością, nieznaną organowi w dniu 23 października 2012 r., która wyszła na jaw i ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia decyzją objętą wznowieniem, okazała się bowiem informacja o zatrudnieniu skarżącego w okresie od 17 do 31 maja 2012 r.
Istniały zatem pełne podstawy faktyczne i prawne do uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej z dnia 23 października 2012 r. i wydania nowej decyzji w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego, uwzględniającej nowe okoliczności nie znane organowi przy wydawaniu decyzji dotychczasowej. Wydając taką decyzję organ postąpił zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.
Sąd w pełni podzielił stanowisko wynikające z zaskarżonej decyzji, które po dokonaniu logicznej oceny materiału dowodowego nie uwzględniło tłumaczeń strony zmierzających do wykazania, że okoliczność, którą organ I instancji przyjął jako przesłankę wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła, a była konsekwencją splotu okoliczności wytworzonych dla pozoru. Najogólniej rzecz ujmując, w przekonaniu skarżącego, jak wynika to z treści skargi, to organy zatrudnienia działające w niniejszej sprawie powinny we własnym zakresie ocenić materiał dowodowy dotyczący okoliczności związanych z powstaniem dokumentów odzwierciedlających nawiązanie przez skarżącego stosunku pracy, a przy tym powinny udzielić skarżącemu wszelkich pouczeń jak należy wycofać się z oświadczenia woli złożonego dla pozoru aby mógł bronić swych praw, a skoro tego nie uczyniły, to naruszyły art. 9 K.p.a. Wywody skargi poświęcone tej kwestii, szczegółowo opisane w stanie faktycznym niniejszych motywów wskazują na instrumentalne pojmowanie przez skarżącego przepisów prawa.
Lektura uzasadnień decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, w powiązaniu
z materiałami zawartymi w aktach administracyjnych wskazuje jednoznacznie,
że skarżący wystąpił przeciwko P.C. jako pracodawcy
z pozwem do sądu pracy o zadośćuczynienie z tytułu doznania przez skarżącego uszczerbku na zdrowiu w dniu 17 maja 2012 r. zakładzie tego pracodawcy. Postępowanie sądowe zakończyło się ugodą, na podstawie której pracodawca zobowiązał się wypłacić pracownikowi [...] zł. Jeśli teraz skarżący twierdzi, że nie doszło do nawiązania stosunku pracy, choć nie przeczy faktowi podpisania protokołu powypadkowego i umowy o pracę, nie przeczy faktowi wniesienia powództwa przeciwko pracodawcy oraz zawarcia ugody sądowej, na podstawie której otrzymał zadośćuczynienie w kwocie [...] zł., to nie może oczekiwać, że organy administracji publicznej orzekające na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy będą podważać byt prawny ugody sądowej, która ma moc wiążącą taką jak wyrok sądowy oraz negować wartość dowodową podpisanych przez skarżącego dokumentów. Organy te nie mogą oceniać czy zawarcie ugody sądowej poprzedziło podejmowania przez pracodawcę czynności prawnych dla pozoru, czy składane przez skarżącego i pracodawcę oświadczenia były obarczone wadami oświadczenia woli jak również nie mogą stwierdzić, że pracodawca zgłosił skarżącego do ubezpieczenia społecznego niezgodnie ze stanem faktycznym. Jak trafnie wskazał to Wojewoda w zaskarżonej decyzji, należy to do właściwości sądu powszechnego. Nie mają też żadnego obowiązku, w ramach stosowania art. 9 Kpa, pouczania strony co do sposobu uchylenia się od skutków prawnych podejmowanych przez nią w przeszłości czynności prawnych oraz uchylenia się od skutków prawnych jej oświadczeń woli oraz wykazania, że czynności prawne podjęte przez pracodawcę miały charakter pozorny. Zagadnienie wad czynności prawnych reguluje Kodeks cywilny, a orzekanie w ich przedmiocie należy do sądów powszechnych. Wbrew wywodom skargi, organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały niezbędnych pouczeń o prawach skarżącego jako strony postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Art. 9 Kpa, którego naruszenie zarzuca skarżący, nie przewiduje obowiązku organu pouczania strony we wszystkich jej sprawach. Przepis ten bowiem odnosi się wyłącznie do praw strony w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek organu administracji, o którym mowa w art. 9, należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie obejmuje tych praw i obowiązków, które podlegają ustaleniu w innym postępowaniu (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., II GSK 188/06, LEX nr 287931).
W tej sytuacji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania administracyjnego ani przepisów prawa materialnego. Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło