II SA/Sz 138/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Szczecin-Niebuszewo w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2025 r. nr SKO/PA/470/3157/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z 13 lutego 2024 r., Prokurator Rejonowy S. , zwrócił się do Prezydenta Miasta S., o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania A. S. s. K. i W., ur. [...] r. w S., PESEL [...], zam. w S. przy ul. [...], posiadającego prawo jazdy we wskazanych we wniosku kategoriach, na badania lekarskie, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Do wniosku załączono wypis z opinii sądowo-psychiatrycznej, w której – oprócz imienia i nazwiska znajdowały się inne dane kierowcy, aniżeli zawarte we wniosku. Decyzją z 27 sierpnia 2024 r., nr WSO-VI.5430.84.2024.RK, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.), dalej jako "u.k.p.", po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie A. S., ur. [...] r. w S., PESEL: [...], posiadającego prawo jazdy kategorii AB nr [...], wydane w dniu 27 kwietnia 1990 r., ważne na okres bezterminowy, zatrzymane na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w G. z 23 listopada 2001 r., Prezydent Miasta S. skierował A. S., dalej jako "kierowca" na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AB. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że z wniosku Prokuratora wynika, iż w toku postępowania przygotowawczego u wyżej wymienionego rozpoznano uzależnienie od alkoholu. Powyższe potwierdza wypis z opinii sądowo-psychiatrycznej z 2 grudnia 2020 r. W tej sytuacji organ I instancji uznał za zasadne wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie. A. S. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, kwestionując zasadność jej wydania. Podniósł, że utracił prawo jazdy wiele lat temu, od tego czasu nie prowadzi pojazdów, ani nie jest właścicielem żadnego pojazdu silnikowego. Nie ubiega się też o przywrócenie zatrzymanego uprawnienia. Decyzją z 9 stycznia 2025 r., nr SKO/PA/470/3157/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1, art. 6 i art. 7 k.p.a., a także art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej: "organ II instancji"), uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Prokurator wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie innej osoby, aniżeli wskazana w decyzji organu I instancji. Z notatki służbowej, sporządzonej 15 marca 2024 r. przez pracownika organu I instancji wynika, że Prokurator błędnie wskazał we wniosku datę urodzenia oraz PESEL A. S., oznaczając go datą urodzenia "[...]" oraz numerem PESEL "[...]", podczas gdy z załączonego przez Prokuratora wypisu z opinii sądowo-psychiatrycznej z 2 grudnia 2020 r. wynika, iż badanie sądowo-psychiatryczne zakończone rozpoznaniem uzależnienia od alkoholu dotyczyło A. S., ur. [...] r. Jak następnie ustalono w ewidencji mieszkańców, prawidłowy PESEL A. S. ur. [...] r., to [...]. Organ II instancji podniósł, że Prokurator działający w przedmiotowej sprawie, nie sprostował danych zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego z 13 lutego 2024 r., dotyczących osoby, względem której postępowanie to miałoby zostać wszczęte. Dodatkowo Kolegium wskazało na stanowisko wnoszącego odwołanie, który wyjaśnił, że utracił prawo jazdy wiele lat temu i od tego czasu nie ubiega się o przywrócenie zatrzymanego uprawnienia (nie prowadzi też pojazdów, ani nie jest właścicielem żadnego pojazdu silnikowego). W zaistniałej sytuacji organ II instancji nabrał wątpliwości, czy przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało i było prowadzone w stosunku do właściwej osoby. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji był związany treścią wniosku Prokuratora i to jedynie organ wnioskujący miał uprawnienie (a także obowiązek) sprostowania tego wniosku. Prokurator Rejonowy S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Kwestionowanej decyzji Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 136 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, niezgodnej z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego, poprzez bezpodstawne uznanie, iż zachodzą wątpliwości co do tożsamości A. S., podczas gdy takie wątpliwości nie wynikają z żadnego ze zgromadzonych dowodów, co w konsekwencji skutkowało niezasadnym uchyleniem decyzji organu I instancji. Prokurator w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w skierowanym wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego omyłkowo wskazano dane dotyczące A. S., tj. błędne imiona jego rodziców, datę urodzenia oraz numer PESEL. Natomiast dane w pozostałym zakresie zostały oznaczone w sposób prawidłowy. Powyższa omyłka następnie przeniknęła do monitów kierowanych do organu administracji. Zdaniem skarżącego Prokuratora, organ I instancji prawidłowo ustalił, że doszło do tego rodzaju omyłki i na podstawie pozostałych danych, tj. numeru prawa jazdy, numeru druku prawa jazdy, adresu zamieszkania oraz daty urodzenia wskazanej w wyciągu z opinii sądowo-psychiatrycznej, ustalił prawidłowe dane strony postępowania. Wynika to z notatki urzędowej z 15 marca 2024 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z 21 marca 2024 r. oraz samej decyzji administracyjnej. Całkowicie nieuprawnione, zdaniem Prokuratora, jest w tym stanie faktycznym twierdzenie organu II instancji, iż konieczne było sprostowanie skierowanego wniosku. Organ odwoławczy sposób zupełnie dowolny dokonał oceny materiału dowodowego, uznając iż zachodzą wątpliwości co do tożsamości osoby mającej być skierowanej na badanie lekarskie, podczas gdy takie wątpliwości w światle zgromadzonego materiału dowodowego nie występują. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga jest zasadna. W badanej sprawie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne przed tym organem w całości, wychodząc z założenia, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora, którym organ ten był związany i którego Prokurator nie skorygował, w związku z ujawnieniem błędnych danych kierowcy tam wskazanych. Na wstępie rozważań należy więc wyjaśnić, że – stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 182 k.p.a. prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Na podstawie art. 188 k.p.a. prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182-184, służą prawa strony. Oznacza to, że prokurator może inicjować postępowanie w każdej sprawie administracyjnej, jeżeli uznaje, że jest to konieczne dla ochrony praworządności, ale postępowanie w takim wypadku jest wszczynane z urzędu. Prokurator uczestniczący w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182–184 k.p.a. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Prokuratorowi służą jedynie prawa strony, co oznacza, że może w pełni skorzystać z tych uprawnień, które przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronie. W szczególności prokurator, który bierze udział w postępowaniu, jest uprawniony do wnoszenia zwyczajnych, a także nadzwyczajnych, obok sprzeciwu, środków zaskarżenia decyzji administracyjnych oraz skargi do sądu administracyjnego (patrz Jaśkowska Małgorzata, Wildebrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego – LEX/el.2025). Dodać również należy, że prokurator nie jest związany z żadną ze stron postępowania, a jego działania mają na celu ochronę praworządności i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego jest w tym wypadku sygnałem, iż zachodzi stan niezgodny z prawem, a rzeczą organu jest wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ma to znaczenie w kontekście związania organu żądaniem prokuratora i oceny dopuszczalności prowadzenia przez organ postępowania dowodowego i czynienia własnych ustaleń co do stanu faktycznego, w sprawie będącej przedmiotem postępowania zainicjowanego przez prokuratora. Zdaniem sądu, skoro postępowanie administracyjne, w związku z wystąpieniem prokuratora jest wszczynane z urzędu, co miało miejsce w badanej sprawie, to konsekwencją tego stanu rzeczy jest dopuszczalność prowadzenia przez organ postępowania dowodowego i dokonywanie własnych ustaleń w sprawie. W konsekwencji organ nie jest związany treścią wniosku prokuratora, a odmienne ustalenia co do danych zawartych we wniosku nie wymagają jego sprostowania, czy uzupełnienia. W rozpoznawanej sprawie organ we własnym zakresie ustalił prawidłowe dane kierowcy, które są zbieżne z danymi widniejącymi w załączonym do wniosku o wszczęcie postępowania wyciągu z opinii sądowo-psychiatrycznej. Wydana w sprawie decyzja administracyjna dotyczyła kierowcy o prawidłowych, ustalonych przez organ w toku postępowania danych, czego Prokurator działający w niniejszej sprawie nie kwestionuje. W świetle powyższych rozważań nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem wątpliwości co do tożsamości kierowcy, którego dotyczył wniosek o skierowanie na badania lekarskie, zostały wyjaśnione. Rzeczą organu odwoławczego w niniejszej sprawie winno być zatem merytoryczne rozpoznanie złożonego przez kierowcę odwołania i odniesienie się do podniesionych tam zarzutów. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.