II SA/Sz 137/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. – S. na uchwałę Rady Miasta Świdwin z dnia 25 lutego 2005 r. nr XXVII/219/05 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru VI obręb 012 i 014 miasta Świdwin postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. T. K., działając w imieniu swojej wnuczki J. K. S. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Świdwin z dnia 25 lutego 2005 r. nr XXVII/219/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru VI obręb 012 i 014 miasta Świdwin, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o przesunięcie lokalizacji strefy przemysłowej, w celu umożliwienia mu wybudowania domu jednorodzinnego. Alternatywnie skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności uchwały z prawem. W uzasadnieniu skargi T. K. wskazał, że wskazana wyżej uchwała o ustanowieniu strefy przemysłowej na działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...] w Ś., narusza jego prawo własności, a w szczególności uniemożliwia rozpoczęcie od dawna zaplanowanej budowy domu mieszkalnego. Jego prośba nie została pozytywnie rozpatrzona pomimo tego, że wielokrotnie zwracał się do Burmistrza o przesunięcie strefy. Skarżący podniósł, że aktualnie działka jest własnością jego wnuczki. Na działce planował wybudowanie domu jednorodzinnego, jednak ustanowienie strefy przemysłowej uniemożliwia zrealizowanie tego zamierzenia. Do skargi T. K. załączył wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz kopie pism z dnia [...] r. do Burmistrza, oraz kopie udzielonych mu przez Burmistrza odpowiedzi z dnia [...]r., kopie aktów notarialnych z dnia [...] r., decyzji o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania wieczystego w prawo własności, a także udzielone mu przez J. K. S. pełnomocnictwo. Z pisma T. K. z dnia 2 września 2014 r. T. K. wynika, że zwrócił się do Burmistrza z prośbą o wyrażenie zgody na przesunięcie strefy przemysłowej na działce nr [...], która wyklucza budowę na niej domu mieszkalnego. Na wezwanie sądu organ przedłożył pisma T. K. z dnia 7 sierpnia 2015 r. i 25 sierpnia 2015 r. Z pism tych wynika, że T. K. domagał się wyjaśnienia, dlaczego Urząd Miasta pozbawia jego nieruchomość możliwości budowy domu mieszkalnego z podwyższonym parterem (pismo z dnia 7 sierpnia 2015 r.). W odpowiedzi, pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r., Burmistrz wskazał, że zgodnie z obowiązującym planem miejscowym działka nr [...] leży na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami. Organ uznał, że ustalenia obowiązującego planu miejscowego nie naruszają tym samym sposobu zagospodarowania ww. nieruchomości. Kolejnymi pismami, które wpłynęły do Urzędu Miasta w dniu 25 sierpnia i 1 września 2015 r., T. K. wniósł o wydanie zezwolenia na przystąpienie do budowy domu mieszkalnego na ww. działce nr [...], wskazując że nie występuje na niej taka strefa przemysłowa, która szkodzi komukolwiek. Burmistrz, w odpowiedzi, poinformował, że w momencie tworzenia nowego planu miejscowego nie było możliwości przeznaczenia niezabudowanych działek należących do zainteresowanego pod zabudowę mieszkaniową. Ponieważ działka nr [...] leży w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów przemysłowych, została przeznaczona pod zabudowę usługową. Jednocześnie, organ wskazał, że w sprawie zabudowy ww. nieruchomości o zezwolenie może się starać J. K.-S. (właścicielka działki nr [...] od dnia [...] r. – akt notarialny Rep. A nr [...]). Pełnomocnik skarżącej wraz ze skargą wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, motywując swój wniosek tym, że związku z tym, że jego prośby nie zostały przez Burmistrza pozytywnie rozpatrzone, wniósł pozew w tej sprawie do Sądu Rejonowego w B. Jego pozew został odrzucony. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Okręgowy w K. oddalił jego zażalenie na to postanowienie. Wobec powyższego udał się po poradę do prawnika i dowiedział się wówczas, że powinien wnieść skargę do sądu administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej został wezwany do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpała ona środek zaskarżenia poprzez skierowanie do Rady Miasta wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym , bądź bezpośrednio w siedzibie organu, a także do nadesłania kopii tego wezwania wraz z dowodem nadania. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia 23 lutego 2016 r. wyjaśnił, że pismem z dnia 2 września 2014 r. zwracał się do Burmistrza o wyrażenie zgody na przesunięcie strefy przemysłowej, a zatem skierował w ten sposób do Rady Miasta wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismo to złożył osobiście w siedzibie organu i nie pamięta, czy domagał się potwierdzenia przyjęcia pisma. Nie posiada dowodu jego doręczenia. Nadto pełnomocnik skarżącej podniósł, że z pism z dnia 12 sierpnia 2015 r. i 3 września 2015 r., które zostały załączone do skargi wynika, że wielokrotnie wzywał Radę do usunięcia opisanych w skardze naruszeń. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia, bowiem nie przedłożyła dokumentu świadczącego o tym, że Rada Miasta była kiedykolwiek wzywana do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarżąca wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wykazała, by spełniła warunki, o których mowa w art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 s. 267). Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego (tak jak w niniejszej sprawie) środkiem zaskarżenia, o którym mowa wyżej jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, pismem z dnia 2 września 2014 r., pełnomocnik skarżącej T. K., będący wówczas właścicielem przedmiotowej działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...] w Ś. zwrócił się do Burmistrza z prośbą o wyrażenie zgody na przesunięcie strefy przemysłowej na działce nr [...], która wyklucza budowę na niej domu mieszkalnego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej pisma tego nie sposób traktować jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa po pierwsze z uwagi na fakt, iż zostało skierowane do niewłaściwego organu, to jest do Burmistrza, a nie do Rady Miasta, po drugie zaś z uwagi na fakt, iż z treści tego pisma nie wynikało, że T. K. domaga się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta z dnia 25 lutego 2005 r. W treści pisma wyartykułowana została prośba o przesunięcie strefy przemysłowej, a zatem organ nie mógł, w ocenie sądu, z treści tak sformułowanego pisma wnioskować, że rzeczywistą intencją T. K. było wezwanie rady miasta do usunięcia naruszenia prawa, czego konsekwencją powinno być przekazanie żądania organowi właściwemu – Radzie Miasta celem podjęcia stosownej uchwały. Również pozostałe pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 7 sierpnia 2015 r. i 25 sierpnia 2015 r., kierowane do Burmistrza Miasta i Urzędu Miasta nie mogły być uznane za wezwania Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa, chociażby z tego względu, że T. K. występował we własnym imieniu, podczas gdy z załączonego do skargi aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika, że T. K. podarował swojej wnuczce J. K. – S. prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w Ś. przy ul. D., a zatem nie był już jej właścicielem. Autorką wezwania Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa mogła być zatem J. K. – S. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że podobnie jak w przypadku pisma z dnia 2 września 2014 r. treść tych pism nie wskazuje na to, iż intencją ich autora było wezwanie rady miasta do usunięcia naruszenia prawa. Jak już bowiem wcześniej wskazano, zawierają one wyłącznie prośbę dotyczącą umożliwienia wybudowania domu mieszkalnego na działce nr [...], znajdującej się w stresie przemysłowej w myśl postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru VI obręb [...] miasta Ś., uchwalonego w dniu 25 lutego 2005 r. Nie bez znaczenia, w ocenie sądu, pozostaje okoliczność, że pierwotnie pełnomocnik skarżącej próbował we własnym imieniu dochodzić roszczeń o zniesienie strefy przemysłowej przed sądem powszechnym. Na skutek wniesienia pozwu Sąd Rejonowy w B. po rozpoznaniu w dniu [...] r. pozwu T. K. postanowił odrzucić pozew. Zatem działania pełnomocnika skarżącej były ukierunkowane na dochodzenie roszczeń w drodze postępowania cywilnego, w którym dla skutecznego wniesienia pozwu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest wymagane. W świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ulega wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno poprzedzać skargę do sądu i jest warunkiem jej dopuszczalności Istotą wezwania jest umożliwienie organowi dokonania autokontroli podjętej uchwały. Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa uniemożliwia wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, że tym przypadku odrzucenie skargi nie wyklucza możliwości wniesienia do rady miasta wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wywiedzenia skargi do sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że J. K.-S. wyczerpała obligatoryjny tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia 25 lutego 2005 r., tym samym brak również było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, skoro nie rozpoczął on biegu w związku z zaniechaniem przez stronę wezwania rady gminy do usunięcia naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 2 P.p.s.a., należało skargę odrzucić.