II SA/Sz 1375/09

WyrokWSA w Szczecinie2010-03-31

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ustala dla działki podstawową funkcję mieszkaniową jednorodzinną z uzupełniającą funkcją usługową, narusza interes prawny użytkownika wieczystego tej działki, który prowadzi działalność usługową i zamierza ją rozbudować?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego skarżącego. Ustalenie podstawowej funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej z uzupełniającą funkcją usługową dla działki nie stanowi naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym Kodeksu cywilnego czy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani nie jest sprzeczne z umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Gmina ma wyłączną kompetencję do kształtowania sposobu zagospodarowania obszaru w miejscowym planie.
Stan faktyczny
Cech Rzemiosł Różnych zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Skarżący zarzucił, że ustalenie dla jego działki podstawowej funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej narusza jego interes prawny i uniemożliwia prowadzenie działalności statutowej, a także narusza przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniesiono również zarzut bezpodstawnego uznania budynku za obiekt zabytkowy. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przeznaczenie terenu nie uległo istotnej zmianie, a Gmina nie jest zobligowana umowami o użytkowanie wieczyste przy uchwalaniu planu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi Cechu Rzemiosł Różnych na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 listopada 2005 r. nr XXX/488/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Cech Rzemiosł Różnych w [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] ie uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia 25 listopada 2005 r., Nr XXX/488/2005, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze zawartym pomiędzy ulicami: [...] (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 100, poz. 2031), wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części dotyczącej ustalenia dla terenu funkcjonalnego oznaczonego na rysunku planu symbolem terenu 2.5 MN,U, o powierzchni 0,02 ha (działka nr 340/1 w obr. 19), funkcji podstawowej: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i związanym z tą funkcją zasad zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy – tj. § 18 ust. 3 uchwały oraz określenie budynku przy ul. Moniuszki 2 jako obiektu zabytkowego wpisanego do rejestru zabytków - § 9 ust. 5 uchwały, ewentualnie o stwierdzenie, że zaskarżona uchwała w całości lub w części została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że nieruchomość, której jest użytkownikiem wieczystym, pierwotnie oznaczona była jako działka nr 340 w obrębie 19. Zbudowana jest budynkiem przedwojennym, rozbudowany w latach osiemdziesiątych. Decyzją z dnia 1 października 2003 r. zatwierdzony został podział działki, pod warunkiem zlikwidowania istniejących otworów w ścianie oddzielenia pożarowego bezpośrednio przy granicy nowoprojektowanych działek. Zgodnie z decyzją powstały działki: - nr[...] – teren związany z budynkiem o funkcji usługowej przy ul. [...] - nr [...] - teren związany z budynkiem o funkcji usługowej przy ul. [..] Dalej skarżący wyjaśnił, że warunek, od którego uzależniony został podział działki nigdy nie został spełniony, gdyż odstąpiono od zamiaru sprzedaży części nieruchomości. Skarżący traktował nieruchomość jako jedną całość zabudowaną jednym budynkiem, znajdującym się na dwóch działkach o tym samym przeznaczeniu, tj. na prowadzenie działalności usługowej. Podobnie nieruchomość traktowała Gmina [...] pobierając opłatę z tytułu użytkowania wieczystego i podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżącego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazujące dla działki nr [...] jako funkcję podstawową zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, naruszają chroniony prawem interes prawny skarżącego, gdyż uniemożliwiają mu prowadzenie jakiejkolwiek działalności statutowej. Nadto oznaczenie tej funkcji w planie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 140 k.c. i art. 239 § 1 k.c. oraz umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Skarżący wyjaśnił, że od wielu lat wynajmował całość pomieszczeń w budynku przy ul. [...] 0, lecz kiedy najemca wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę, gdyż zamierzał adaptować wynajęty lokal na rozbudowę restauracji [...] otrzymał decyzje odmowną z uwagi na brak zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ten sposób skarżący został pozbawiony podstawowego, wynikającego z prawa własności, prawa do korzystania z rzeczy. Skarżący podkreślił, że zapisy planu uniemożliwiają mu jakiekolwiek korzystanie z tej części budynku, jako że nie może wykorzystywać budynku na cele mieszkaniowe, gdyż prowadzenie w tym zakresie działalności nie jest objęte ustawą o rzemiośle i Statutem Cechu. Ponadto usługowe wynajmowanie lokali w budynku na potrzeby mieszkaniowe byłoby także prowadzeniem w nim działalności usługowej, tj. sprzecznej z planem zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając naruszenie przepisu art. 239 § 1 k.c. skarżący podniósł, że w umowie z dnia 27 grudnia 1999 r., zgodnie ze wskazanym przepisem, strony ustaliły, iż nieruchomość, tj. działka nr 340, będzie wykorzystywana na prowadzenie działalności handlowo-usługowo-biurowej. Zmiana sposobu korzystania z nieruchomości wymaga zmiany umowy, co nie miało miejsca. W rezultacie postanowienia planu zmuszają skarżącego do naruszania postanowień umowy, co może spowodować rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste (art. 240 k.c.). Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy. Naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy, zdaniem skarżącego, polega na przeprowadzeniu linii podziału terenów o różnym przeznaczeniu przez budynek, co jest niedopuszczalne, gdyż linia rozgraniczająca może oddzielać wyłącznie tereny, a nie części budynku. Nadto skarżący zarzucił, że linia rozgraniczająca przebiega przez teren o jednakowym przeznaczeniu i tym samym sposobie zagospodarowania określonym w umowie o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste. Naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy polega, zdaniem skarżącego, na nie uwzględnieniu przy sporządzaniu planu zobowiązania wynikającego z umowy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Końcowo skarżący zarzucił, że bez jakiejkolwiek podstawy prawnej budynek z lat osiemdziesiątych przy ul. [...] w [...] został określony w planie zagospodarowania przestrzennego jako obiekt zabytkowy, wpisany do rejestru zabytków. Podkreślił przy tym, że charakteru zabytkowego nie ma żadna z części budynku należącego do skarżącego. Ponadto podniósł, że zamurowanie otworów okiennych i wstawienie na ich miejsce luksferów, które umożliwiłoby podział budynku, a tym samym podział nieruchomości, jest sprzeczne z nakazami określonym w § 9 ust. 6 i 7 uchwały. Rada Miejska w [...] odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że w planie ogólnym z 1980 r. nieruchomość oznaczona nr [...] obręb [...] , była położona w terenie oznaczonym symbolem E17MN przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy z usługami podstawowymi. Biorąc pod uwagę obecne ustalenia planu, nieruchomość mogła i może być wykorzystywana na funkcje mieszkaniową i usługową. Przeznaczenie terenu nie zostało zmienione, a zatem zarzut o braku poinformowania skarżącego o zmianie funkcji jest bezzasadny. W ocenie organu nie ma przeszkód prawnych, by jedna nieruchomość położona była w granicach więcej niż jednego terenu funkcjonalnego, ani by poprowadzić (przy spełnieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami) podział przez istniejącą zabudowę (w tym podział budynku). Rada Miejska w [...] wyjaśniła również, że zabudowę działki nr [...] 1 stanowi dom z lat międzywojennych, wzniesiony w stylu późnego modernizmu, ujęty w ewidencji zabytków i jako taki wskazany do ochrony ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – miedzy innymi zgodnie z zapisem § 9 ust. 5 i rysunkiem planu obiekt położony na terenie 2.5 MN,U został określony jako "zabytkowy", jednak nie został zaproponowany do wpisu do rejestru zabytków. Bezpodstawny jest zatem zarzut, że budynek (jego część) potraktowany został jak obiekt wpisany do rejestru zabytków. Końcowo organ dodał, że wszystkie wywody dotyczące obowiązków stron, a wynikające z umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste, są w niniejszej sprawie chybione. Użytkowanie wieczyste, będąc umową nazwaną, dotyczy stosunków cywilno-prawnych, którymi nie są relacje jakie zachodzą w toku procesu planistycznego. Gmina nie jest w żaden sposób zobligowana przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego zawartymi umowami o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) Uchwały Nr XXX/488/2005 Rady Miejskiej w [...] z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze zawartym pomiędzy ulicami: [...] (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 100, poz. 2031) doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ww. ustawy, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Szczególną cechą tak rozumianego interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Z powyższego wynika, że nie wystarczy sam fakt istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego lub uprawnienia rozumianego jako interesu obiektywnie chronionego przepisami prawa materialnego. Warunkiem niezbędnym do kwestionowania planu jest naruszenie tego interesu lub uprawnienia, co musi wykazać strona skarżąca. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał, by zaskarżona uchwała naruszała normy prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), ani innych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów art. 140 i art. 239 § 1 k.c. Uchwała została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia wyrażonego w ustawie. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego, gmina może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Ustalenie przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie ma podstaw prawnych do uznania, że przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu w sposób odbiegający od oczekiwań nabywcy wieczystego użytkowania gruntu, stanowi naruszenie przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniu skarżącego w treści aktu notarialnego z dnia 27 grudnia 1999 r. w § 10 ust. 1 podano: "Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość, będąca przedmiotem umowy, przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową niskiej intensywności." W obecnie obowiązującym planie dla działki nr [...] jako funkcję podstawową ustalono zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz funkcję uzupełniająca - usługi. A zatem obecnie obwiązujący plan w zasadzie nie zmienił przeznaczenia działki nr [...] z obrębu [..] . W takiej sytuacji nie można zarzucić Radzie Miasta w Koszalinie, że uchwalając nowy plan naruszyła przepisy art. 140 i 239 § 1 k.c. Rada nie naruszyła również art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że żaden przepis prawa nie nakazuje, aby linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu przebiegały wzdłuż linii rozgraniczających nieruchomości, choć ze względów praktycznych wydaje się, że rozwiązanie takie byłoby najlepsze. W przedmiotowej sprawie jest to o tyle nieistotne, że linie wydzielające teren oznaczony symbolem 2.5 MN,U przebiegają wzdłuż geodezyjnych granic działki nr [...] z obrębu [...] Wprawdzie decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nr [...] z obrębu [..] wydana została pod warunkiem, który, jak twierdzi skarżąca nie został nigdy dopełniony, to jednak decyzja ta nie została wygaszona. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja zatwierdzając projekt podziału nieruchomości, to wywołuje określone w niej skutki prawne. Inaczej rzecz ujmując, skoro projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] został zatwierdzony ostateczną decyzją, która pozostaje w obrocie prawnym, to działka ta jest podzielona na dwie działki o nr [...] . Za chybiony uznać należy zarzut skargi, że bez jakiejkolwiek podstawy prawnej budynek z lat osiemdziesiątych przy ul. [...] w [...] został określony w planie zagospodarowania przestrzennego jako obiekt zabytkowy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), formami ochrony zabytków są, między innymi, ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło