II SA/Sz 1308/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-04-27
Skład orzekający: Barbara Gebel, Elżbieta Makowska, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który czasowo magazynuje zmieszane odpady komunalne w instalacji niebędącej regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych, a następnie przekazuje je do właściwej regionalnej instalacji, narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne jest zobowiązany do przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych właściwej dla regionu ich wytworzenia. Czasowe magazynowanie odpadów w instalacji niebędącej regionalną instalacją zastępczą dla danego regionu, a następnie ich przekazanie do właściwej regionalnej instalacji po długim okresie czasu, stanowi naruszenie tego obowiązku i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Kara ta ma charakter dyscyplinujący i zapobiegawczy.Stan faktyczny
Przedsiębiorca A. został ukarany karą pieniężną za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych odebranych w I i II kwartale 2013 r. z terenu gminy T. bezpośrednio do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych. Przedsiębiorca magazynował odpady w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w M., który nie był właściwą regionalną instalacją dla tego regionu, a następnie przekazał je do właściwej instalacji w S. dopiero w 2015 r. Przedsiębiorca odwołał się od decyzji, argumentując, że czasowe magazynowanie jest dopuszczalne i że odpady ostatecznie trafiły do właściwej instalacji. Organy administracji utrzymały karę, uznając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Burmistrz T. decyzją z dnia [...], nr [...], nałożył na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, działającego pod nazwą Przedsiębiorstwo A. zwanej dalej "Przedsiębiorstwo", karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, właściwej dla regionu ich wytworzenia.
Organ stwierdził, że w dniu [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował go o naruszeniu przez Przedsiębiorstwo B. (przekształcone w Przedsiębiorstwo A.) przepisów wynikających z art. 9e ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2013 r., poz. 1399 ze zm.) i art. 20 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 r., poz. 21 ze zm.), polegającym na przewiezieniu w I i II kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych zebranych z terenu gminy T. do Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów, który położony jest na obszarze innego regionu gospodarki odpadami komunalnymi i nieprzekazaniu ich bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów właściwej dla regionu koszalińskiego. W tym samym dniu pracownik organu przeprowadził na podstawie art. 9u ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach czynności kontrolne. Po przeanalizowaniu danych zawartych w kwartalnych sprawozdaniach podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2013 r. organ uznał, że zaistniały przesłanki faktyczne i prawne do wszczęcia z urzędu, na podstawie art. 9zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na ww. Przedsiębiorstwo kary pieniężnej za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
W dniu [...] do Burmistrza T. wpłynęło pismo z dnia
[...], w którym Przedsiębiorstwo potwierdziło fakt przewożenia w I i II kwartale 2013 r. do instalacji do przetwarzania odpadów w M. zebranych od właścicieli nieruchomości położonych w gminie T. zmieszanych odpadów komunalnych. W piśmie tym Przedsiębiorstwo powołało się na art. 25 ust. 1- 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którym ww. odpady komunalne magazynowane są w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w M. ze względów technologicznych i logistycznych, a po zebraniu odpowiedniej ilości transportowej przekazywane są do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów, właściwej dla regionu ich wytworzenia. Dla potwierdzenia opisanego stanu faktycznego Przedsiębiorstwo załączyło kopię karty przekazania odpadów o kodzie [...] z [...] potwierdzającej dostarczenie partii odpadów zmieszanych za okres I i II kwartału 2013 r. o masie [...] do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów w S., zwanej dalej także "ripok". Organ umożliwił Przedsiębiorstwu dostarczenie dodatkowych dowodów i wypowiedzenie się w sprawie magazynowania odpadów o kodzie [...] i dalszego przekazywania ich do właściwego ripok, w piśmie z dnia [...], w którym wezwał go do przekazania w terminie do [...] kopii kart przekazania odpadów potwierdzających przewiezienie całości zebranych w I i II kwartale 2013 r. z terenu gminy T. odpadów zmieszanych. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. W dniu [...] wpłynęło do Gminy od Przedsiębiorstwa pismo, w którym ponownie powołało się na art. 25 ust 1-4 ustawy o odpadach, jako podstawę do magazynowania zmieszanych odpadów komunalnych z terenu gminy T. oraz poinformowało organ o przekazaniu w miesiącu [...] do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów
w S. [...] odpadów o kodzie [...] i w miesiącu [...][...] odpadów zmieszanych zebranych w I II kwartale 2013 r. Na potwierdzenie czynności dołączono do pisma kwity wagowe z [...] z informacją, że dotyczą one Gminy T.. Do pisma Przedsiębiorstwo załączyło również kopię Decyzji nr [...] z dnia [...] dotyczącą pozwolenia zintegrowanego dla składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości M., gmina M. oraz kopię Decyzji nr [...] z [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] wydaną przez Marszałka Województwa Z. a także komunikat Ministerstwa Środowiska z 12 lutego 2015 r. w sprawie funkcjonowania stacji przeładunkowych zmieszanych odpadów komunalnych w kontekście przepisów znowelizowanych ustawą z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przywoływany komunikat dotyczy prowadzenia punktów przeładunkowych zmieszanych odpadów komunalnych, w których przeładowywanie odpadów z jednego środka transportu na drugi środek transportu ma na celu racjonalizację kosztów.
Zdaniem Burmistrza T., w wypadku zmieszanych odpadów komunalnych, które Przedsiębiorstwo odebrało od właścicieli nieruchomości z terenu gminy T. w I i II kwartale 2013 r., mówimy o 24. miesięcznym magazynowaniu, a nie przeładunku, który powinien obejmować czynność przeprowadzoną w stosunkowo krótkim czasie.
Wyjaśnienia złożone w toku postępowania nie przekonały organu prowadzącego do słuszności sposobu interpretacji przez Przedsiębiorstwo przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i ustawy o odpadach. W ocenie Burmistrza, art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakazuje podmiotowi odbierającemu odpady od właścicieli nieruchomości przekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Jednocześnie art. 20 ust 8 ustawy o odpadach zakazuje przywozu zmieszanych odpadów komunalnych do innego obszaru gospodarowania odpadami komunalnymi.
Gmina T. przypisana została do k. regionu gospodarowania odpadami, zatem zmieszane odpady komunalne zebrane przez Przedsiębiorstwo w I i II kwartale 2013 r. powinny trafić do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w K. albo S. lub do instalacji zastępczej w G. Instalacje te zostały wskazane, jako regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu koszalińskiego.
Zakład Unieszkodliwiania Odpadów w M., do którego trafiły zmieszane odpady komunalne z terenu gminy T. nie posiada statusu regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych i znajduje się w innym regionie gospodarowania odpadami niż region, w którym zostały one wytworzone. Przedstawione fakty jednoznacznie potwierdzają naruszenie przez Przedsiębiorstwo artykułu 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Burmistrz T., mając na uwadze, że jest to pierwszy ujawniony przypadek naruszenia przepisów wynikających z art. 9e ust.1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 3 ww. ustawy nałożył na Przedsiębiorstwo karę pieniężną w wysokości [...] zł. Kara została naliczona proporcjonalnie do ilości odpadów zmieszanych nieprzekazanych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w stosunku do całości odpadów o kodzie [...] odebranych od mieszkańców gminy T. w 2013 r., według wzoru: minimalna wysokość kary w zł + wartość kary w zł wyliczona na podstawie procentowego udziału odpadów nie przekazanych bezpośrednio do ripok i przedziału kwotowego kary. Przedsiębiorstwo w 2013 r. odebrało od właścicieli nieruchomości z terenu gminy T. [...] zmieszanych odpadów komunalnych, co stanowi 100% odebranych odpadów o kodzie [...]. Nieprzekazano bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w 2013 r. [...] zmieszanych odpadów komunalnych, co stanowi 27,77% odebranych odpadów o kodzie [...]. Ze względu na to, że minimalna wysokość kary pieniężnej nakładanej za naruszenie art. 9e ust. 1 pkt 2 wynosi 500,00 zł zaś maksymalna wysokość kary 2000,00 zł, przedział kwotowy z jakiego jest ona naliczana wynosi [...] zł. Zgodnie z powyższym kara w wysokości [...] zł naliczona powinna być za najmniejszą ilość nie przekazanych zmieszanych odpadów komunalnych, zaś kara w wysokości [...] zł za całość nie przekazanych odpadów tego rodzaju. W związku z tym, że [...] zł stanowi 100% przedziału, z którego naliczana jest kara, to[...] wartości przedziału kary wynosi [...] zł. Zgodnie z przyjętym wcześniej wzorem naliczania kary do minimalnej wysokości kary wynoszącej [...] zł dodać należy kwotę [...] zł, co daje łączną wartość [...] zł, w zaokrągleniu do pełnych złotówek - [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Przedsiębiorstwo A. wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu odwołania Przedsiębiorstwo wskazało, że przekazało już przedmiotowe odpady, które były czasowo magazynowane w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w M. jako instalacji zastępczej, a ponadto posiadając decyzję na zbieranie oraz magazynowanie odpadów opartą o przepisy ustawy o odpadach, zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Środowiska, może odpady komunalne również magazynować.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012 r. poz.749 ze zm.), art.9e, art.9zb ust. 1w związku z art 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2013r. poz.1399), po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i stwierdziło, że w myśl przepisów art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany m.in. do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Uchwałą Nr XVI/219/12 z dnia 29 czerwca 2012 r. Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami(WPGO) ustalono, że Gmina T. należy do [...] regionu gospodarki odpadami, dla którego wskazano 4 instalacje regionalne: w K. i w S. + 2 planowane regionalne, oraz 2 instalacje zastępcze(1 istniejąca i 1 planowana). Przepisy art. 9x ust. 1 pkt 3 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowią, że przedsiębiorca odbierający zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje tych odpadów, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.
Organ stwierdził, że Burmistrz T. związany niezaprzeczalnymi ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. o naruszeniu przepisów art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązany był podjąć zaskarżoną decyzję o nałożeniu na kary pieniężnej. Kolegium podzieliło również sposób naliczenia kary (proporcjonalny): Spółka odebrała z terenu Gminy T. [...] (100)%) zmieszanych odpadów komunalnych, zaś nie przekazała do regionalnej instalacji w S. według ustaleń [...] ([...] odpadów odebranych). Naliczona kwota [...] zł została naliczona proporcjonalnie i zawarta jest między kwotą minimalną 500 zł a maksymalną 2000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium zauważyło, że czasowe magazynowanie zmieszanych odpadów komunalnych odebranych z terenu Gminy T. w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w M. jako instalacji zastępczej, nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie, gdyż Zakład w M. został wskazany przez Sejmik Województwa Z. jako instalacja zastępcza, dla regionu [...] a nie [...] .
Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, iż do spraw dotyczących kar naliczanych w trybie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, mają zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 9zf ww. ustawy),
co powoduje, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy Ordynacji podatkowej, tj. art. 207 w związku z przepisami karnymi wynikającym z ustawy
o utrzymaniu porządku i czystości w gminach.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Przedsiębiorstwo A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie zachodzą ku temu przesłanki, tj. w sytuacji gdy Przedsiębiorstwo przekazało przedmiotowe odpady do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, co skutkuje wydaniem przez organ decyzji bez podstawy prawnej,
- art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie doszło do naruszenia obowiązku przedsiębiorcy wskazanego w tym przepisie, a nawet jeżeli tak, to przepis ten nie jest podstawą nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 6, 7, 77, 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a.", poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, objawiające się przede wszystkim przyjęciem przez organ II instancji, że organ I instancji był związany ustaleniami Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i obowiązany był wydać decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że odpady przekazano do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych,
- art. 107 § 1 K.p.a., poprzez niewskazanie dokładnej podstawy prawnej decyzji,
- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności polegający na niewskazaniu podstawy prawnej przyjęcia przez organ II instancji, że organ I instancji był związany ustaleniami Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
W oparciu o powyższe Przedsiębiorstwo wniosło o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia [...],
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
Na wstępie skarżące Przedsiębiorstwo zauważyło, że organ II instancji nie odniósł się w żadnej mierze do faktu, że przedmiotowe odpady ostatecznie zostały przekazane do właściwej regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Nie wyjaśnił ponadto przedstawianych w odwołaniu zarzutów dotyczących błędnej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które to mają kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie.
