II SA/Sz 1316/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (w osobie G.P.) uznał się niewłaściwym w sprawie organem i rozstrzygnął o przekazaniu według właściwości do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] wniosku Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r. o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego u D.P. zamieszkałej [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po wszczęciu z urzędu postępowania, postanowieniem z dnia [...] stwierdziło nieważność wskazanego wyżej postanowienia. Skargę na postanowienie Kolegium wniósł, w trybie art. 50, art. 53 § 2 oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (w osobie G.P.) wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na wniesienie skargi przez podmiot nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne cechuje zasada kontradyktoryjności przejawiająca się w prowadzeniu sporu przed sądem przez dwa podmioty t.j. podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) oraz organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone. Tak ukształtowana struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Postępowanie to nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. W rozpatrywanej sprawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wniósł Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , który wydał rozstrzygnięcie w trybie zwykłym. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że stosownie do treści art. 110 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej. Organizacja zatem wykonywania zadań pomocy społecznej została oparta na funkcjonujących w ramach aparatu administracyjnego gminy wyspecjalizowanych jednostkach organizacyjnych. Są nimi m.in. gminne i miejskie ośrodki pomocy społecznej. Ośrodki pomocy społecznej są więc jednostkami organizacyjnymi gminy, niemającymi osobowości prawnej, które mogą być tworzone na podstawie uchwał rady gminy. Stosownie do ust. 7 powołanego art. 110 ustawodawca nałożył na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) obowiązek udzielenia kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Kierownik ośrodka pomocy społecznej po uzyskaniu upoważnienia staje się organem administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Jednocześnie Sąd zauważa, że bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy ma rozbieżność, co do nazewnictwa organu (kierownik, bądź dyrektor jednostki organizacyjnej), gdyż jak wynika z pieczęci służbowej funkcja ta sprawowana jest przez tą samą osobę, działającą z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w judykaturze dominuje pogląd, iż organy administracji publicznej nie mogą skutecznie wszczynać postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie to nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej, a zatem postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchamiane tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. post. NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 813/08, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przytoczonych wywodów, Sąd badając dopuszczalność wniesionej skargi uznał, że Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie może kwestionować rozstrzygnięcia wydanego w tej samej sprawie przez Kolegium, który występuje jako organ pierwszej instancji w postępowaniu nadzwyczajnym. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż te wymienione w pkt od 1-5 powołanego artykułu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ustawy p.p.s.a.). W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.