II SA/Sz 1343/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-15
Skład orzekający: Barbara Gebel, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nieposiadającego pozwolenia na budowę, który nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, nie może być uznany za budynek w rozumieniu prawa budowlanego. W takim przypadku, jeśli obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę i inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego ma podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu. Skarga na taką decyzję jest bezzasadna, gdyż organ działa zgodnie z przepisami prawa.Stan faktyczny
Inwestor R.W. wybudował na swojej działce obiekt blaszany, który organ nadzoru budowlanego zakwalifikował jako garaż postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor twierdził, że jest to budynek gospodarczy, który zgłosił do odpowiedniego organu, a obiekt nie wymaga pozwolenia. Organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu z powodu braku pozwolenia i niewykonania obowiązków legalizacyjnych przez inwestora. Skarga R.W. na tę decyzję została oddalona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", po niewywiązaniu się inwestora z obowiązków nałożonych postanowieniem tego organu z dnia [...], znak: [...],. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.), nakazał inwestorowi – R.W. – rozbiórkę samowolnie wykonanego garażu blaszanego na działce nr [...], obręb [...] w Szczecinie, przy ul. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji PINB wniósł R.W.. W odwołaniu podniósł, iż nie wykonał samowolnie robót budowlanych polegających na budowie garażu blaszanego. Skarżący zdefiniował wybudowany obiekt jako budynek gospodarczy, niewymagający pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej, którego to zgłoszenia dokonał, zaś w dniu [...] właściwy organ przyjął jego zgłoszenie bez uwag. Ponadto skarżący przeprowadził analizę przepisów § 12 i § 102 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących odległości od granicy z działką, wymiarów i wyposażenia obiektów garażowych. Jednocześnie skarżący wskazał na okoliczność, że przedmiotowy obiekt budowlany posadowiony jest bezpośrednio na podłożu wykonanym z polbruku, nie posiada podłogi i nie jest obiektem tymczasowym, jak to określił organ powiatowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł również, iż nie rozumie na jakiej podstawie PINB przyjął, że wybudowany przez niego budynek gospodarczy jest garażem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "[...]", decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że na skutek informacji zawartej w piśmie I.B. (data wpływu do organu [...]), dotyczącej ponownego ustawienia w tym samym miejscu "garażu blaszanego", po rozbiórce garażu w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organ powiatowy pod znakiem: [...], PINB przeprowadził w dniu [...] i w dniu [...] oględziny nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], z obrębu [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w [...]. W trakcie czynności kontrolnych, z których wykonano materiał zdjęciowy, przeprowadzonych bez udziału R.W., pomimo prawidłowego zawiadomienia inwestora przez PINB o przedmiotowych oględzinach pismem z dnia [...], organ I instancji stwierdził, że w części północno - wschodniej ww. działki, w odległości ok. [...] m od granicy z sąsiednią działką niezabudowaną nr [...], znajduje się obiekt budowlany wykonany z blachy, ustawiony na nawierzchni z polbruku.
W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił również, na podstawie pisma właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej z dnia [...], nr [...], iż na budowę garażu blaszanego na ww. nieruchomości nie zostało wydane pozwolenie na budowę. Jednocześnie, mając na względzie wyjaśnienia inwestora, zawarte w piśmie z dnia [...], PINB ustalił, że w dniu [...] R.W. zgłosił do właściwego organu zamiar budowy wiaty o konstrukcji stalowej o wymiarach [...] i wysokości [...] m. Ww. wiata, według oświadczenia R.W., została następnie przekształcona w budynek gospodarczy poprzez obudowanie jej ścianami wykonanymi z blachy, bez stosownego pozwolenia właściwego organu. Inwestor zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej dokonał w dniu [...] (przyjęte przez ww. organ bez uwag w dniu [...]), definiując go jako obiekt o wymiarach i lokalizacji jw.
Zgodnie z art. 28 obowiązującej ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31 ww. ustawy, które określają jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz, które spośród wymienionych można rozpocząć dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. W świetle powyższych przepisów budowa blaszanego obiektu budowlanego, nietrwale związanego z gruntem, wyłącza okoliczności wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy, i wymaga pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał.
W przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę zastosowanie mają przepisy art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy pozwalające zalegalizować powstałą samowolę budowlaną, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na powyższe organ I instancji, dążąc do legalizacji samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia [...], znak: [...] wydanym w myśl ww. przepisów art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zmienionym postanowieniem z dnia [...], w zakresie podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia, w terminie do [...], niżej wymienionych dokumentów, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem:
l) "zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) projektu budowlanego (2 egz.) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu budowlanego (o ile zaświadczenie lub decyzja wymienione w pkt 1 stwierdzi zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym),
3) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (. . .)" .
Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku i dlatego też, organ I instancji wydał w dniu [...] zaskarżoną decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazując rozbiórkę przedmiotowego obiektu garażowego.
[...] stwierdził, iż w myśl art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy [...] uznał, że decyzja organu powiatowego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Ustosunkowując się do argumentów skarżącego, [...] wyjaśnił, że zgodnie z przepisami art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, jednocześnie w myśl przepisów art. 3 pkt 2 ustawy, pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W przedmiotowej sprawie wybudowany obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, dlatego nie mają tu zastosowania powyższe przepisy, zaś zgłoszenie zamiaru budowy z dnia [...] dotyczyło budowy budynku gospodarczego, zatem obiektu innego niż objęty przedmiotowym postępowaniem, a ponadto zostało dokonane po fakcie budowy obiektu, co czyni przedmiotowe zgłoszenie nieskutecznym. Natomiast zgłoszenie inwestora z dnia [...] dotyczyło wiaty o konstrukcji stalowej, której inwestor nie wybudował. Wybudował natomiast obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, który z uwagi na jego konstrukcję, stanowiącą całość techniczno - użytkową, nie stanowi wiaty obitej ścianami z blachy. Wprawdzie zebrany materiał dowodowy nie określa jednoznacznie funkcji obiektu, tzn. czy jest to garaż, czy jak to podnosi skarżący, obiekt gospodarczy nietrwale powiązany z gruntem, jednakże z uwagi na fakt, iż niezależnie od określenia jego funkcji przedmiotowy obiekt usytuowany został bez pozwolenia na budowę, a skarżący nie dopełnił wymogów formalnych przewidzianych w przepisach art. 48 ustawy Prawo budowlane, nakaz rozbiórki jest zasadny.
R.W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący stwierdził, że:
1) Nigdy samowolnie nie wykonywał jakichkolwiek robót budowlanych dotyczących budowy garażu blaszanego na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].
2) Obiekt blaszany stojący na powyższej działce nie jest żadnym samowolnie wybudowanym garażem blaszanym, a wyłącznie pomieszczeniem gospodarczym, nie wymagającym jakiegokolwiek pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia w Wydziale Urbanistyki i Administracji Budowlanej UM.
W zgłoszeniu do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej UM skarżący określił wymiary pomieszczenia gospodarczego następująco: - długość [...]; - szerokość [...]; max wysokość [...] m. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w rozdziale 10 (garaże do samochodów osobowych) § 102, żaden z podpunktów 1 do 6 nie spełnia, w jego przypadku, warunków imputowanego przez PINB garażu. Idąc dalej, w opisie zgłoszenia do WUiAB UM skarżący wyraźnie stwierdził, że budynek gospodarczy nie będzie posiadał podłogi i że będzie ustawiony na istniejącym podłożu wykonanym z polbruku. PINB podkreślił w uzasadnieniu decyzji fakt, iż istniejący na jego działce obiekt blaszany usytuowany jest w odległości [...] od granicy z działką I. B., a nie jak podał na załączniku graficznym do zgłoszenia - [...]. Dział II polskiego prawa budowlanego - Zabudowa i zagospodarowanie działki budowlanej, § 12, pkt. 3 mówi: W zabudowie rodzinnej dopuszcza się: ppkt.4 "sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5m i wysokości mniejszej niż 3m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych" .