Prawdą jest, że Przedsiębiorstwo magazynowało czasowo odpady w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w M.. Po zebraniu odpowiedniej ilości transportowej, odpady te jednak przekazane zostały do regionalnej instalacji do przetworzenia odpadów komunalnych, właściwej dla regionu ich wytworzenia - do ripok w S.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego analizie należy poddać zasadność zastosowania art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który to w połączeniu z art. 9zb ust. 1 ww. ustawy miałby być podstawą nałożenia kary. Ustawodawca przewidział w tych przepisach nałożenie kary pieniężnej w dwóch przypadkach: po pierwsze, gdy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, nie przekazał odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych i po drugie, w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust 2 pkt 2 ustawy o odpadach, gdy przedsiębiorca nie przekazał ich do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu.
Ustawodawca uzależnił możliwość nałożenia kary jedynie od jednej okoliczności - nieprzekazania odpadów. Skoro zatem nie zostały wskazane dodatkowe przesłanki warunkujące odpowiedzialność finansową przedsiębiorcy, organ nie może rozszerzająco interpretować tego przepisu i uznać, że ma możliwość nałożenia kary, podczas, gdy przepis takiej możliwości nie przewiduje. Brak jest zatem podstaw do nałożenia kary - kara bowiem, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, może zostać nałożona jedynie w sytuacji, gdy przedsiębiorca w ogóle nie dokonał czynności przekazania odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
Organy I instancji oraz II instancji w swoich decyzjach wskazują ponadto
na art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o porządku i czystości w gminach, jako mający związek
z artykułem stanowiącym podstawę nałożenia kary. W myśl tego artykułu podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Prawdopodobnie niewłaściwe i niezasadne połączenie treści tych przepisów spowodowało wydanie zaskarżonych decyzji.
Zdaniem Przedsiębiorstwa, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia analizowanego przepisu. Czasowe magazynowanie odpadów nie jest niezgodne ani
z ustawą o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, ani z ustawą o odpadach. Przepis art. 25 ust. 1-4 ustawy o odpadach wprost przyznaje możliwość magazynowania odpadów komunalnych ze względów technologicznych i logistycznych. Przedsiębiorstwo przedstawiło karty przekazania odpadów do RIPOK w S., kwity wagowe, decyzję z dnia [...], decyzję z dnia [...] oraz komunikat Ministerstwa Środowiska z dnia 12 lutego 2015 r. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa podmioty, dla których wydano decyzje m.in. w zakresie magazynowania odpadów mogą z tych decyzji korzystać. Przyjmując nawet, że pomimo posiadania dokumentów zezwalających na czasowe magazynowanie odpadów, doszło do naruszenia niniejszego przepisu, norma wyrażona w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje na obowiązek przedsiębiorcy przekazania odpadów bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, natomiast nie wprowadza sankcji za uchybienie temu obowiązkowi. Przepisem, na podstawie którego możliwe jest nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę, jest art. 9x ust 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w którym brak przesłanki "bezpośredniości", a zatem, ewentualny brak bezpośredniego przekazania odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych nie rodzi odpowiedzialności finansowej przedsiębiorcy.
Reasumując Przedsiębiorstwo stwierdziło, że w niniejszym stanie faktycznym zachodzi sytuacja wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przedsiębiorstwo podniosło także, że organ nie przeprowadził należnego postępowania dowodowego. Ograniczył się jedynie do zupełnie niejasnego stwierdzenia, że Burmistrz T. był związany "niezaprzeczalnymi ustaleniami Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska", które to automatycznie miałyby spowodować powstanie obowiązku wydania decyzji o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Zgodnie z szerokim orzecznictwem sadów administracyjnych wystąpienie pokontrolne zawierające ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości nie stanowi rozstrzygnięcia nadzorczego, ani też nie jest aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki (vide - postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015, sygn. akt I SA/Po 469/15).
Zdaniem Przedsiębiorstwa i zgodnie z jego wiedzą, to Burmistrz T., jako organ administracji publicznej jest uprawniony i zobowiązany do zbadania określonej sprawy, biorąc za dowód wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Ponadto Przedsiębiorstwo zauważyło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie spełnia wymogów ustawowych. Wskazanie podstawy prawnej powinno być dokładne i nie pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości. Powołanie się w sposób ogólny na art. 9e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który składa się z kilku ustępów i punktów, jest działaniem niewłaściwym. Zarzut nie spełnienia wymogów nałożonych ustawą można również odnieść do uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Organ nie odniósł się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji Burmistrza T.; ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że Zakład Unieszkodliwiania Odpadów w M. jest instalacją zastępczą dla regionu szczecineckiego, co w niniejszej sytuacji ma charakter poboczny. Przedstawione przez organ I instancji, a uznane za zasadne przez organ II instancji, wyliczenie wysokości kary jest niejasne i nieczytelne a kara niewspółmierna do naruszenia obowiązku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że strona skarżąca nie przekazywała w wszystkich zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Tychów w I i II kwartale 2013 r.(łącznie [...], choć na skutek omyłki organu I instancji w decyzji przyjęto [...]) do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów w S., ani w K., które to zakłady wyznaczone zostały dla regionu [...] uchwałą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego nr XVI/219/2012 z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023. Bezsporne jest również to, że Przedsiębiorstwo ww. odpady przekazało do ripok w S. dopiero w 2015 r.: w maju ([...]), w czerwcu ([...]), w lipcu ([...]), a do tego czasu odpady były przetransportowane do instalacji przetwarzania odpadów w M. i tam magazynowane. Dodać należy, że w oparciu o ww. uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości M. jest regionalną instalacją zastępczą dla regionu [...].
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 13 września
1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1399). Przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowił, w dacie odbierania odpadów komunalnych, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Art. 9e ust. 1 nie wskazuje, do jakiej instalacji odzysku lub unieszkodliwiania odpadów należy przekazywać selektywnie zebrane odpady komunalne. To już nie jest problematyka tej ustawy, lecz ustawy o odpadach i właśnie wydanych na podstawie art. 15 ww. ustawy wojewódzkich planów gospodarki odpadami.
W myśl art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady. Regułą jednak jest,
że odpady przyjmują wyznaczone regionalne instalacje przetwarzania.
Wedle art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.
Stosownie do art. 9 zc ustawy, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych,
o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów,
w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
Jak z powyższego wynika obowiązkiem regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, wynikającym z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach oraz z ustawy o odpadach, jest przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, zebranych z danego regionu gospodarki odpadami komunalnymi.
Odpady z terenu gminy T. winny zostać przekazane do właściwego ripok dla regionu, w którym gmina ta jest położona, tj. w S. lub K. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że ten sam podmiot odbierający odpady komunalne z terenu gminy T. jest również prowadzącym składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości M. Po pierwsze, M. położony jest w regionie [...], a po drugie, składowisko to jest jedynie regionalną instalacją zastępczą dla regionu [...]. Przedsiębiorca, niezależnie od ilości posiadanych instalacji do przetwarzania, musi przestrzegać wszystkie przepisy odnoszące się do postępowania z odpadami. Tak więc, wbrew sugestiom strony skarżącej, dla właściwości miejscowej ripok nie ma znaczenia także fakt posiadania przez składowisko w M. pozwolenia zintegrowanego umożliwiającego magazynowanie odpadów, ma zaś znaczenie art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładający na podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązek ich przekazywania do ripok. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na art. 20 ust. 8 ustawy o odpadach, z którego wynika zakaz przywozu na obszar regionu gospodarki odpadami komunalnymi odpadów, zmieszanych odpadów komunalnych, pozostałości z sortowania odpadów komunalnych i odpadów zielonych, wytworzonych poza obszarem tego regionu. Zdaniem sądu, odpady wytworzone w regionie [...]mogłyby być ewentualnie magazynowane ze względów technologicznych lub organizacyjnych (art.25 ustawy o odpadach) tylko na terenie regionu, w którym zostały wytworzone, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Niemniej jednak zmiana art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości i porządku w gminach (obowiązująca od 1 lutego 2015 r. – Dz.U. z 2015 r., poz. 87 art. 1) polegająca na dodaniu wyrazu "bezpośrednio" przy ustalaniu obowiązku przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do ripok w zasadzie wyłącza taką możliwość.
Jednym z zarzutów skargi jest, że organy nie przeprowadziły prawidłowego postępowania wyjaśniającego samodzielnie, a jedynie oparły się na wystąpieniu Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Z takim zarzutem nie sposób się zgodzić. Burmistrz T. w swojej decyzji wyraźnie przedstawił, iż pracownik dokonał analizy danych zawartych w kwartalnych sprawozdaniach Przedsiębiorstwa, z których wynikał fakt nieprzekazania wszystkich odpadów do ripok i uznał, że zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu.
Kolejnym zarzutem podnoszonym w skardze było, że organy obu instancji nie odniosły się do faktu przekazania w 2015 r. odpadów do ripok w S. Jakkolwiek do uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji, a w szczególności do zaskarżonej decyzji, można mieć wiele uwag, gdyż odbiegają one w swej treści od wzorca zaprezentowanego w art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz.613), to jednak naruszenia te, zdaniem sądu, nie miały wpływu na wynik sprawy. W ocenie sądu, postępowanie dotyczące odpowiedniego przekazania odpadów przez odbiorcę odpadów komunalnych powinno być prowadzone niezwłocznie. Tylko zaś prawidłowe, a więc zgodne z przepisami ww. ustaw, magazynowanie odpadów, mogłoby wpływać na ocenę w zakresie dopuszczalności opóźnienia w przekazaniu odpadów. Fakt więc, że przedmiotowe odpady zebrane w pierwszej połowie 2013 r. zostały do właściwej ripok przekazane dopiero w 2015 r.(maj-lipiec) upoważniał organy do uznania, że istniały podstawy do zastosowania art. 9x ust.1 pkt 3 ustawy o czystości i porządku w gminie. Kara administracyjna ma więc charakter nie tylko przymuszający do przekazania, ale także dyscyplinujący, również w przyszłości, niezwłoczne przekazywanie odpadów.
Sposób dokonania obliczenia wysokości kary, w ocenie sądu, spełnia wymogi art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Każde uchybienie obowiązkom wynikającym z ww. ustawy jest szkodliwe o ile dotyczy bezpośrednio gospodarowania odpadami, a stopień tej szkodliwości, zakres naruszenia, w tym przypadku zarówno ilość nieprzekazanych odpadów, jak i czas, w jakim taki proceder miał miejsce i dotychczasowa działalność podmiotu, znalazły odzwierciedlenie
w zastosowaniu kary jedynie w wysokości [...] zł.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., nie znalazł podstaw do uchylania zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej do stwierdzenia jej nieważności, dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło