II SA/Sz 1337/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2010r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 123 oraz art. 97 i art. 98 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. B. dotyczącego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wycinki drzew z działki nr [...], obręb [...] - Wójt Gminy odmówił zawieszenia postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że W. B. złożył do Gminy [...] wniosek o zawieszenie postępowania powołując przy tym art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, ze względu na złożenie przez niego do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa kradzieży. Organ stwierdził, że rozpatrzenie niniejszej sprawy dotyczącej wycinki drzew z działki nr [...], obręb [...] nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, gdyż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego został potwierdzony fakt, iż osoba władająca nieruchomością brała udział w wycince przedmiotowych drzew. Ponadto w ocenie organu ewentualne wszczęcie postępowania przez prokuraturę nie wniesie nic nowego do rozpatrywanej sprawy. Samo natomiast przedstawienie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie jest wystarczającym potwierdzeniem, że prokuratura znajdzie podstawy do wszczęcia postępowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem W. B. wniósł zażalenie wskazując przy tym na zasadność zawieszenia postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę, którego przedmiotem jest ustalenie osoby odpowiedzialnej za kradzież drzew z nieruchomości objętej postępowaniem. Zdaniem składającego zażalenie wymierzenie w postępowaniu administracyjnym kary za nielegalne usunięcie drzew wymaga ustalenia, czy posiadacz nieruchomości ponosi odpowiedzialność za wycinkę drzew, tymczasem zgromadzone w sprawie dowody, wbrew twierdzeniom organu, nie pozwalają na dokonanie takich ustaleń. W. B. podniósł, że skoro do wymierzenia posiadaczowi nieruchomości kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia wymagane jest udowodnienie jego winy, zatem wynik postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez prokuraturę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że przywołany przez składającego zażalenie powód zawieszenia postępowania nie uzasadniał zastosowania tej instytucji przerwania toku sprawy. Organ zaznaczył, że rzeczą przedmiotowego postępowania jest samodzielne ustalenie przez właściwy organ całokształtu okoliczności pozwalających na wymierzenie kary administracyjnej, w tym ustalenia odpowiedzialności posiadacza nieruchomości, jako bezpośredniego sprawcy wycinki, bądź jej zleceniodawcy. Powyższy zakres odpowiedzialności podmiotowej został wyrażony w treści art. 88 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.). W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji podał, że zagadnienie wstępne stanowić musi niezbędny element stanu faktycznego, podlegający ustaleniu, z uwagi na przesłanki przepisu stanowiącego podstawę orzekania o prawach i obowiązkach podmiotu sprawy administracyjnej, którego ramy zakreśla ów przepis. W ocenie organu powoływana przez stronę przyczyna zawieszenia postępowania nie stanowi zagadnienia wstępnego, bowiem dla zastosowania tej instytucji koniecznym jest, aby niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie należało wyłącznie do kompetencji innego organu lub sądu, aniżeli orzekający w sprawie. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że ustalenie odpowiedzialności podmiotowej w postępowaniu o wymierzenie pieniężnej kary administracyjnej stanowi zasadniczą przesłankę faktyczną, do badania której zobligowany jest organ orzekający. Kolegium podkreśliło, że wnioskowanie o istnieniu bądź braku podstaw do pociągnięcia do odpowiedzialności strony jest przedwczesne i w tym postępowaniu niedopuszczalne. Zdaniem organu bez znaczenia dla oceny podstaw zawieszenia postępowania pozostaje też kwestia prawdopodobnego wyniku prowadzonego postępowania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. B. zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy oraz o zawieszenie postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew na działce nr [...], obręb [...]. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że nałożenie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia możliwe jest dopiero po uprzednim ustaleniu czy posiadacz nieruchomości ponosi jakąkolwiek winę za usunięcie tych drzew. W ocenie skarżącego, organ prowadzący postępowanie zmierzające do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z tytułu wycinki drzew bez zezwolenia w ramach badania całokształtu okoliczności sprawy zobowiązany jest także do ustalenia stopnia zawinienia posiadacza nieruchomości, a by takie ustalenia poczynić niezbędne jest ustalenie sprawcy wycinki. Ustalenie przez organy ścigania sprawcy odpowiedzialnego za kradzież drzew z nieruchomości, której dotyczy przedmiotowe postępowanie stanowi, zdaniem W. B., zagadnienie wstępne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi utrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje : Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 97 par 1 pkt 4 k.p.a organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie gdy rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. W literaturze prawa administracyjnego podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż to należy wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Dla rozstrzygnięcia odpowiedzialności na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, ustalenie osoby właściciela nieruchomości na której rosło usunięte bez zezwolenia drzewo, także nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody określa ustawowe znamiona jednego z deliktów przeciwko chronionym przez ustawę o ochronie przyrody elementom środowiska. Delikt ten polega na usunięciu drzew lub krzewów bez wymaganego pozwolenia. Sankcją za popełnienie tego deliktu jest wymierzenie kary pieniężnej. Sprawą postępowania administracyjnego jest ustalenie czy podmiot który dokonał usunięcia drzew lub krzewów mógł uzyskać pozwolenie na jego usuniecie. Organ ustala okoliczności faktyczne dotyczące posiadania nieruchomości, jak i określa stan prawny, tj. tytuł prawny do nieruchomości. Kara za zniszczenie drzewa ma charakter kary administracyjnej, przy jej nakładaniu nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie. Według utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu ( wyrok NSA z [...] r. [...]) nie ma podstaw do wymierzenia kary osobie trzeciej, niezobowiązanej do utrzymania drzew i krzewów we właściwym stanie i niebędącej uprawnioną do uzyskania zezwolenia na ich wycięcie. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, fakt skierowania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego do prokuratury a nawet wszczęcie dochodzenia i ewentualne, postawienie zarzutów w sprawie karnej dot. kradzieży drzewa nie ma znaczenia dla toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu odpowiedzialność karna sprawców ewentualnego deliktu karnego nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i stąd trafne jest stanowisko organów obu instancji o odmowie zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.