W zgłoszeniu do WUiAB UM wszystkie podane przez skarżącego dane cytowane wyżej, nie zostały zakwestionowane przez ten Urząd, ani nie zasugerowano mu, że akceptacja zgłoszenia wiąże się z jakąkolwiek tymczasowością istnienia obiektu.
W żadnym wypadku R.W. nie może się zgodzić z poglądem, że usytuowany na jego działce obiekt blaszany stanowi tymczasowy obiekt budowlany o jakim mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wedle PINB i Prawa budowlanego rozróżnia się jakby dwa rodzaje garaży. Jeden z nich wyłączony z konieczności ubiegania się o pozwolenie na jego budowę, wymieniony w art. 29 ust.1 pkt 2 jako trwale związany z gruntem oraz drugi jako tymczasowy obiekt budowlany, wymagający pozwolenia na budowę po 120 dniach, bo nie jest on trwale związany z gruntem (?!). W zderzeniu cytowanych w uzasadnieniu decyzji sformułowań, z przepisami polskiego Prawa budowlanego, skarżący nie jest w stanie zrozumieć uzasadnienia decyzji o rozbiórce garażu (?); budynku gospodarczego (?) bądź może czegoś innego (?). W szczególności żaden fragment zaskarżonej decyzji nie wskazuje w oparciu o jaką podstawę prawną stwierdzony na jego działce obiekt określony mianem garażu" został sklasyfikowany jako taki, którego postawienie wymaga pozwolenia na budowę.
W ocenie R.W. obiekt ten można wyłącznie i tylko zaliczyć do kategorii obiektów określonych w art. 29 ust.1 pkt 2, a zatem takich, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia do WUiAB UM, którego skarżący dokonał.
R.W. ponadto zwrócił uwagę na nieprawidłowość określeń przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego przez organ, który ma za zadanie jednoznacznie określać definicyjnie jakiekolwiek obiekty budowlane, czyli Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W pismach z dnia [...], z dnia [...] oraz piśmie z dnia [...] PINB definiuje jednoznacznie jego pomieszczenie gospodarcze jako garaż blaszany, natomiast w piśmie z dnia [...] zmienia swoje dotychczasowe określenie na tymczasowy obiekt budowlany postanowiony na okres dłuższy niż 120 dni, na który wymagane było pozwolenie na budowę. Taka zmiana klasyfikacji jakiegokolwiek obiektu budowlanego jest w odczuciu skarżącego niedopuszczalna, a w szczególności, w tym przypadku, dodatkowo zupełnie niedorzeczna. PINB, jako właściwa instytucja do klasyfikacji jakichkolwiek obiektów budowlanych, ma za zadanie jednoznacznie określać istniejące obiekty budowlane i jednoznacznie je klasyfikować. Nagła zmiana jakiejkolwiek klasyfikacji przez organ powoduje całkowitą bezbronność osoby wobec, której toczy się postępowanie ze strony tejże instytucji. Zmiana takowa powoduje, że skarżący nie jest w stanie udowodnić w jakikolwiek sposób tego, iż jego obiekt budowlany jest tylko i wyłącznie pomieszczeniem gospodarczym, a nie czymkolwiek innym. Aby raz na zawsze wykazać wykorzystanie obiektu budowlanego jako pomieszczenia gospodarczego, na którego wykonanie skarżący dostał pozwolenie z WUiAB, a nie jak ustawicznie imputuje mu PINB, jako garażu lub tymczasowego obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę, skarżący załączył dowód w postaci zdjęć ukazujących wykorzystanie jego obiektu budowlanego jako pomieszczenia gospodarczego w trakcie prac remontowych klatki schodowej w domu, w którym mieszka i gdzie też znajduje się przedmiotowe pomieszczenie gospodarcze. Jeszcze raz R.W. podkreślił, że posiada głęboką wiarę, zaufanie i przekonanie w sens istnienia wszelkich inspektoratów nadzoru budowlanego, które stoją na straży przestrzegania przez obywateli polskich polskiego Prawa budowlanego. Jednak. powyższa zmiana klasyfikacji i ustawiczne używanie określenia "garaż" lub "tymczasowy obiekt budowlany" przez PINB zakłóca powyższe odczucia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, iż PINB zawiadomił strony niniejszego postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie "samowolnie wykonanego garażu blaszanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]", dlatego zarzuty skarżącego dotyczące zmiany definicji obiektu są niezasadne. Ponadto, w myśl przepisów art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W przedmiotowej sprawie wybudowany obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, dlatego nie mają tu zastosowania powyższe przepisy, zaś zgłoszenie zamiaru budowy z dnia [...] dotyczyło budowy budynku gospodarczego, zatem obiektu innego niż objęty przedmiotowym postępowaniem, a ponadto zostało dokonane po fakcie budowy obiektu, co czyni przedmiotowe zgłoszenie nieskutecznym. Natomiast zgłoszenie inwestora z dnia [...] dotyczyło wiaty o konstrukcji stalowej, której inwestor nie wybudował. Wybudował natomiast obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, który z uwagi na jego konstrukcję, stanowiącą całość techniczno - użytkową, nie stanowi wiaty obitej ścianami z blachy. Wprawdzie zebrany materiał dowodowy nie określa jednoznacznie funkcji obiektu, tzn. czy jest to garaż, czy jak to podnosi skarżący, obiekt gospodarczy nietrwale powiązany z gruntem, jednakże z uwagi na fakt, iż niezależnie od określenia jego funkcji, przedmiotowy obiekt usytuowany został bez pozwolenia na budowę, a skarżący nie dopełnił wymogów formalnych przewidzianych w przepisach art. 48 ustawy Prawo budowlane, nakaz rozbiórki jest zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Wskazać na wstępie należy, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych - powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tą wyraża art. 28 ustawy - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz.1623 ze zm.) stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 tejże ustawy, ustalający katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 wskazanego artykułu pozwolenia na budowę nie wymaga między innymi budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych oraz wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ta łagodniejsza forma reglamentacji dotyczy przedsięwzięć drobnych, nieskomplikowanych technicznie i łatwych w realizacji. Skoro zatem ustawodawca uzależnia możliwość rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku od uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej na budowę, przy czym jednocześnie dla rozpoczęcia budowy wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i wiat przewiduje jedynie formę zgłoszenia (zawiadomienia właściwego organu), to prowadzi to do wniosku, iż "rozróżnia" te obiekty już na etapie zamierzenia inwestycyjnego.
W niniejszej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest kategoria obiektu jaki został wzniesiony przez skarżącego na działce będącej jego współwłasnością.
Wedle ustaleń poczynionych przez PINB, obiekt ten jest usytuowany na działce w odległości ok. [...] m od granicy działki, nie posiada fundamentów i jest posadowiony bezpośrednio na nawierzchni z polbruku – nie jest trwale związany z gruntem, jest obiektem zamkniętym ścianami z blachy i dachem z blachy. Z pewnością więc można powiedzieć, że jest to obiekt blaszany. Ustalenia te należy uznać za wystarczające. Dokonane zostały w oparciu o przeprowadzone oględziny i oświadczenia skarżącego.
Skarżący uważa, że na swojej posesji wzniósł najpierw wiatę blaszaną składając zgłoszenie z dnia [...], a następnie w jej miejsce wzniósł budynek gospodarczy blaszany składając zgłoszenie z dnia [...].
Istotne w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany, określony jako budynek gospodarczy, jest faktycznie tego rodzaju obiektem i należy do obiektów podlegających zwolnieniu od uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, a także organ I instancji, nie kwestionują faktu zgłoszenia i wybudowania wiaty, gdyż w dacie wydawania decyzji w sprawie ona nieistniała, natomiast uznają, że obiekt wniesiony przez skarżącego i stojący na działce w tej dacie, nie jest budynkiem gospodarczym, a do tego zgłoszenie zamiaru jego budowy zostało dokonane już po postawieniu obiektu.
Stwierdzić należy, że art. 3 ustawy – Prawo budowlane zawiera szereg definicji, których stosowanie jest niezbędne przy dokonywaniu wykładni poszczególnych przepisów ustawy. I tak, ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury;
2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach /.../.
W świetle więc powyższej definicji ustawowej budynku należy stwierdzić, że obiekt wzniesiony na działce nr [...], obręb [...] w [...], nie może być uznany za budynek, bowiem nie jest on trwale związany z gruntem ( nie posiada fundamentów ). W tej sytuacji nieistotna jest funkcja jaką spełnia powyższy obiekt, tzn. czy jest on wykorzystywany jako garaż, czy obiekt gospodarczy. Ustalenie czy dany obiekt jest wykorzystywany jako pomieszczenie gospodarcze, byłoby istotne tylko wtedy, gdyby był budynkiem.
O tym, czy po stronie inwestora istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy też jedynie dokonania zgłoszenia, decyduje przede wszystkim kwalifikacja obiektu budowlanego, a nie działania inwestora, który niezależnie od rodzaju planowanej budowy, wybiera uproszczoną formę reglamentacji robót budowlanych. Jeżeli zatem zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie może być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych dla tej instytucji (wyrok z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1286/09 LEX 574343).
Zgłoszenie z dnia [...] dotyczy wybudowania budynku gospodarczego, a skoro obiekt znajdujący się na działce nie może być uznany za budynek, zgłoszenie dotyczyło innego obiektu budowlanego. Prawdą jest również, co sam skarżący przyznaje, iż obiekt ten został wzniesiony przed dokonaniem zgłoszenia ("...z dniem [...] przekształciłem wiatę na budynek gospodarczy przez obudowanie jej ścianami wykonanymi z blachy. Ze względu na brak czasu wynikający z konieczności pilnego wyjazdu z kraju nie dokonałem formalnego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego." – pismo z dnia [...] k. [...] akt organu I instancji). Zgodnie z art. 30 ust.5 ustawy – Prawo budowlane zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. W tej sytuacji zgłoszenie dokonane dnia [...] nie wywołuje skutków przewidzianych dla tej instytucji w odniesieniu do obiektu blaszanego wzniesionego przez R.W.
Skoro wzniesiony przez skarżącego obiekt nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, organy starały się zbadać, czy istniały inne podstawy do takiego zwolnienia. Stąd organy orzekające w sprawie sięgnęły do zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane definicji obiektu tymczasowego: tymczasowy obiekt budowlany – to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Wzniesiony przez R.W. obiekt budowlany jest obiektem niepołączonym trwale z gruntem i jako taki jest obiektem tymczasowym, w rozumieniu ww. definicji. Dlatego też, organy badały czy jako obiekt tymczasowy podlega on zwolnieniu od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 29 ust.1 pkt 12 ustawy – Prawo budowlane.
Stwierdzić należy, że w ocenie sądu, w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy organy ustaliły, że obiekt blaszany wzniesiony przez skarżącego wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zatem niesporne było w sprawie, że na budowę omawianego obiektu nie było wydane pozwolenie na budowę, to niewątpliwie zachodziła podstawa do wszczęcia przez organ I instancji postępowania, zmierzającego do legalizacji tegoż obiektu w trybie art. 48 ust. 2, 3 i 5 Prawa budowlanego. Sąd uznał także, iż okolicznością niesporną w sprawie było niewykonanie przez skarżącego obowiązków wynikających z postanowienia PINB nr [...] z dnia [...], wydanego w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi jeden z etapów legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia budowlanego; nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Wykonanie czynności nakazanych postanowieniem legalizacyjnym, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, jest nie tylko uprawnieniem lecz także obowiązkiem inwestora godzącego się na procedurę legalizacyjną, z którą ustawodawca wiąże określone skutki. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych obowiązków skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, musi być wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Dodać należy, że nieprzedstawienie przez inwestora dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje tego rodzaju zaniechania obciążają inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie przez organ z urzędu jest w tej mierze wykluczone.
Tym samym nie można zarzucić organom, że wydając w sprawie zaskarżone decyzje naruszyły przepis prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem niewypełnienie przez skarżącego nałożonych opisanym wyżej postanowieniem obowiązków, obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżoną decyzję organ prawa nie naruszył.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło