II SA/Sz 1372/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej B. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7e ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 d ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – na wniosek B. K. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]r. wpis dokonany w dniu [...]r. pod numerem [...] dotyczący działalności rozpoczętej w dniu [...]r. – [...] – usługi na telefon. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że B. K. pismem z dnia [...]r. poinformowała organ ewidencyjny, iż z dniem [...]r,. zlikwidowała działalność gospodarczą fryzjerstwo – usługi na telefon i prosi o jej wykreślenie z ewidencji. Organ wskazał, że na podstawie obowiązujących przepisów tj. art. 7d ust. 1 ustawy – Prawo o działalności gospodarczej dopuszczalne jest wykreślenie z datą wcześniejszą niż data wniosku strony, ale nie wcześniejszą niż 14 dni od dnia jej zgłoszenia. Z tych względów organ postanowił wykreślić wpis z dniem [...]r. B. K. w odwołaniu – uzupełnionym pismem z dnia [...]r. – podniosła, że działalność gospodarczą w zakresie usług fryzjerskich zlikwidowała z dniem [...]r. Po likwidacji tej działalności w dniu [...]r. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie handlu hurtowego i detalicznego artykułami spożywczymi itp. Wpis ten został wykreślony z ewidencji w dniu [...]r. W ocenie strony powyższa okoliczność dowodzi, że nie mogła nie dokonać obowiązku likwidacji działalności w zakresie usług fryzjerskich, w przeciwnym razie, powinna otrzymać zaświadczenie o rozszerzeniu działalności gospodarczej, a nie o rozpoczęciu po raz pierwszy działalności w [...]r. Dlatego wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i uznanie, że likwidacja wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nastąpiła z dniem [...]r., gdyż to Urząd Miejski nie dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto strona wskazała, że inny organ tj. Urząd Skarbowy w związku z likwidacją działalności wymierzył podatek. Podstawą wydania takiej decyzji musiała być decyzja o likwidacji działalności. Organ I instancji nie przeprowadził postępowania w celu ustalenia stanu faktycznego i prawnego, zatem naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego. B. K. do odwołania przedłożyła kserokopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. o prowadzeniu przez stronę działalności gospodarczej usługi fryzjerskie od [...]r. do [...]r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z dnia [...]r. w sprawie zwolnienia odwołującej się od podatków obrotowego i dochodowego z dniem [...]r. z uwagi na likwidację działalności gospodarczej – usługi fryzjerskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7 – 7i ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy – jak wynika to z uzasadnienia decyzji – wskazał, że zgodnie z art. 7e ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej – wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku : 1) zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej; 2) jeżeli po dokonaniu wpisu wystąpią okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3; 3) wpisanie do rejestru przedsiębiorców spółki handlowej powstałej z przekształcenia spółki cywilnej, w zakresie działalności wpisanej do rejestru przedsiębiorców; 4) zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, o której mowa w art. 7d ust. 2. Wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 7g ust. 1 i 2 ustawy o działalności gospodarczej). Organ ewidencyjny jest obowiązany w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wykreśleniu z ewidencji stała się ostateczna, przekazać informację o wykreśleniu przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej urzędowi statystycznemu oraz urzędowi skarbowemu właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że stosownie do art. 7d cytowanej ustawy przedsiębiorca jest obowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 7b ust. 2, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że wykreślenie wpisu z ewidencji nastąpiło z dniem złożenia przez skarżącą wniosku tj. z dniem [...]r. Na podstawie zgromadzonej przez Kolegium dokumentacji organ ten ustalił, że skarżąca od roku [...]r. złożyła jeden wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej tj. wniosek z dnia [...]r. Zgodnie z art. 7d powyższej ustawy to obowiązkiem przedsiębiorcy jest przekazywanie organowi ewidencyjnemu informacji dotyczących zmian danych zawartych we wpisie, w tym również informacji o zaprzestaniu działalności. Kolegium nie stwierdziło w przekazanych przez organ I instancji dokumentach informacji skarżącej o zaprzestaniu działalności gospodarczej – usługi fryzjerskiej oraz nie stwierdziło wydania decyzji o wykreśleniu wpisu. Kolegium podniosło też, że skarżąca błędnie przyjmuje, że organ winien stwierdzić likwidację prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, gdyż organ dokonuje wykreślenia wpisów z ewidencji (na wniosek lub z urzędu) na podstawie przesłanek ustawowych. Ponadto w ocenie Kolegium, skarżąca w sposób nieuzasadniony utożsamia fakt zaprzestania prowadzenia działalności tj. jej likwidację z wykreśleniem wpisu do ewidencji. Zaprzestanie wykonywania działalności nie powoduje automatycznie konieczności wykreślenia wpisu z ewidencji. Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, że skoro Urząd Skarbowy w S. wydał w dniu [...]r. decyzję nakładającą na skarżącą obowiązek zapłaty podatku w związku z likwidacją działalności, to musiał tego dokonać na podstawie decyzji organu ewidencyjnego. Z samego faktu wydania tej decyzji, jak również faktu, że w [...]r. skarżąca złożyła wniosek o wpis działalności gospodarczej w innym zakresie, organ ewidencyjny nie może domniemywać, że została wydana decyzja o wykreśleniu wpisu. Tak więc, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej winno być zgłoszone i wpisane do ewidencji. Skutku wykreślenia nie wywołują zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej skierowane do Urzędu Skarbowego, ZUS-u itp. Z powyższych względów, Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie wykreślenie wpisu możliwe było wyłącznie po zawiadomieniu o zaprzestaniu prowadzenia działalności, a momentem mającym prawne znaczenie jest data złożenia wniosku, a nie data zaistnienia okoliczności uzasadniających dopiero następne złożenie wniosku (vide stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 2072/07, WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2007r., sygn. akt III SA/Łd 386/07). Dlatego w ocenie Kolegium, organ ewidencyjny nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, a zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do wykreślenia działalności gospodarczej z dniem [...]r. B. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że likwidacja działalności gospodarczej wpisanej pod nr [...] nastąpiła z dniem [...]r. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że podziela stanowisko organu, iż wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje na wniosek zawiadamiającego o zaprzestaniu działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie chodzi jednak o zupełnie inny fakt, o fakt występowania błędów w prowadzeniu rejestru ewidencji działalności gospodarczej przez organ I instancji. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 7a i 7b ustawy Prawo o działalności gospodarczej, organ ewidencyjny na wniosek osoby fizycznej dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Oznacza to, że osoba fizyczna może posiadać tylko jeden wpis uwzględniający wszystkie prowadzone rodzaje działalności zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności. Wpis ten zawiera dane przedsiębiorcy, miejsca i rodzaje prowadzonej działalności. Strona wskazała, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. wydał zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] w zakresie fryzjerstwa damskiego – usługi na telefon. Następnie w dniu [...]r. ten sam organ dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nowym numerem [...] w zakresie handlu hurtowego i detalicznego artykułami rolno – spożywczymi, małej gastronomii i transportu samochodowego. Wpis ten decyzją z dnia [...]r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, że w okresie od [...]r. do [...]r. posiadała dwa wpisy do ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej, Prezydent Miasta S. w dniu [...]r. nie powinien dokonywać nowego wpisu pod nr [...], tylko dokonać aktualizacji wpisu dokonanego pod nr [...]. Dokonując jednak nowego wpisu, pod nr [...], organ swym działaniem potwierdził, że poprzedni wpis został zlikwidowany w dniu [...]r. Strona ponadto podniosła, że z uwagi na upływ czasu (17 lat) nie posiada wszystkich dokumentów dotyczących sprawy w tym wniosku o wykreślenie wpisu działalności gospodarczej pod nr [...]. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie ocenił dowodów przedstawionych przez nią, nie wyjaśnił dogłębnie sprawy i nie zapoznał z zebranymi dowodami. Tym samym zostały naruszone art. 77 ust. 1, art. 77 § 1, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 kpa oraz art.7a i 7b ustawy Prawo o działalności gospodarczej. Skarżąca do skargi przedłożyła m.in. dwie decyzje z Rejonowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...]r. o przyznaniu zasiłku i z dnia [...]r. o utracie statusu osoby bezrobotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem prawa. Należy wskazać, że aktualnie podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania organów administracji publicznej w tym zakresie zasadniczo regulują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007r., nr 155, poz. 1095 ze zm.). Zagadnienia związane z prowadzeniem ewidencji działalności gospodarczej uregulowane są aktualnie w utrzymanych w mocy przepisach art. 7a i 7i uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zm. – dalej p.d.g.), na podstawie art. 1 pkt 3 i art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1808 ze zm.). Zgodnie z art. 7e ust. 1 pkt 1 p.d.g. wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie organ I instancji rozpoznał wniosek skarżącej z dnia [...]r. o wpis do ewidencji działalności gospodarczej zawierający zawiadomienie o zaprzestaniu działalności gospodarczej od dnia [...]r. Organ I instancji na podstawie art. 7e ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o działalności gospodarczej wydał decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]r. wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod numerem [...] dotyczący działalności rozpoczętej w dniu [...]r. – fryzjerstwo usługi na telefon. W ocenie Sądu, przepis art. 7e ust. 1 pkt 1 p.d.g. został przez organ I instancji zastosowany prawidłowo, co nie oznacza jednak, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawie jest prawidłowe. Analiza treści odwołania, a później treści skargi pozwala bowiem mieć wątpliwości czy prawidłowo odczytana została przez organy orzekające w sprawie intencja strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że sam wniosek z dnia [...]r. sporządzony został na sformalizowanym druku, co w tej sytuacji początkowo wątpliwości tych nie nasuwało i nasuwać nie mogło z powodu treści druku, który strona wypełniła. Jednakże w odwołaniu skarżąca podniosła okoliczności takie jak : likwidacja usług fryzjerskich z dniem [...]r., dokonanie w [...]r. wpisu w zakresie handlu hurtowego i detalicznego, w związku z tym nie mogła dokonać likwidacji działalności usługi fryzjerskie i dlatego powinna otrzymać zaświadczenie potwierdzające fakt jej wykreślenia z dniem [...]r. W świetle tych okoliczności, rzeczą organu odwoławczego było rozważenie czy przedmiot sprawy został prawidłowo odczytany, a zatem należało precyzyjnie ustalić czego w istocie rzeczy domaga się zainteresowana. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej usługi fryzjerskie od dnia [...]r. a likwidacja tej działalności legła u podstaw decyzji z dnia [...]r. o charakterze podatkowym. Niesporne jest w sprawie, że skarżąca w dniu [...]r. uzyskała kolejną rejestrację działalności gospodarczej pod numerem [...] – handel hurtowy i detaliczny. W świetle przepisów ustawy Prawo działalności gospodarczej przyjąć należało, że przedsiębiorca nie może mieć zarejestrowanych odrębnych kilku działalności gospodarczych (vide wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2009 r. II SA/Go 773/09 – LEX 531568). Wobec powyższego, w ocenie Sądu nie można wykluczyć, że twierdzenia skarżącej na okoliczność zgłoszenia przez nią do organu prowadzącego ewidencję działalności gospodarczej likwidacji usług fryzjerskich nie są gołosłowne. A zatem skoro tak, to rzeczą organu było wyjaśnienie kwestii rodzaju składanych przez stronę w przeszłości wniosków do ewidencji poprzez poszukiwanie odpowiedniej dokumentacji archiwalnej (własnej, urzędu skarbowego, zakładu ubezpieczeń społecznych, urzędu pracy, urzędu statystycznego), ale przede wszystkim rzeczą organu odwoławczego było wyjaśnienie przedmiotu sprawy wywołanej podaniem (wnioskiem) skarżącej z dnia [...]r. W świetle skargi można domniemywać, że skarżącej nie chodziło o zgłoszenie likwidacji (zaprzestania) działalności gospodarczej (usługi fryzjerskie) skoro, jak twierdzi uczyniła to w [...]r., lecz o uzyskanie urzędowego dokumentu z którego wynikałoby, że zgłoszenia tego faktu do ewidencji dokonała w [...]r. Pod tym kątem postępowanie nie było prowadzone, a zatem nie została wyjaśniona rzeczywista wola strony, do czego organy są zobowiązane na podstawie art. 63 w zw. z art. 9 kpa. Nie wyjaśnienie woli strony spowodowało to, że decyzja wydana została co najmniej przedwcześnie, jak się bowiem wydaje w świetle materiałów sprawy przedmiot rozstrzygnięcia nie jest zgodny z przedmiotem żądania strony. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności organ powinien wyjaśnić w jakim kierunku zmierzać powinno postępowanie, aby rozpatrzono sprawę zgodnie z faktyczną wolą strony. Nie można wykluczyć, że na etapie wprowadzania danych do systemu elektronicznego zaistniała pomyłka. Z decyzji organu odwoławczego nie wynika, w oparciu o jaki system prowadzenia dokumentów rozpatrzono wniosek strony, a więc czy uzyskano dane wyłącznie z systemu elektronicznego czy też sprawdzono w dokumentacji papierowej gromadzonej przed wprowadzeniem informatyzacji. Bez sięgnięcia do dokumentów źródłowych , zdaniem Sądu, nie ma możliwości ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.