II SA/Sz 1335/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-05-24

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Bolesław Stachura, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynajęcie części lokalu pod automaty do gier hazardowych, zapewnienie energii elektrycznej i wypłacanie wygranych może być uznane za urządzanie gier hazardowych w rozumieniu ustawy o grach hazardowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynajęcie części lokalu pod automaty do gier hazardowych, zapewnienie energii elektrycznej, uruchamianie automatów oraz wypłacanie wygranych pieniężnych może być uznane za urządzanie gier hazardowych w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie zebranego materiału dowodowego, który wykazał aktywne zaangażowanie strony w proces urządzania gier, w tym czerpanie zysków z najmu powierzchni pod automaty.
Stan faktyczny
W sprawie I. T. została wymierzona kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Kontrola wykazała, że w lokalu skarżącej znajdowały się dwa automaty do gier hazardowych. Organ I instancji uznał, że skarżąca, jako wynajmująca lokal, była zaangażowana w urządzanie gier, m.in. poprzez umowę najmu, zapewnienie energii elektrycznej i wypłacanie wygranych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie jej za urządzającą gry.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w Sz. (zwany dalej: "Organem II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Sz.(zwanego dalej: "Organem I instancji") z dnia [...] r., znak [...] wymierzającą I. T. (zwanej dalej: "Skarżącą", "Stroną") karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie do gry [...] NR [...] oraz urządzeniu bez nazwy nr [...] poza kasynem gry. W dniu 27 maja 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w lokalu "[...]" przy ulicy [...] w Sz. kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących urządzania gier hazardowych poza ośrodkami gier. W trakcie kontroli ujawniono automat [...] NR [...] oraz urządzenie bez nazwy nr [...], które były włączone do sieci i gotowe do gry. Funkcjonariusze celni w wyniku przeprowadzenia oględzin i eksperymentu na ww. automacie i urządzeniu stwierdzili, że służą do gier losowych zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm. – zwanej dalej: "u.g.h."). W związku z powyższym kontrolujący przeprowadzili pierwsze czynności procesowe, zatrzymując jako dowód przedmiotowy automat i urządzenie do gier. Zgromadzone w toku kontroli materiały przekazane zostały następnie do równolegle prowadzonego postępowania administracyjnego oraz postępowania karnego skarbowego. Organ I instancji wszczął z urzędu w dniu 1 lipca 2015 r. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na ww. automatach poza kasynem gry. Postanowieniem z dnia [...] r. Organ I instancji włączył do akt sprawy materiał dowodowy ze sprawy karnej skarbowej, w tym protokoły oględzin, protokół zatrzymania rzeczy, umowy najmu, protokół kontroli, protokół eksperymentu procesowego, protokół eksperymentu i opinię sporządzoną przez biegłego sądowego. Organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i pouczył o prawie do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. W dniu [...] r. Organ I instancji wydał decyzję znak [...], którą wymierzył Stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier na dwóch automatach poza kasynem gry w wysokości [...] zł. W ocenie Organu I instancji strona prowadziła gry na automatach poza kasynem gry, co wyczerpało przesłanki z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i podlegało karze pieniężnej w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że z treści umowy najmu powierzchni lokalu zawartej w dniu 5 lipca 2013 r. pomiędzy K. M., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą K. M. "M." (najemcą), a Stroną (jako wynajmującą), wynikało, że przedmiotem umowy jest najem w lokalu powierzchni [...] m2, na której najemca ustawi urządzenie rozrywkowe. Ponadto najemca zobowiązał się do zapłaty czynszu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Kwota czynszu obejmowała również zapewnienie i dostarczenie energii elektrycznej niezbędnej do funkcjonowania urządzenia. Wynajmująca zobowiązała się do sprawowania stałego nadzoru nad wstawianymi w jej lokalu urządzeniami i do niezwłocznego informowania jej o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach. Organ mając na uwadze ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów stan faktyczny sprawy i przeprowadzoną wykładnię przepisów prawa materialnego stwierdził, że podmiotem "urządzającym gry" na automatach do gier hazardowych byłą Skarżąca, która zawarła z prawnym dysponentem tych urządzeń – K. M., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Krzysztof M. "M." stosowną umowę najmu powierzchni lokalu. Dostarczała też do automatów energię elektryczną niezbędną do ich funkcjonowania. Organ podkreślił, że bez miejsca do ustawienia automatów i dostarczania im prądu, nie mogłyby te automaty funkcjonować na założonych zasadach. Niezależnie od powyższego Organ I instancji wskazał, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdził, że Strona była zaangażowana w proces urządzania gier na wstawionych do jej lokalu dwóch automatach do gier hazardowych, gdyż podejmowała czynności związane z realizacją wygranych pieniężnych poza automatami. Wobec tego organ stwierdził, że Strona w kontrolowanej lokalizacji urządzała gry na automatach, na których prowadzone gry spełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 u.g.h. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu i we wniesionym odwołaniu zażądała uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Organ II instancji wydał w dniu [...] r. decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p. Organ odwoławczy przywołał treść art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Następnie przeanalizował przesłanki określone w art. 2 u.g.h. i pod ich kątem ocenił gry na zabezpieczonych automatach, biorąc pod uwagę wnioski zawarte w opinii powołanego biegłego. W ocenie organu odwoławczego gry na zabezpieczonych automatach były grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h., tj. grami na urządzeniach elektronicznych (komputerowych), o wygrane pieniężne i rzeczowe, mających charakter losowy i były organizowane w celach komercyjnych. Organ podał, że w myśl art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.g.h działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 32 ust. 1 u.g.h.). W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Na podstawie art. 23a u.g.h. (powinno być: art. 23a ust. 1 u.g.h.) automaty i urządzenia do gier, z wyjątkiem terminali w kolekturach gier liczbowych służących wyłącznie do urządzania gier liczbowych, mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego. Organ podał, że urządzanie gier na automatach, zdefiniowanych w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., może być wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie, zaś każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tę działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, a więc nielegalnie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary w przypadku, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wynosi [...] zł od każdego automatu. Organ odwoławczy przeanalizował termin: "urządzający gry" wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ przede wszystkim wskazał, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sprawie urządzającym gry jest Skarżąca, która w zamian za miesięczny czynsz oddała do używania [...] m2 powierzchni w lokalu, na której najemca ustawił urządzenia rozrywkowe. Zdaniem Organu zorganizowanie takiego przedsięwzięcia wymagało od Strony podjęcia co najmniej takich czynności jak: ustalenie warunków umowy najmu części powierzchni lokalu, zawarcia ww. umowy najmu, umieszczenia automatów w tym lokalu, uruchamiania automatów, ponoszenia kosztów związanych z właściwą eksploatacją urządzeń, w tym do stałego dostarczania energii elektrycznej, sprawowania pieczy i ochrony automatów przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą, swobodnego dostępu do automatów w godzinach otwarcia lokalu. Organ zaznaczył, że w toku przesłuchania Strona potwierdziła, że była zaangażowana w proces "urządzania gry". Organ wskazał również że Strona pobierała pożytki w formie stałego miesięcznego wynagrodzenia w wysokości [...] zł, jak również wypłacała wygrane pieniężne w przypadku awarii automatów lub braku środków pieniężnych w automatach. Mając na uwadze ustalony, na podstawie zgromadzonych dowodów stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię przepisów prawa materialnego, Organ II instancji stwierdził, że Strona w lokalu w którym przeprowadzono kontrolę urządzała gry na automatach, na których prowadzone gry spełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 u.g.h. W związku z powyższym wg Organu uzasadnione było wymierzenie stronie kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że art. 89 u.g.h. nie był przepisem technicznym, który wymagał notyfikacji. W tym zakresie Organ szeroko uzasadnił swój pogląd. Strona złożyła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o zmianę decyzji Organu II instancji poprzez uchylenie decyzji Organu I instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Organowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 7 K.p.a. poprzez działanie wbrew słusznym interesom obywatela, niedziałanie w celu dążenia do ujawnienia prawdy obiektywnej, a z góry powziętym kierunkowym zamiarem przypisania określonych okoliczności pod przyjętą tezę, poprzez skierowanie postępowania tylko i wyłącznie przeciwko Skarżącej w oderwaniu od ustalenia właściciela automatów - osoby faktycznie urządzającej gry na automatach, prowadzenia postępowania i przeprowadzania dowodów z góry założonym zamiarem ukarania Skarżącej, nie biorąc pod rozwagę kontrdowodów, ani okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącej. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła: – błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że wobec tego, że Skarżąca miała zawartą umowę o dzierżawę powierzchni lokalu z osobą, która urządzała gry na automatach to należy ją uznać za osobę urządzającą grę na automatach, a co najmniej brak ustalenia osób wspólnie urządzających - właścicieli automatów, względnie osoby wydzierżawiające od Strony powierzchnię lokalu; – naruszenie prawa materialnego mianowicie art. 2 ust. 5 u.g.h. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, kiedy Skarżąca nie urządzała gier w celach komercyjnych, gdyż nie pobierała żadnych profitów od wygranych czy działania automatów. W odpowiedzi na skargę, Organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a." wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego czy słusznie Organy uznały, że Skarżąca urządzała gry hazardowe. Zdaniem Strony z samego faktu wynajęcia kilku metrów kwadratowych lokalu pod automaty hazardowe nie można wywodzić, że dopuściła się ona urządzania hazardu. Według Strony za urządzającą gry można uznać osobę wynajmującą, jeśli obsługuje urządzenia hazardowa oraz czerpie korzyści finansowe z hazardu. Wobec powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy u.g.h. nie podają definicji terminu "urządzający grę", a tylko urządzający grę podlega ukaraniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Podkreślić należy, że kara z ww. przepisu może być nałożona na właściciela automatu, jak i na inną osobę, która zorganizowała przedsięwzięcie polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem w sytuacji gdy osoba taka była zaangażowana w proces urządzania tych gier, w tym czerpała z nich zyski. Uznanie, że strona była osobą urządzającą grę powinna nastąpić na podstawie analizy zebranego w prawidłowy sposób materiału dowodowego. Pojęcie "urządzać" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu Na podstawie art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p. Stosownie do art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 181 o.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Na podstawie art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazać należy, że zasadą w postępowaniu administracyjnym jest reguła bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, od której jednak odstępstwo wprowadza art. 181 o.p. Dopuszcza on bowiem również, aby w postępowaniu administracyjnym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach. W ocenie Sądu słusznie Organ II instancji uznał na podstawie zebranego materiału dowodowego, że Skarżąca urządzała gry na zajętych automatach. O udziale wynajmującego lub wydzierżawiającego lokal (jego część) w oparciu o umowę najmu lub dzierżawy powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie i bezpośrednio uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych); por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 lutego 2016 r., II SA/Go 824/15. Wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "urządzający gry" znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Kielcach: z dnia 22 grudnia 2015 r., II SA/Ke 508/15, z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Ke 717/15; wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2016 r.: III SA/Wr 114/15 i III SA/Wr 116/15, czy wyroki WSA w Krakowie np. z dnia 7 lipca 2016 r. III SA/Kr 163/16, z dnia 18 lipca 2016 r. III SA/Kr 231/16, z dnia 20 lipca 2016 r. III SA/Kr 1394/15, z dnia 13 września 2016 r. III SA/Kr 644/16). Powyższe warunki zostały spełnione. Prawidłowo ustalono bowiem, iż Skarżąca podpisała umowę najmu powierzchni lokalu, uzgodniła warunki wstawienia automatów, wyodrębniła część lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą i przeznaczyła go na umieszczenie tam automatów, ponadto zapewniła dostęp energii elektrycznej, niezbędnej do uruchomienia i funkcjonowania automatu. Skarżąca zajmowała się również uruchamianiem automatów, wypłacała wygrane pieniężne w przypadku braku środków pieniężnych w automatach. Jak słusznie zauważył Organ wykonywanie tych czynności Skarżąca potwierdziła w zeznaniach złożonych do protokołu przesłuchania z dnia 13 marca 2014 r. Zauważyć należy też, że również w skardze Skarżąca przyznała, że udostępniała część lokalu, zapewniała energię elektryczną do automatu, włączała i wyłączała urządzenia oraz telefoniczne informowała osoby zajmujące się obsługą automatu o jego zablokowaniu. Ponadto zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, czerpała ona również zyski z ulokowanych w sklepie automatów do gier. Skarżąca co miesiąc uzyskiwała z tytułu najmu części lokalu czynsz w wysokości [...] zł. Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącą co do tego, że Organ z samego tylko faktu wynajęcia kilku metrów kwadratowych lokalu pod automaty, wywiódł, że Skarżącą urządzała hazard. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Organ w obszerny sposób przedstawił, a następnie wskazał jakie czynności podjęte przez Skarżącą świadczyły o tym, że urządzała ona gry na automatach. Odnosząc się do innych zarzutów skargi, wskazać należy, że dla potrzeb postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Skarżącej nie zachodziła potrzeba ustalania udziału w urządzaniu gier K. M. Jak słusznie zauważył Organ ustawodawca nie uzależnił zastosowania kary w przypadku urządzania gier na automatach poza kasynem gry od formy prawnej podmiotu urządzającego grę. Dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego istotne jest wyłącznie ustalenie czy gra na automacie została urządzona poza kasynem. Każda osoba, która taką grę urządzała (np. właściciel lokalu, właściciel automatu, najemca części lokalu) ponosi indywidualnie odpowiedzialność za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry. Zatem również właściciel automatu obejmowany jest postępowaniem w sprawie wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Organ mógł prowadzić postępowanie w zakresie wymierzenia kary pieniężnej K. M. w odrębnym postępowaniu, tj. niezależnie od postępowania prowadzonego wobec Skarżącej. Zatem nie było konieczności w rozpoznawanej sprawie rozstrzygania kwestii współurządzania gier i odpowiedzialności solidarnej Skarżącej z K. M. Ponadto mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a., na mocy którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, wskazać należy, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h. w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uchwały tej wynika po pierwsze, że: art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. Po wtóre, że: urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Według NSA za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, że nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Przepis ten, jak wskazał NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej, odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dokonując oceny korelacji art. 14 ust 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., NSA wskazał, że: "w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie". W ocenie NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 u.g.h., który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a zatem, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania. Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowej uchwale w całej rozciągłości podzielił. Dodatkowo wskazać należy, że w dniu 13 października 2016 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok o sygn. akt C - 303/15, w którym wskazał, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Jak stanowi art. 2 ust. 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Z akt sprawy wynika, że zabezpieczony automat i urządzenie do gry spełniły przesłanki określone w ww. przepisach, co oznaczało, że urządzanie na nich gier powinno nastąpić w kasynie gry. Okoliczność, że gry na zabezpieczonym automacie i urządzeniu były grami na urządzeniach elektronicznych, o wygranych pieniężnych i rzeczowych, mającymi charakter losowy oraz że były organizowane w celach komercyjnych było bezsporne. Także niesporne było to, że Strona była osobą, która podpisała z dysponentem automatów umowę najmu oraz wykonywała różnego rodzaju czynności związane z ich obsługą. Jak już wskazano zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania Skarżącej za urządzającą gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., potwierdza to zarówno znajdująca się w aktach sprawy umowa wynajmu części lokalu, tj. z dnia 5 lipca 2013 r., w której Skarżąca występuje jako wynajmująca część lokalu pod automat jak i zeznania Skarżącej, z których wynika, że zapewniła warunki do korzystania z gier zainstalowanych na wstawionym do jej lokalu automacie i urządzeniu, jak również wykonywała czynności umożliwiające sprawne korzystanie z tych urządzeń (m.in. włączanie lub wyłączanie automatu, realizacja wygranych pieniężnych). Zatem należy podkreślić, że badając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy poczyniły prawidłowe ustalenia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło